Shloka 94
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
५१६ उपकार:--उपकार करनेवाले
upakāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāñcanacchaviḥ | nābhiḥ nandikaraḥ bhāvaḥ puṣkarasthapatiḥ sthiraḥ || dvādaśas trāsanaś cādyo yajño yajñasamāhitaḥ | naktaṃ kaliś ca kālaś ca makaraḥ kālapūjitaḥ ||
Wika ni Vāyu: “Siya ang mismong Kabutihan, minamahal ng mga deboto, ang Lahat sa lahat; ginto sa kanyang diwa at nagniningning sa kaakit-akit na gintong liwanag. Siya ang Navel—ang gitnang lupain ng lahat ng daigdig—tagapagkaloob ng galak, ang anyo ng pananampalataya at debosyon, ang arkitektong humuhubog sa kosmos na tila lotus, at ang Di-natitinag. Siya ang Ikalabindalawa (ang pinakadakila sa mga Rudra), ang Nakapanghihilakbot na nagdadala ng pagkalusaw, ang Unang Sanhi, ang Yajña-Puruṣa na nananahan sa sakripisyo. Siya ang Gabi ng kosmikong pagkalipol, ang diwa ng Kali, ang Panahong lumalamon sa lahat, ang Makara (nilalang-dagat/anyo ng kosmikong ipuipo), at ang sinasamba maging ng Panahon—yaong Kamatayan.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse strings together divine epithets to show a single supreme reality that is simultaneously beneficent and devotional (dear to devotees), cosmic (center of worlds, architect of the universe), ritual (present as the inner essence of sacrifice), and inexorable (Time/Death and dissolution). Ethically, it frames devotion and righteous action (yajña as consecrated duty) within the larger truth that all beings are governed by Time, so one should act with faith, steadiness, and surrender.
Vāyu is speaking a hymn-like passage that enumerates names/attributes of the deity being praised (in the Anuśāsana Parva’s devotional-theological sections). Rather than advancing plot, the passage intensifies the stuti by presenting the praised Lord as the source, support, and end of the cosmos, and as the indwelling presence in sacrificial rites.