Shloka 21
Go-dāna-phala-nirdeśa
Merit and Destinations from the Gift of Cows
वैश्य: स्वकर्मनिरत: प्रदानाल्लभते महत् । शूद्र: स्वकर्मनिरत: स्वर्ग शुश्रूषयारच्छति
bhīṣma uvāca |
vaiśyaḥ svakarmanirataḥ pradānāl labhate mahat |
śūdraḥ svakarmanirataḥ svargaṃ śuśrūṣayā ṛcchati ||
Wika ni Bhīṣma: “Ang Vaishya na matatag sa sariling itinakdang tungkulin ay nakakamit ang dakilang katayuan sa pamamagitan ng pagkakawanggawa. Ang Shudra naman, na tapat din sa sariling gawain, ay nakararating sa langit sa pamamagitan ng masinop at tapat na paglilingkod. Itinuturo nito na ang pag-angat sa espiritu at sa lipunan ay hindi mula sa pagtalikod sa sariling kalagayan, kundi sa taos-pusong pagtupad sa nararapat na tungkulin—lalo na sa pagbibigay at paglilingkod.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that excellence and spiritual reward arise from sincere performance of one’s own duty (svakarma): the Vaishya is elevated through generosity (dāna), and the Shudra attains heaven through devoted service (śuśrūṣā).
In the Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and proper conduct. Here he outlines how different social roles can achieve merit through their characteristic virtues—giving for the Vaishya and service for the Shudra—when grounded in faithful adherence to duty.