Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

राजपूजाविधानम् / Royal Reception Protocols during Āśvamedha Preparations

रथं हेमपरिष्कारं दिव्याश्वयुजमुत्तमम्‌ । श्रीकृष्णने इस राजाको एक बहुमूल्य रथ प्रदान किया जो सुनहरी साजोंसे सुसज्जित, सबके द्वारा अत्यन्त प्रशंसित और उत्तम था। उसमें दिव्य घोड़े जुते हुए थे

rathaṁ hemapariṣkāraṁ divyāśvayujam uttamam |

Sinabi ni Vaiśampāyana: Ipinagkaloob niya (Śrī Kṛṣṇa) sa hari ang isang napakahusay na karwahe, maringal na pinalamutian ng mga kagamitang ginto at hinihila ng mga kabayong makalangit—isang dakilang handog upang parangalan at patatagin ang makatarungang paghahari sa pamamagitan ng mapalad na pag-alalay, hindi sa pamamagitan ng pamimilit.

रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
हेमपरिष्कारम्having gold ornamentation / with golden fittings
हेमपरिष्कारम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहेमपरिष्कार
FormMasculine, Accusative, Singular
दिव्याश्वयुजम्yoked with divine horses
दिव्याश्वयुजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्याश्वयुज
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śrī Kṛṣṇa
T
the king (rājā)
C
chariot (ratha)
G
golden fittings (hema-pariṣkāra)
D
divine horses (divyāśvāḥ)

Educational Q&A

The verse highlights ethical kingship supported through honorable gifts and auspicious resources: power is ideally reinforced by dharmic patronage and respect, not merely by force.

Vaiśampāyana narrates that Śrī Kṛṣṇa gives the king a splendid chariot decorated with gold and harnessed to divine horses, marking royal honor and readiness for righteous duties.