Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)

ब्राह्माण्यं प्रार्थयानस्त्वमप्राप्यमकृतात्मभि: । विनशिष्यसि दुर्बुद्धे तदुपारम माचिरम्‌

bhīṣma uvāca | brāhmaṇyaṁ prārthayānas tvam aprāpyam akṛtātmabhiḥ | vinaśiṣyasi durbuddhe tad upārama mā ciram ||

Wika ni Bhishma: “Hinahangad mo ang kalagayan at asal ng isang tunay na Brahmana; ngunit para sa mga hindi pa nahuhubog at marumi ang kalooban, ito’y di maaabot. O naliligaw ang isip, mamamatay ka man sa pagmamakaawa para sa ‘pagiging Brahmana,’ hindi mo pa rin ito makakamtan. Kaya iwanan mo agad ang matigas na pagkapit na iyan.”

ब्राह्माण्यम्Brahminhood, the state of being a Brahmin
ब्राह्माण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्माण्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रार्थयमानःrequesting, begging
प्रार्थयमानः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रार्थय् (धातु)
FormMasculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अप्राप्यम्unattainable, not obtainable
अप्राप्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअप्राप्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
FormNeuter, Accusative, Singular, यत् (gerundive; 'to be obtained' with negation)
अकृतात्मभिःby/for those of unrefined (uncontrolled) self
अकृतात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअकृतात्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
विनशिष्यसिyou will perish / be ruined
विनशिष्यसि:
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
FormLat (Present), Second, Singular, Parasmaipada
दुर्बुद्धेO foolish-minded one
दुर्बुद्धे:
TypeNoun
Rootदुर्बुद्धि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
तत्that (i.e., that request/effort)
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
उपारमcessation, stopping
उपारम:
Karma
TypeNoun
Rootउपारम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
चिरम्for long; long (time)
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)

भीष्म उवाच

B
Bhishma

Educational Q&A

Brahminhood is presented as an ethical-spiritual qualification grounded in inner purity and self-cultivation, not something gained merely by asking or insisting; without refinement of character, the goal remains unattainable.

Bhishma admonishes a misguided seeker who is demanding or pleading for Brahmin status; he warns that such insistence, without inner transformation, leads only to ruin and urges immediate renunciation of the futile demand.