Shloka 45
भूतभव्यभवन्नाथ: पवन: पावनो5नल: । कामहा कामकृत् कान्तः काम: कामप्रद: प्रभु:
bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano 'nalaḥ | kāmahā kāmakṛt kāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ ||
Wika ni Bhishma: Siya ang Panginoon ng nakaraan, hinaharap, at kasalukuyan; Siya ang Hangin, ang Tagapagpadalisay, at ang Apoy. Winawasak Niya ang pagnanasa sa mga kumakapit sa makasariling layon, ngunit tinutupad din Niya ang makatarungang hiling ng mga deboto. Marikit at minamahal, Siya ang “Kāma”—ang iginagalang bilang tatluhang banal na simulain—nagkakaloob Siya ng ninanais na biyaya; Siya ang Soberano, taglay ang lahat ng kapangyarihan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents the Divine as both the purifier and the sovereign of time, who can dissolve selfish craving (kāmahā) while also granting worthy aspirations (kāmakṛt, kāmapradaḥ). Ethically, it frames devotion as a path where desires are refined—lower cravings are removed, and righteous aims are supported.
Bhīṣma is reciting a sequence of divine names/epithets in praise, describing the Lord’s cosmic functions (wind, fire, purification) and moral-spiritual roles (removing and fulfilling desires). The passage functions as devotional instruction within Bhīṣma’s teachings in the Anuśāsana Parva.