Umā–Maheśvara-saṃvāda: Varṇa-bhraṃśa, Ācāra (Vṛtta), and Karmic Ascent/Decline
धर्म उवाच राजपौरुषिके विप्रे घाण्टिके परिचारिके । गोरक्षके वाणिजके तथा कारुकुशीलवे
dharma uvāca rājapauruṣike vipre ghāṇṭike paricārike | gorakṣake vāṇijake tathā kārukuśīlave, piṇḍadāstasya hīyante na ca prīṇāti vai pitṝn |
Sinabi ni Dharma: “O brāhmaṇa, kung ang isang tao’y nabubuhay sa paglilingkod sa hari, o kumikita ng upa sa pagtugtog ng kampana, o naglilingkod bilang utusan; kung ikinabubuhay niya ang pag-aalaga ng baka, ang pangangalakal, o ang mga gawaing-kamay at pagtatanghal—ang sinumang magbigay sa gayong tao ng piṇḍa (handog sa yumao) ay bababa ang kabutihang natamo, at hindi rin masisiyahan ang mga ninuno.”
धर्म उवाच
The verse teaches that the efficacy of ancestral offerings (piṇḍa/śrāddha) depends not only on the giver’s intent but also on the ritual fitness of the recipient; giving śrāddha offerings to certain livelihood-groups is said to diminish the giver’s merit and fail to satisfy the ancestors.
Dharma is laying down prescriptive norms for pitṛ-kārya (ancestral rites) within a broader Anuśāsana-parvan discussion on dharma, specifying categories of people to whom śrāddha offerings should not be given, and stating the negative consequence for the giver and the pitṛs.