Shloka 45
बक-राक्षसस्य आह्वानम् तथा वृक्षयुद्धम्
Summons of Baka and the Tree-Weapon Engagement
पास्यन्तीमे जल पश्चात् प्रतिबुद्धा जितक्लमा: । इति भीमो व्यवस्यैव जजागार स्वयं तदा,उस समय भीम इस प्रकार विचार करने लगे--“अहो! इस वनसे थोड़ी ही दूरीपर कोई नगर दिखायी देता है। जबकि जागना चाहिये, ऐसे समय भी ये मेरे भाई सो रहे हैं। अच्छा, मैं स्वयं ही जागरण करूँ। थकावट दूर होनेपर जब ये नींदसे उठेंगे, तभी पानी पियेंगे।” ऐसा निश्चय करके भीमसेन स्वयं उस समय जागरण करने लगे
pāsyantīme jala paścāt pratibuddhā jitaklamāḥ | iti bhīmo vyavasyaiva jajāgāra svayaṃ tadā ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Iinom sila ng tubig mamaya, kapag nagising na at humupa na ang pagod.” Sa gayong pasya, si Bhīma mismo ang nanatiling gising noon—pinili ang mapagmatyag na pag-aaruga sa iba kaysa sa sariling pahinga.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical vigilance and responsibility: Bhīma prioritizes the welfare and safety of others, choosing to keep watch so that his companions may rest and recover before taking water.
Bhīma observes that his brothers are asleep and decides that they should drink water only after waking and regaining strength; he therefore resolves to remain awake himself and keep vigil at that time.