Shloka 2
Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
एतदिच्छामि विज्ञातुं याथातथ्येन भारत । विद्वन् जिज्ञासमानाय दानधर्मान् प्रचक्ष्व मे,युधिष्ठिनने पूछा--भारत! दान और यज्ञकर्म-इन दोनोंमेंसे कौन मृत्युके पश्चात् महान् फल देनेवाला होता है? किसका फल श्रेष्ठ बताया गया है? कैसे ब्राह्मणोंको कब दान देना चाहिये और किस प्रकार कब यज्ञ करना चाहिये? मैं इस बातको यथार्थरूपसे जानना चाहता हूँ। विद्वन! आप मुझ जिज्ञासुको दानसम्बन्धी धर्म विस्तारपूर्वक बताइये
Yudhiṣṭhira uvāca |
Etad icchāmi vijñātuṁ yāthātathyena Bhārata |
Vidvan jijñāsamānāya dānadharmān pracakṣva me ||
Wika ni Yudhiṣṭhira: “O Bhārata, nais kong malaman ito nang eksakto ayon sa tunay na kalagayan nito. O marunong, sa akin na sabik umunawa, ipaliwanag mo ang mga dharma ng pagbibigay—upang matukoy ko nang wasto, ayon sa sukat at pagkakataon, kung anong uri ng kawanggawa ang dapat ialay, kanino, sa anong layon, at kung paanong ang gayong mga gawa ay namumunga lampas sa kamatayan.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as something to be learned through precise inquiry: Yudhiṣṭhira seeks an exact, truth-aligned account of dāna-dharma, implying that ethical giving depends on right understanding of context, recipient, intention, and method.
In the Anuśāsana Parva’s instruction setting, Yudhiṣṭhira addresses a learned authority (traditionally Bhīṣma) and requests a detailed exposition of the principles of charity, preparing for a broader teaching on how giving yields spiritual and posthumous merit.