ययाति–अष्टक–प्रतर्दन संवादः | Yayāti’s Dialogue with Aṣṭaka and Pratardana on Merit, Gifts, and Ethical Restraint
ययातिर्नाहुषो राजा पूरुं पुत्र कनीयसम् | राज्येडभिषिच्य मुदित: प्रवव्राज वनं तदा,नहुषपुत्र महाराज ययातिने अपने छोटे पुत्र पूरको राज्यपर अभिषिक्त करके यदु आदि अन्य पुत्रोंको सीमान्त (किनारेके देशों)-में रख दिया। फिर बड़ी प्रसन्नताके साथ वे वनमें गये। वहाँ फल-मूलका आहार करते हुए उन्होंने दीर्घकालतक वनमें निवास किया
Vaiśampāyana uvāca | Yayātir Nāhuṣo rājā Pūruṃ putraṃ kanīyasam | rājye ’bhiṣicya muditaḥ pravavrāja vanaṃ tadā ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Si Haring Yayāti, anak ni Nahuṣa, ay masayang nagluklok sa bunsong anak na si Pūru bilang tagapaghawak ng kaharian; at pagkaraan, taglay ang payapang loob, siya’y tumungo sa gubat. Alinsunod sa dharma ng isang hari—ang maayos na pagmamana at ang pagtalikod sa kapangyarihan matapos italaga ang karapat-dapat na tagapagmana—iniwan niya ang pamumuno at namuhay sa gubat, tinutustusan ang sarili ng mga bunga at ugat.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a dharmic model of governance: establish a legitimate successor through consecration, then relinquish personal power. It frames renunciation not as escape but as an ethical transition after fulfilling royal duty.
Vaiśampāyana narrates that King Yayāti, son of Nahuṣa, consecrates his youngest son Pūru as ruler and then departs to live in the forest, adopting an ascetic, forest-dwelling mode of life.