अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
यह तुष्टि, यह सिद्धि, यह श्रुति, यह स्मृति, भक्तोंकी यह अध्यात्मगति तथा ज्ञानी पुरुषोंकी यह अक्षय प्राप्ति (पुनरावृत्तिरहित मोक्षलाभ) आप ही हैं ।।
yā tuṣṭiḥ yā siddhiḥ yā śrutiḥ yā smṛtiḥ bhaktānām iyam adhyātmagatiḥ tathā jñānināṃ iyam akṣayaprāptiḥ (punarāvṛttirahitaḥ mokṣalābhaḥ) tvam eva asi || yajatāṃ kāmayānānāṃ mūrkhaiḥ vipuladakṣiṇaiḥ | yā gatiḥ yajñaśīlānāṃ sā gatiḥ tvam na saṃśayaḥ ||
Sinabi ni Vāyu-deva: Ikaw lamang ang kasiyahang iyon at ang tagumpay na iyon; Ikaw ang kapangyarihan ng Śruti (banal na pahayag na narinig) at ang lakas ng Smṛti (tradisyong inalaala). Ikaw ang hantungang espirituwal ng mga deboto, at Ikaw ang di-nasisirang pagtatamo ng mga pantas—ang paglaya na hindi na bumabalik. Maging yaong sumasamba na may pagnanasa, nagsasagawa ng yajña na may saganang handog, anumang “layon” ang marating ng mga masigasig sa sakripisyo—ang layong iyon, walang pag-aalinlangan, ay Ikaw.
वायुदेव उवाच
All religious goods—ritual merit, scriptural authority, memory of dharma, devotional progress, and the wise person’s liberation—ultimately culminate in the Supreme; even desire-driven sacrifice reaches its true ‘end’ only in Him.
Vāyu-deva is praising and identifying the ultimate divine principle as the source and destination of multiple paths—yajña (ritual), bhakti (devotion), and jñāna (knowledge)—asserting that every ‘gati’ or final outcome is, in truth, that very Lord.