Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna
Utility Gifts
(विद्वद्धय: सम्प्रदानेन तत्राप्यंशो5स्य पूजया । यज्वभ्यश्नाथ विद्वद्धयो दत्त्वा लोक॑ प्रदापयेत् ।।
bhīṣma uvāca | vidvadbhyaḥ sampradānena tatrāpy aṁśo 'sya pūjayā | yajvabhyaś cātha vidvadbhyo dattvā lokaṁ pradāpayet || pradadyāj jñānadātṝṇāṁ jñānadānāṁśabhāg bhavet | prajāvato bharet tathā brāhmaṇān bahukāriṇaḥ | prajāvāṁs tena bhavati yathā janayitā tathā ||
Sa pagbibigay sa mga pantas—at maging sa paggalang sa kanila—ang nagbibigay at ang gumagalang ay nagkakamit ng bahagi ng gantimpala ng yajña. Ang pagbibigay sa mga nagsasagawa ng paghahandog at sa mga marurunong ay nagiging sanhi upang makamit ang isang dakilang daigdig. Magbigay rin ng pagkain at yaman sa mga nagkakaloob ng kaalaman; sa gayon, ang nagbibigay ay nakikibahagi sa isang bahagi ng kabutihang nagmumula sa kanilang ‘pagbibigay-kaalaman’. At sinumang sumusuporta sa mga Brahmanang maraming napapakinabangan at may pamilya, sa bisa ng mapalad na gawaing iyon ay pagpapalain ng supling—na wari’y siya mismo ang pinagmulan.
भीष्म उवाच
Charity directed toward the learned, sacrificers, and especially teachers is not merely social support; it is a dharmic act that yields a share in their religious and educational merit, leading to higher spiritual attainment and even blessings such as progeny.
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira about the fruits of giving: honoring scholars, supporting yajña-performers, and sustaining knowledge-teachers and family-bearing benefactor-Brahmins, explaining the specific merits that accrue to the donor.