Cyavana’s Yogic Display and Kuśika’s Recognition of Tapas (च्यवन-योगप्रभावः कुशिकस्य तपःप्रशंसा च)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें च्यवनमुनिका उपाख्यानविषयक पचासवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५० ॥ एकपज्चाशत्तमो< ध्याय: राजा नहुषका एक गौके मोलपर च्यवन मुनिको खरीदना
Bhīṣma uvāca: Nahuṣas tu tataḥ śrutvā Cyavanaṁ taṁ tathāgatam | tvaritaḥ prayayau tatra sahāmātya-purohitaḥ ||
Sinabi ni Bhishma: O pinakamainam sa angkan ng Bharata, nang marinig ni Haring Nahusha na dumating malapit sa kanyang lungsod ang rishing si Cyavana sa gayong kalagayan, dali-dali siyang nagtungo roon, kasama ang kanyang mga ministro at ang saserdoteng panghari. Itinatakda ng tagpong ito ang isang dharmikong pagtatagpo: inaasahan sa isang hari ang maagap at magalang na pagtugon kapag nabalitaan ang paglapit ng isang marupok na asceta, sapagkat ang pagtrato sa mga pantas ay sukatan ng katuwiran ng isang pinuno.
भीष्म उवाच
A king’s dharma includes prompt, respectful attention to ascetics and sages—especially when they are vulnerable—because honoring spiritual authority and protecting the righteous sustains social and moral order.
Bhishma narrates that King Nahusha, on hearing that the sage Cyavana has arrived nearby in a particular condition, quickly goes to meet him, taking along his ministers and his priest—setting up the ensuing episode about cows, charity, and merit.