भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
एकैकं पजञ्चभिर्बाणैर्यमदण्डोपमै: शितै: । ट्रोणाचार्यने यमदण्डके समान भयंकर एवं तीखे पाँच-पाँच बाणोंद्वारा सात्यकि और भीमसेनमेंसे प्रत्येकको घायल किया। पहले सात्यकिको चोट पहुँचाकर फिर भीमसेनपर गहरा आघात किया
sañjaya uvāca |
ekaikaṃ pañcabhir bāṇair yamadaṇḍopamaiḥ śitaiḥ |
droṇācāryaḥ sa yama-daṇḍaka-samān bhayaṅkarān evaṃ tīkhān pañca-pañca-bāṇair sātyakiṃ bhīmasenaṃ ca pratyekaṃ vyathayat |
pūrvaṃ sātyakiṃ viddhvā tataḥ bhīmasenam api gāḍham āhatavān |
utsṛjya rajata-prakhyān hayān pārthasya māriṣ |
vāsudevas tato yogī pracakṣkanda mahārathāt ||
Sinabi ni Sañjaya: Sa bawat pagkakataon ay limang palasong matalim, na tulad ng tungkod ni Yama, ang pinakawalan ni Droṇa at tinamaan ang bawat isa—si Sātyaki at si Bhīmasena—na nagdulot ng nakapanghihilakbot na sugat; una niyang sinaktan si Sātyaki, saka niya binigyan si Bhīma ng mabigat na dagok. Pagkaraan, si Vāsudeva, ang Panginoon ng Yoga, ay hindi na nakatiis; iniwan niya ang mga kabayo ni Arjuna na puti na parang pilak at tumalon mula sa dakilang karwaheng pandigma. Tanging ang sariling mga bisig ang ginawa niyang sandata, hawak ang latigo, at paulit-ulit na umuungal na parang leon; ang makapangyarihan at maningning na Hari ay sumugod nang ubod-bilis patungo kay Bhīṣma, na may layuning lipulin ang mga bayani ng kaaway.
संजय उवाच
The passage highlights the ethical tension of war: even when bound by the role of charioteer, Kṛṣṇa’s protective duty and compassion for the Pāṇḍava side surge forth when allies are grievously harmed. It dramatizes the struggle between restraint (dharma-bound roles) and righteous intervention to prevent adharma-driven slaughter.
Droṇa strikes Sātyaki and Bhīma with volleys of five sharp arrows, likened to Yama’s rod, wounding them severely. Seeing this, Kṛṣṇa (Vāsudeva) releases Arjuna’s horses and jumps down from the chariot, whip in hand, roaring and charging at Bhīṣma with great speed.