Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
श्रेष्ठतां सर्वभूतेषु तपो<र्थ नातिवर्तते । तदग्रयं प्रार्थयानस्त्वमचिराद् विनशिष्यसि
śreṣṭhatāṃ sarvabhūteṣu tapo'rthaṃ nātivartate | tadagryaṃ prārthayānas tvam acirād vinaśiṣyasi ||
Wika ni Bhishma: “Sa lahat ng nilalang, ang tunay na pagkamataas—ang pagiging pinakadakila—ang siyang bumubuo sa pinakamataas na katayuan (pagiging Brahmana); iyan ang layuning ninanais mo. Ngunit ang pag-aayuno at pagpapahirap sa sarili lamang ay hindi makalalampas upang makamtan ang wakas na iyon. Kaya habang minimithi mo ang pinakapangunang ranggo, malapit ka nang mapahamak.”
भीष्म उवाच
Bhīṣma distinguishes between outer austerity (tapas) and genuine excellence or brahminhood as an ethical-spiritual quality. He warns that seeking superiority as a status through penance alone is misguided and can lead to downfall.
In Bhīṣma’s instruction, he addresses someone who longs for the highest rank among beings. Bhīṣma cautions that the person’s chosen means—tapas aimed at attaining that superiority—will not accomplish the intended end, and predicts imminent ruin due to that misplaced aspiration.