Previous Verse
Next Verse

Shloka 133

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

सहस्रबाहु: सर्वाज्गज: शरण्य: सर्वलोककृत्‌ । पवित्र त्रिककुन्मन्त्र: कनिष्ठ: कृष्णपिज्रल:

sahasrabāhuḥ sarvāṅgajaḥ śaraṇyaḥ sarvalokakṛt | pavitraḥ trikakunmantraḥ kaniṣṭhaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ ||

Wika ni Vāyu-deva: “Siya ang May Sanlibong Bisig, ganap sa bawat sangkap ng katawan, karapat-dapat pagkanlungan, at lumikha ng lahat ng daigdig. Siya ang lubhang nagpapadalisay, ang mantra ng tatlong-paa na Gāyatrī; siya ang pinakabata sa mga anak ni Aditi—si Viṣṇu sa anyong Vāmana—at ang Panginoong maitim at mapusyaw na kayumanggi, taglay ang pinag-isang anyo nina Hari at Hara.”

सहस्रबाहुःone who has a thousand arms
सहस्रबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहस्रबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वाङ्गजःcomplete in all limbs; possessing all parts
सर्वाङ्गजः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वाङ्गज
FormMasculine, Nominative, Singular
शरण्यःworthy of refuge; a protector
शरण्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootशरण्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वलोककृत्creator/maker of all worlds
सर्वलोककृत्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वलोककृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
पवित्रम्pure; purifier
पवित्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपवित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
त्रिककुन्मन्त्रःthe three-peaked/three-stepped mantra (i.e., the three-footed Gāyatrī)
त्रिककुन्मन्त्रः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिककुन्मन्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
कनिष्ठःthe youngest; the junior (epithet, e.g., Vāmana among Aditi’s sons)
कनिष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootकनिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णपिङ्गलःdark and tawny/fair; of mixed dark-and-golden hue
कृष्णपिङ्गलः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृष्णपिङ्गल
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
V
Viṣṇu
V
Vāmana
A
Aditi
G
Gāyatrī (mantra)
H
Hari
H
Hara

Educational Q&A

The verse teaches surrender to the Divine as the highest refuge: the Lord is portrayed as creator, purifier, and mantra itself—implying that ethical life (dharma) is sustained by taking shelter in the sacred, cultivating purity, and recognizing the one divine reality behind multiple forms.

Vāyu is reciting a litany of divine epithets—praising the Lord through names that highlight power (thousand-armed), completeness, refuge-giving, cosmic creativity, purifying holiness, identification with the Gāyatrī mantra, the Vāmana incarnation among Aditi’s sons, and a form described as dark-and-tawny, suggestive (per the edition’s gloss) of Hari-Hara unity.