Shloka 145
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
धौम्योपदेशात् तिग्मांशुप्रसादादन्नसम्भव: । हित॑ च ब्रुवत: क्षत्तु: परित्यागोडम्बिकासुतात्,महर्षि धौम्यके उपदेशसे उन्हें सूर्यभगवान्की कृपा प्राप्त हुई और अक्षय अन्नका पात्र मिला। उधर विदुरजी धृतराष्ट्रको हितकारी उपदेश कर रहे थे, परंतु धृतराष्ट्रने उनका परित्याग कर दिया। धुृतराष्ट्रके परित्यागपर विदुरजी पाण्डवोंके पास चले गये और फिर धृतराष्ट्रका आदेश प्राप्त होनेपर उनके पास लौट आये। धुृतराष्ट्रनन्दन दुर्मति दुर्योधनने कर्णके प्रोत्साहनसे वनवासी पाण्डवोंको मार डालनेका विचार किया
dhaumyopadeśāt tigmāṃśu-prasādād anna-sambhavaḥ | hitaṃ ca bruvataḥ kṣattuḥ parityāgo ḍambikā-sutāt |
Sa turo ng pantas na si Dhaumya at sa biyaya ng Araw—ang may matatalim na sinag—sumibol ang pinagmumulan ng pagkain: isang sisidlang hindi nauubos ang mga handog. Samantala, si Vidura, tagapayo ng palasyo, ay nagsalita kay Dhṛtarāṣṭra ng mga salitang para sa kapakanan at ayon sa katuwiran; ngunit itinakwil siya ni Dhṛtarāṣṭra. Nang siya’y itaboy, nagtungo si Vidura sa mga anak ni Pāṇḍu, at pagkaraan—nang ipatawag siya sa utos ni Dhṛtarāṣṭra—bumalik din. Pagkatapos nito, si Duryodhana na masamang-isip, anak ni Dhṛtarāṣṭra, naudyukan ni Karṇa, ay nagbalak na patayin ang mga Pāṇḍava na naninirahan sa gubat.
राम उवाच
Educational Q&A
Wise counsel given for the good (hita) should not be rejected; abandoning righteous advisors leads rulers toward harmful decisions. In contrast, humility toward instruction and divine grace can sustain dharmic life even in hardship (as symbolized by the inexhaustible food support).
Dhaumya’s guidance and the Sun’s favor result in an unfailing provision of food for the Pāṇḍavas. At the same time, Dhṛtarāṣṭra rejects Vidura’s beneficial counsel; Vidura departs to the Pāṇḍavas and later returns when summoned. Duryodhana, urged by Karṇa, then contemplates killing the Pāṇḍavas during their forest exile.