अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
निष्कलं सकल ब्रह्म निर्गुणं गुणणोचरम् । योगिनां परमानन्दमक्षरं मोक्षसंज्ञितम्
niṣkalaṃ sakala brahma nirguṇaṃ guṇagocaram | yogināṃ paramānandam akṣaraṃ mokṣasaṃjñitam ||
Wika ni Vāyu-deva: “Ang Brahman na yaon ay kapwa walang bahagi at sumasaklaw sa lahat; lampas sa mga guṇa ngunit nalalapitan sa pamamagitan ng mga guṇa. Para sa mga yogin, siya ang sukdulang ligaya—di-nasisira, at tinatawag na mismong kalayaan (moksha).” Pagkasambit ng mga salitang ito, ang ermitanyong si Taṇḍin—kayamanan ng tapas—ay tumanggap ng pangitain sa di-nagbabagong Realidad: walang kapantay, di-maarok, walang hanggan at matatag—ang iisang Brahman na inilarawang kapwa nirguṇa at saguṇa, ang pinakamataas na kagalakan ng mga yogin, ang Akṣara, at ang anyo ng moksha.
वायुदेव उवाच
The verse presents Brahman as simultaneously transcendent and immanent: partless (niṣkala) and all-inclusive (sakala), beyond the guṇas (nirguṇa) yet approachable through attributes (guṇagocara). For the realized yogin, this Reality is experienced as supreme bliss and as mokṣa itself—imperishable and unchanging.
Vāyu-deva describes the nature of Brahman, and immediately upon this instruction Taṇḍin, the ascetic, attains darśana—direct vision/realization—of that eternal, immutable Brahman characterized as both nirguṇa and saguṇa, identified with the yogins’ highest joy and liberation.