Shloka 26
बक-राक्षसस्य आह्वानम् तथा वृक्षयुद्धम्
Summons of Baka and the Tree-Weapon Engagement
सुकुमारतरामेनां महारहशयनोचिताम् | शयानां पश्यताद्येह पृथिव्यामतथोचिताम्,“जो शत्रुसमूहका संहार करनेवाले वसुदेवजीकी बहिन तथा महाराज कुन्तिभोजकी कन्या हैं, समस्त शुभ लक्षणोंके कारण जिनका सदा समादर होता आया है, जो राजा विचित्रवीर्यकी पुत्रवधू तथा महात्मा पाण्डुकी धर्मपत्नी हैं, जिन्होंने हम-जैसे पुत्रोंको जन्म दिया है, जिनकी अंगकान्ति कमलके भीतरी भागके समान है, जो अत्यन्त सुकुमार और बहुमूल्य शय्यापर शयन करनेके योग्य हैं, देखो, आज वे ही कुन्तीदेवी यहाँ भूमिपर सोयी हैं! ये कदापि इस तरह शयन करनेके योग्य नहीं हैं
sukumāratarām enāṁ mahārahaśayanocitām | śayānāṁ paśyatādyeha pṛthivyām atathocitām ||
Wika ni Vaiśampāyana: “Masdan ngayon—siya na pinakamaselan, karapat-dapat sa mamahalin at marangal na higaan—ay nakahimlay sa hubad na lupa, isang pahingahang lubos na di angkop sa kanya. Ang babaeng yaon, kapatid ni Vasudeva, anak ni Haring Kuntibhoja, laging pinararangalan dahil sa mga mapalad na tanda; naging manugang ni Haring Vicitravīrya at matuwid na asawa ayon sa dharma ng dakilang-loob na si Pāṇḍu; nagsilang ng mga anak na tulad namin; na ang ningning ay gaya ng pinakaloob ng lotus—si Kuntī, ngayo’y nakikitang natutulog sa lupa. Hindi ito kalagayang nararapat sa kanya.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical shock of seeing a revered, virtuous royal woman reduced to hardship. It evokes compassion and underscores how dharma includes honoring the dignity of the righteous and recognizing the injustice of undeserved suffering.
The speaker draws attention to Kuntī’s present condition—sleeping on the bare earth—contrasting it with her noble status, auspicious qualities, and familial roles (sister of Vasudeva, daughter of Kuntibhoja, wife of Pāṇḍu). The tone is lamenting and meant to move listeners to empathy.