Adhyaya 87

Verse 1

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें ययात्युपाख्यानके प्रसंगमें पूर्ववायातसमाप्तिविषयक पचासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ८५ ॥/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ ३ “लोक मिलाकर कुल ३८३ लोक हैं) #्न्रैमा रन (2) अऔअन+े षडशीतितमो<्ध्याय: वनमें राजा ययातिकी तपस्या और उन्हें स्वर्गलोककी प्राप्ति वैशम्पायन उवाच एवं स नाहुषो राजा ययाति: पुत्रमीप्सितम्‌ । राज्येडभिषिच्य मुदितो वानप्रस्थो5भवन्मुनि:

Sinabi ni Vaiśampāyana: Kaya nga, si Haring Yayāti, na mula sa angkan ni Nahuṣa, matapos niyang masayang italaga sa pagkahari ang anak na kanyang ninanais, ay tinalikuran ang buhay-palasyong panghari at pumasok sa yugto ng pamumuhay sa gubat (vānaprastha), namuhay bilang isang pantas.

Verse 2

उषित्वा च वने वासं ब्राह्मणै: संशितव्रत: । फलमूलाशनो दान्तस्तत: स्वर्गमितो गत:

Sinabi ni Vaiśampāyana: Namuhay siya sa gubat kasama ng mga brāhmaṇa, tumupad sa mahihigpit na panata, kumain lamang ng prutas at ugat, at pinigil ang isip at mga pandama; pagkaraan, lumisan siya sa daigdig at nakamtan ang langit.

Verse 3

स गत: स्वर्निवासं तं॑ निवसन्‌ मुदितः सुखी । कालेन चातिमहता पुन: शक्रेण पातितः

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagdating niya sa tahanang makalangit, namuhay siya roon nang masaya at maginhawa. Ngunit pagkalipas ng napakahabang panahon, muli siyang ibinagsak ni Śakra (Indra).

Verse 4

निपतन प्रच्युत: स्वर्गादप्राप्तो मेदिनीतलम्‌ । स्थित आसीदन्तरिक्षे स तदेति श्रुतं मया

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Nang mahulog mula sa langit at mapalayas sa Svarga, hindi pa siya umabot sa ibabaw ng lupa. Sa halip, nanatili siyang nakabitin sa gitna ng himpapawid—gaya ng aking narinig.”

Verse 5

तत एव पुनश्चापि गतः स्वर्गमिति श्रुतम्‌ राज्ञा वसुमता सार्थमष्टकेन च वीर्यवान्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: Narinig na mula roon ding iyon, ang matapang na bayani ay muling umakyat sa langit, kasama si Haring Vasumat at si Aṣṭaka.

Verse 6

जनमेजय उवाच कर्मणा केन स दिवं पुन: प्राप्तो महीपति:,जनमेजयने पूछा--मुने! किस कर्मसे वे भूपाल पुनः स्वर्गमें पहुँचे थे?

Wika ni Janamejaya: “Sa anong gawa nakamit muli ng haring iyon ang langit?”

Verse 7

सर्वमेतदशेषेण श्रोतुमिच्छामि तत्त्वत: । कथ्यमानं त्वया विप्र विप्र्षिगणसंनिधौ,विप्रवर! मैं ये सारी बातें पूर्णरूपसे यथावत्‌ सुनना चाहता हूँ। इन ब्रह्मर्षियोंके समीप आप इस प्रसंगका वर्णन करें

Wika ni Janamejaya: “Nais kong marinig ang lahat ng ito nang buo at ayon sa tunay na kalagayan. O brahmana, sa harap ng kapulungan ng mga dakilang rishi, isalaysay mo ang pangyayari—o pinakamainam sa mga ‘dalawang ulit na isinilang’.”

Verse 8

देवराजसमो हासीद्‌ ययाति: पृथिवीपति: । वर्धन: कुरुवंशस्य विभावसुसमद्युति:,कुरुवंशकी वृद्धि करनेवाले, अग्निके समान तेजस्वी राजा ययाति देवराज इन्द्रके समान थे

Wika ni Janamejaya: “Si Haring Yayāti, panginoon ng daigdig, ay tulad ng hari ng mga diyos (Indra). Siya ang nagpalago sa angkan ng Kuru, at nagliliwanag na kapantay ni Vibhāvasu (Agni).”

Verse 9

तस्य विस्तीर्णयशस: सत्यकीर्तेर्महात्मन: । चरितं श्रोतुमिच्छामि दिवि चेह च सर्वश:

Wika ni Janamejaya: “Malawak ang pagkalat ng kanyang katanyagan. Nais kong marinig nang ganap ang buhay at mga gawa ng dakilang kaluluwang iyon, na ang dangal ay nakaugat sa katotohanan—pinupuri sa lahat ng dako, sa langit at dito sa lupa.”

Verse 10

वैशम्पायन उवाच हन्त ते कथयिष्यामि ययातेरुत्तमां कथाम्‌ | दिवि चेह च पुण्यार्था सर्वपापप्रणाशिनीम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Halina—isasalaysay ko sa iyo ang dakilang kuwento ni Yayāti. Ito’y mapagpala kapwa sa mundong ito at sa langit, at pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Ilalarawan ko ito sa iyo.”

Verse 11

ययातिर्नाहुषो राजा पूरुं पुत्र कनीयसम्‌ | राज्येडभिषिच्य मुदित: प्रवव्राज वनं तदा

Sinabi ni Vaiśampāyana: Si Haring Yayāti, anak ni Nahuṣa, ay masayang nagluklok sa bunsong anak na si Pūru bilang tagapaghawak ng kaharian; at pagkaraan, taglay ang payapang loob, siya’y tumungo sa gubat. Alinsunod sa dharma ng isang hari—ang maayos na pagmamana at ang pagtalikod sa kapangyarihan matapos italaga ang karapat-dapat na tagapagmana—iniwan niya ang pamumuno at namuhay sa gubat, tinutustusan ang sarili ng mga bunga at ugat.

Verse 12

अन्त्येषु स विनिक्षिप्य पुत्रान्‌ यदुपुरोगमान्‌ । फलमूलाशनो राजा वने संन्यवसच्चिरम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: Matapos italaga ang kanyang mga anak—na pinangungunahan ni Yadu—sa mga lupain sa hanggahan, namuhay ang hari nang matagal sa gubat, na ang pagkain ay mga bunga at ugat. Ipinakikita ng pangyayaring ito ang sinadyang pag-urong ng isang pinuno: kapag natitiyak na ang pagmamana at kaayusan, pinipili niya ang pag-aayuno at pagpipigil kaysa manatiling nakakapit sa kapangyarihan.

Verse 13

शंसितात्मा जितक्रोधस्तर्पयन्‌ पितृदेवता: । अग्नींश्व विधिवज्जुद्धन्‌ वानप्रस्थविधानत:

Sinabi ni Vaiśampāyana: Nilinis niya ang kanyang kalooban at dinaig ang galit. Araw-araw siyang nag-aalay ng tarpana sa mga diyos at sa mga espiritu ng mga ninuno; at ayon sa tuntunin ng yugto ng vānaprastha, maingat niyang iningatan ang mga banal na apoy at isinagawa ang mga handog sa apoy (agnihotra) alinsunod sa batas ng mga kasulatan.

Verse 14

अतिथीन्‌ पूजयामास वन्येन हविषा विभु: । शिलोज्छवृत्तिमास्थाय शेषान्नकृतभोजन:

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pinarangalan ng marangal na iyon ang mga panauhin sa pamamagitan ng mga handog mula sa gubat—mga bunga, ugat, at iba pa. Namuhay siya ayon sa paraang śiloccha, at siya mismo’y kumakain lamang ng natira matapos ang mga handog, ang pagkain mula sa mga labi ng sakripisyo. Ipinakikita nito ang disiplinadong kasimplehan at ang pag-una sa pagkamapagpatuloy kaysa sa sariling pagkain.

Verse 15

पूर्ण वर्षसहस्रं च एवंवृत्तिरभून्नप: । अब्भक्ष: शरदस्त्रिंशदासीज्नियतवामड्मना:,राजाको इसी वृत्तिसे रहते हुए पूरे एक हजार वर्ष बीत गये। उन्होंने मन और वाणीपर संयम करके तीस वर्षोतक केवल जलका आहार किया

Sinabi ni Vaiśampāyana: Sa pagpapanatili ng ganitong disiplina, natapos ng hari ang ganap na isang libong taon. Nang mapasailalim sa pagpipigil ang isip at pananalita, namuhay siya sa loob ng tatlumpung panahon ng taglagas na tubig lamang ang kanyang ikinabubuhay—isang mahigpit na panatang pag-aayuno na hitik sa pagpipigil at katatagan.

Verse 16

ततश्न वायुभक्षो5भूत्‌ संवत्सरमतन्द्रित: । तथा पज्चाग्निमध्ये च तपस्तेपे च वत्सरम्‌,तत्पश्चात्‌ वे आलस्यरहित हो एक वर्षतक केवल वायु पीकर रहे। फिर एक वर्षतक पाँच अग्नियोंके बीचमें बैठकर तपस्या की

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan nito, na walang katamaran, namuhay siya nang isang buong taon na hangin lamang ang ikinabubuhay. Pagkatapos, sa isa pang taon, nagsagawa siya ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay, nakaupo sa gitna ng “limang apoy”—isang disiplinadong pagpipigil-sa-sarili upang dalisayin ang sarili at patibayin ang kanyang loob.

Verse 17

एकपाद: स्थितश्चासीत्‌ षण्मासाननिलाशन: । पुण्यकीर्तिस्तत: स्वर्गे जगामावृत्य रोदसी

Sinabi ni Vaiśampāyana: Nakatayo sa iisang paa, namuhay siya nang anim na buwan na hangin lamang ang ikinabubuhay. Pagkaraan nito, si Puṇyakīrti (ang haring Yayāti), na pinalaganap ang kanyang pangalan sa lupa at langit sa bisa ng kabutihang bunga ng kanyang pag-aaske, ay lumisan patungo sa daigdig ng langit.

Verse 53

प्रतर्दनेन शिबिना समेत्य किल संसदि । फिर यह भी सुननेमें आया है कि वे पराक्रमी राजा ययाति मुनिसमाजमें राजा वसुमान्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: Naririnig din na ang magiting na haring Yayāti, nang magtipon sa kapulungan ng mga pantas kasama sina Haring Vasumān, Aṣṭaka, Pratardana, at Śibi, ay muling lumisan mula roon patungo sa daigdig ng langit—dahil sa nakalilinis na bisa ng pakikisama sa mga sādhus, ang mga taong matuwid at may disiplina.

Verse 86

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि उत्तरयायाते षडशीतितमो<ध्याय: ।। ८६ || इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपव॑के अन्तर्गत सम्भवपर्वमें उत्तरयायातविषयक छियासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Ādi Parva at lalo na ng Sambhava Parva, nagwawakas ang ikawalongpu’t anim na kabanata—tungkol kina Uttara at Yayāti. Ang pangwakas na kolofon na ito ang tanda ng pagtatapos ng kabanata at hudyat ng paglipat sa salaysay na nakasandig sa talaangkanan, na naglalarawan ng lahi, tungkulin, at mga bunga ng asal ng isang hari.