Shloka 117
इति श्रीमहाभारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि संकुलयुद्धे सप्तदशाधिकशततमो<ध्याय:
iti śrīmahābhārate bhīṣmaparvaṇi bhīṣmavadhaparvaṇi saṅkulayuddhe saptadaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Sa gayon, sa kagalang-galang na Mahābhārata, sa loob ng Bhīṣma Parva—lalo na sa bahaging tumatalakay sa pagpaslang kay Bhīṣma—nagtatapos ang ika-isang daan at labingpitong kabanata, na naglalarawan ng labang gusot at magulo. Ang pangwakas na kolofon na ito’y naglalagay sa salaysay sa mas malawak na krisis na moral ng digmaan, kung saan maging ang pagbagsak ng isang iginagalang na nakatatanda ay nagiging di-maiiwasang bunga ng nagsasalungatang tungkulin at ng pag-usad ng tunggaliang itinutulak ng adharma.
संजय उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse does not teach through direct instruction; it situates the reader within the epic’s ethical landscape: the war becomes “saṅkula” (entangled), reflecting how competing obligations and moral compromises culminate in the fall of even the most revered figures like Bhīṣma.
This is an end-of-chapter marker stating that a chapter describing the chaotic battle, within the Bhīṣma Parva and the Bhīṣma-slaying episode, has concluded.