Shloka 51
गजाश्व रथसड्घाश्न बहुधा रथिभिहता: । रथाश्ष निहता नागैहयाश्रैव पदातिभि:
gajāśva-ratha-saṅghāś ca bahudhā rathibhir hatāḥ | rathāś ca nihatā nāgair hayāś caiva padātibhiḥ ||
Wika ni Sañjaya: Sa iba’t ibang paraan, ang mga pulutong ng elepante, kabayo, at mga hanay ng karwahe ay pinutol at pinabagsak ng mga mandirigmang nakakarwahe. Dinurog ng mga elepante ang mga karwahe, at ang mga kawal na naglalakad ay nagpabagsak ng maraming kabayo kasama ang mga nakasakay—ipinapakita na sa bangis ng labanan, bawat sangay ng hukbo ay kapwa mangangaso at biktima.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the brutal reciprocity of war: each military arm—chariots, elephants, cavalry, infantry—can dominate another, yet all are vulnerable. It implicitly highlights the fragility of life and the heavy moral cost that accompanies kṣatriya warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra the chaotic clash on the battlefield: chariot-warriors cut down formations of elephants, horses, and chariots; elephants crush chariots; and infantry kill horses together with their riders.