Shloka 64
धर्मगुब् धर्मकृद् धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् । अविज्ञाता सहसारांशुविधाता कृतलक्षण:
dharmagup dharmakṛd dharmī sadasat kṣaram akṣaram | avijñātā sahasrāṃśu-vidhātā kṛtalakṣaṇaḥ ||
Wika ni Bhīṣma: Siya ang tagapangalaga ng dharma, ang nagtatatag ng dharma sa pamamagitan ng sariling pagsasabuhay nito, at ang saligan ng lahat ng katuwiran. Siya ang kapwa Tunay at ang nahahayag na daigdig; ang nasisira at ang di-nasisira. Siya ang Nakaaalam na higit pa sa nakaaalam (higit sa indibidwal na sarili), ang may sanlibong sinag na gaya ng araw, ang tagapagtaguyod at tagapag-ayos ng lahat, at ang may dalang mga banal na tanda sa Kanyang katawan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents Viṣṇu as the ultimate ground of dharma and reality: he both protects and enacts dharma, and he encompasses apparent opposites—truth and world, perishable and imperishable—showing that ethical order and cosmic order are rooted in the divine.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing and praising the supreme deity through a litany of epithets. This verse is part of that praise, identifying the deity’s moral role (guardian of dharma) and metaphysical scope (both kṣara and akṣara), reinforcing the devotional and ethical frame of Bhīṣma’s teaching.