Shloka 5
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
कुमारो देवगर्भाभ: स तत्राशु व्यवर्धत । षड्वर्ष एव बाल: स कण्वाश्रमपदं प्रति,देवताओंके बालक-सा प्रतीत होनेवाला वह तेजस्वी कुमार वहाँ शीघ्रतापूर्वक बढ़ने लगा। छ: वर्षकी अवस्थामें ही वह बलवान् बालक कण्वके आश्रममें सिंहों, व्याप्रों, वराहों, भैंसों और हाथियोंको पकड़कर खींच लाता और आश्रमके समीपवर्ती वृक्षोंमें बाँध देता था
vaiśampāyana uvāca | kumāro devagarbhābhaḥ sa tatrāśu vyavardhata | ṣaḍvarṣa eva bālaḥ sa kaṇvāśramapadaṃ prati |
Wika ni Vaiśampāyana: Ang maningning na batang iyon, na wari’y isinilang ng mga diyos, ay mabilis na lumaki roon. Sa edad na anim na taon pa lamang, ang malakas na bata ay nakakahuli ng mga leon, tigre, baboy-ramo, kalabaw at maging mga elepante, hinihila ang mga ito patungo sa āśrama ni Kaṇva at itinatali sa mga punong malapit sa āśrama—larawan ng pambihira, halos makalangit na lakas na nagbabadya ng itinadhanang kadakilaan, at kasabay na paalala na ang lakas ay dapat igiya ng pagpipigil at dharma sa loob ng disiplinang pang-āśrama.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Extraordinary strength is not itself virtue; it becomes ethically meaningful only when guided by dharma. The verse hints that innate power and royal destiny must be shaped by disciplined upbringing and moral restraint.
The narrator describes the boy’s rapid growth and astonishing feats at Kaṇva’s hermitage: at six years old he drags powerful wild animals to the āśrama and ties them to nearby trees, emphasizing his exceptional, almost divine nature.