Shloka 19
अप्रमेयो हृषीकेश: पद्मनाभो5मरप्र भु: । विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठ: स्थविरो ध्रुव:
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho 'maraprabhuḥ | viśvakarmā manus tvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ ||
Wika ni Bhishma: Siya’y di masukat—si Hrishikesha, Panginoon ng mga pandama; si Padmanabha, na sa Kanyang pusod ay naroroon ang lotus na pinagmulan ng sansinukob; ang Panginoon ng mga walang-kamatayan. Siya si Vishvakarman, ang tagapag-anyo ng kosmos; si Manu, ang ninuno at tagapagbigay-batas; si Tvashtri, ang kapangyarihang humuhubog at sa paglusaw ng panahon ay nagpapahapo sa lahat ng nilalang. Siya ang pinakamasidhi at pinakamatanda, at ang di matinag na matatag magpakailanman.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches contemplation of the Supreme through layered divine names: the Lord is beyond measurement, governs the senses, is the cosmic source, rules the gods, creates and orders the world (Viśvakarmā/Manu), and remains ancient and unshakably constant (dhruva). Remembering these attributes supports dharma by anchoring the mind in a stable, higher order.
Bhīṣma is reciting a sequence of divine epithets in praise of Viṣṇu (often aligned with Kṛṣṇa), presenting theological identifications—creator, lawgiver, cosmic sustainer/dissolver—within his instruction on dharma and devotion in the Anuśāsana Parva.