Shloka 10
Sainyavinyāsa–Lakṣaṇa (Disposition of Armies and Battlefield Omens) | सैन्यविन्यास–लक्षणम्
तस्य सैन्ये धार्तराष्ट्रा श्न सर्वे बाह्लीकानामेकदेश: शलश्न | ये चाम्बष्ठा: क्षत्रिया ये च सिन्धो- स्तथा सौवीरा: पञ्चनदाश्व शूरा:
tasya sainye dhārtarāṣṭrāś ca sarve bāhlīkānām ekadeśaḥ śalaś ca | ye cāmbaṣṭhāḥ kṣatriyā ye ca sindhos tathā sauvīrāḥ pañcanadāś ca śūrāḥ ||
Isinalaysay ni Sañjaya na sa hukbong iyon ay naroon ang lahat ng anak ni Dhṛtarāṣṭra, kasama ang isang pangkat mula sa mga Bāhlīka at si Śala; at naroon din ang matatapang na kṣatriya ng Ambaṣṭha, gayundin ang mga mandirigma mula sa lupain ng Sindhu, ang mga Sauvīra, at ang mga bayani ng rehiyong Pañcanada. Ipinakikita ng taludtod na pinalalakas ang hukbong Kaurava ng maraming kakamping bayan, kaya’t lumalawak ang saklaw na moral at pampolitika ng digmaang darating, lampas sa alitang pampamilya lamang.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how adharma-driven conflict can expand through political alliances: many regions and warrior groups become implicated, showing that war’s moral burden and consequences spread beyond the original disputants.
Sañjaya is cataloguing the Kaurava forces for Dhṛtarāṣṭra, naming allied peoples and warriors present in the army—Dhṛtarāṣṭra’s sons along with contingents from Bāhlīka, Śala, the Ambaṣṭhas, Sindhu, Sauvīra, and Pañcanada.