Kṛṣṇa–Arjuna Saṃvāda in Indraprastha: Consolation, Legitimation, and Leave for Dvārakā (आश्वमेधिकपर्व, अध्याय १५)
तत्र युद्धकथाश्रित्रा: परिक्लेशांश्व पार्थिव । कथायोगे कथायोगे कथयामासतु: सदा
tatra yuddhakathāśritrāḥ parikleśāṃś ca pārthiva | kathāyoge kathāyoge kathayāmāsatuḥ sadā pṛthvīnātha ||
Doon, O hari, ang dalawa ay patuloy na nagsasalita—sa tuwing may pagkakataon ng pag-uusap—tungkol sa maraming hirap na nakaugnay sa mga salaysay ng digmaan. Sa kanilang magkaibigang talastasan, isinasalaysay din nila ang mga angkan ng mga diyos at ng mga ṛṣi, at inilalarawan ang mga kakaiba at sari-saring pangyayari sa labanan at ang mga pagdurusang ibinubunga nito, upang maipakita kapwa ang kadakilaan ng sinaunang alaala at ang bigat na moral ng karahasan.
वैशम्पायन उवाच
The verse underscores the ethical gravity of war by foregrounding its ‘parikleśa’ (hardships) even when war is discussed as narrative. It suggests that remembering lineage and tradition should be accompanied by sober recollection of violence’s costs, not mere glorification.
Vaiśampāyana tells the king that, in that setting, two companions repeatedly engaged in conversation, often turning to accounts of war—its unusual episodes and the sufferings it brings—alongside discussions of the genealogies of gods and sages.