Shloka 27
बक-राक्षसस्य आह्वानम् तथा वृक्षयुद्धम्
Summons of Baka and the Tree-Weapon Engagement
Devanagari script
धर्मादिन्द्राच्च वाताच्च सुषुवे या सुतानिमान् | सेयं भूमौ परिश्रान्ता शेते प्रासादशायिनी,“जिन्होंने धर्म, इन्द्र और वायुके द्वारा हम-जैसे पुत्रोंको उत्पन्न किया है, वे राजमहलमें सोनेवाली महारानी कुन्ती आज परिश्रमसे थककर यहाँ पृथ्वीपर पड़ी हैं
Translation
Siya na nagsilang ng mga anak na ito sa pamamagitan ni Dharma, ni Indra, at ni Vāyu—siya ring si Kuntī, ang reynang sanay humimlay sa palasyo—ngayo’y pagod na pagod sa hirap at nakahandusay sa lupa.
Word by Word
धर्मात्from Dharma
धर्मात्:
Apadana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Ablative, Singular
इन्द्रात्from Indra
इन्द्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वातात्from Vāyu (Wind-god)
वातात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवात
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सुषुवेgave birth (bore)
सुषुवे:
TypeVerb
Root√सू (प्रसवे)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
याshe who
या:
Karta
TypePronoun
Rootयद् (स्त्री.)
FormFeminine, Nominative, Singular
सुतान्sons
सुतान्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Accusative, Plural
इमान्these
इमान्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Plural
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (स्त्री.)
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this (woman)
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम् (स्त्री.)
FormFeminine, Nominative, Singular
भूमौon the ground/earth
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
परिश्रान्ताexhausted, worn out
परिश्रान्ता:
TypeAdjective
Rootपरि-√श्रम (क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
शेतेlies, rests
शेते:
TypeVerb
Root√शी (शये)
FormPresent (Laṭ), 3rd, Singular, Atmanepada
प्रासादशायिनीone who sleeps in a palace
प्रासादशायिनी:
TypeAdjective
Rootप्रासाद-शायिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes