Ādi Parva, Adhyāya 193 — Hastināpura Mantra: Duryodhana’s Proposals to Divide the Pāṇḍavas
राजा च राज्ञ: सचिवाश्न सर्वे पुत्राश्न॒ राज्ञ: सुहृदस्तथैव । प्रेष्याश्न सर्वे नेखिलेन राजन् हर्ष समापेतुरतीव तत्र
vaiśampāyana uvāca |
rājā ca rājñaḥ sacivāś ca sarve putrāś ca rājñaḥ suhṛdas tathaiva |
preṣyāś ca sarve nikhilena rājan harṣaṃ samāpetur atīva tatra ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Doon, ang hari, ang lahat ng ministro ng hari, ang mga anak ng hari, gayundin ang mga mabubuting-loob, kasama ang lahat ng mga tagapaglingkod na walang sinuman ang naiwaksi, ay napuno ng dakilang kagalakan. Nang makita ang mga Pāṇḍava—mga lalaking may tindig na parang leon at lantad ang tapang—nagdiwang ang buong paligid ni Drupada, sapagkat ang kanilang pagdating ay tanda ng lakas na kaakibat ng matuwid na layon at pag-asa sa isang alyansang ayon sa dharma.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a dharmic social ideal: when worthy and powerful guests arrive with rightful intent, a king’s entire polity—ministers, family, allies, and servants—responds with unified goodwill. Such collective joy reflects political ethics grounded in recognizing virtue and strengthening righteous alliances.
Vaiśampāyana narrates to King Janamejaya that Drupada and everyone around him—sons, ministers, friends, and attendants—became exceedingly delighted upon seeing the Pāṇḍavas. The surrounding prose context emphasizes the Pāṇḍavas’ heroic appearance, which heightens Drupada’s welcoming joy.