Shloka 15
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
समेत्य त॑ द्विजास्ताश्न तत्रैव निधनं गता: । एततन्नामाभिनिर्वत्तं तस्य देशस्य वै द्विजा:,ब्राह्मणो! वे सब सेनाएँ वहाँ इकट्टी हुईं और वहीं नष्ट हो गयीं। द्विजवरो! इसीसे उस देशका नाम समन्तपंचकः) पड़ गया
sametya te dvijāstāś ca tatraiva nidhanaṃ gatāḥ | etat tannāmābhinirvṛttaṃ tasya deśasya vai dvijāḥ ||
O mga Brahmin, ang lahat ng mga hukbong iyon ay nagtipon doon at doon din nagwakas sa kapahamakan. O pinakadakila sa mga “dalawang ulit na isinilang,” mula sa pangyayaring ito naitatag ang pangalan ng lupain—“Samantapañcaka”—isang pook na inaalala dahil sa pagtitipon at pagkalipol na naganap doon.
राम उवाच
Educational Q&A
The verse frames how collective violence and mass death leave enduring marks on cultural memory, even shaping the names of places; it cautions that actions—especially destructive ones—create lasting legacies.
The speaker explains that a group of dvijas assembled at a particular spot and perished there, and that this event became the basis for the region’s established name, ‘Samantapañcaka.’