Shloka 41
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
विहितं दृश्यते राजन् सागरान्तां च मेदिनीम् | क्षत्रियो हि स्वधर्मेण श्रियं प्राप्रोति भूयसीम् । राजा दण्डधरो राजन रक्षा नान्यत्र क्षत्रियात्
vihitaṃ dṛśyate rājan sāgarāntāṃ ca medinīm | kṣatriyo hi svadharmeṇa śriyaṃ prāpnoti bhūyasīm | rājā daṇḍadharo rājan rakṣā nānyatra kṣatriyāt | rājā yudhiṣṭhira |
Wika ni Bhīṣma: “O Hari, itinatakda sa mga śāstra na ang paghahari sa lupa hanggang sa dagat na pumapalibot ay iniuukol sa Kṣatriya. Tunay nga, sa pagtalima sa sariling dharma, ang Kṣatriya ay nakakamit ang dakilang kasaganaan at karangalan. O Hari, ang namumuno ang may tangan ng pamalong parusa (daṇḍa); at ang pagprotekta ay hindi makakamtan mula sa alinmang dako kundi sa Kṣatriya—O Haring Yudhiṣṭhira.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that political authority, prosperity, and especially the duty of protection are śāstrically assigned to the Kṣatriya; the king must wield daṇḍa (lawful punishment) to secure order and safety.
In his instruction to King Yudhiṣṭhira on rājadharma, Bhīṣma emphasizes the Kṣatriya’s role as ruler and protector, asserting that security and governance depend on the king’s disciplined use of authority.