स्वापन: स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् । वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वर:
bhīṣma uvāca | svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt | vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ ||
Sinabi ni Bhīṣma: Siya ang nagpapahimlay sa lahat ng nilalang sa pagtulog ng kamangmangan sa panahon ng pagkalusaw; Siya’y may sariling kapangyarihan at malaya; laganap na gaya ng kalawakan; nag-aanyong marami sa bawat yugto upang iahon ang mga daigdig; gumaganap ng sari-saring gawa—paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw, at ang mga kahanga-hangang lila ng Kanyang mga paglusong. Siya ang ‘Taon’ na kinaroroonan ng tirahan at pag-ikot ng lahat ng nilalang; mapagmahal sa mga deboto; tagapangalaga ng mga guya sa Vraja; parang karagatang sinapupunan ng mga hiyas; at Panginoon ng lahat ng kayamanan.
भीष्म उवाच
The verse teaches that the Supreme is simultaneously the cosmic principle governing time, creation, and dissolution, and also the intimate, loving protector of devotees. Recognizing this unity supports dharma: reverence for the moral order of the universe and trust in the Lord’s compassionate nearness.
In Anuśāsana Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and extols the Supreme through a sequence of divine epithets (commonly aligned with the Viṣṇu-sahasranāma tradition). This verse is one segment of that praise, listing names that highlight both universal sovereignty and pastoral tenderness.