Shloka 30
उपेन्द्रो वामन: प्रांशुरमोघ: शुचिरूर्जित: । अतीन्द्र: संग्रह: सर्गो धृतात्मा नियमो यम:
upendro vāmanaḥ prāṁśur amoghaḥ śucir ūrjitaḥ | atīndraḥ saṁgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ ||
Wika ni Bhīṣma: Siya si Upendra, ang Vāmana; ang matayog na lumalampas sa mga daigdig sa Kanyang paghakbang; ang hindi pumapalya sa gawa; ang dalisay na nagpapabanal sa mga umaalaala, pumupuri, at sumasamba; ang makapangyarihan; ang higit pa kay Indra dahil sa likas na kaalaman at paghahari; ang Tagapagtipon na nagbabalik-loob sa lahat sa panahon ng pagkalusaw; ang sanhi ng paglikha; ang may pagpipigil-sa-sarili na tumatanggap ng anyo ayon sa sariling kalooban bagaman nananatiling di-isinilang; ang simulain ng pagpipigil na naglalagay sa mga nilalang sa nararapat na hangganan; at si Yama—ang panloob na tagapamahala na nag-aayos mula sa loob ng puso.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the divine is not only an object of worship but also the very structure of moral and cosmic regulation: creation and dissolution, strength and purity, and especially niyama/yama—restraint and inner governance—by which beings are held to their proper dharma.
Bhīṣma is reciting a sequence of honorific names (epithets) of Viṣṇu, highlighting his avatāra as Vāmana/Trivikrama and his roles as purifier, supreme lord beyond Indra, creator, withdrawer at pralaya, and inner regulator (yama) who disciplines from within.