Shloka 49
सूर्यरथ-रचना, ध्रुव-प्रेरणा, मास-गणाः च
Jyotish-chakra: Surya’s Motion and Monthly Retinues
Devanagari script
वसन्ति ग्रीष्मकौ मासौ मित्रश् च वरुणश् च ह ऋषिरत्रिर्वसिष्ठश् च तक्षको नाग एव च
Transliteration
vasanti grīṣmakau māsau mitraś ca varuṇaś ca ha ṛṣiratrirvasiṣṭhaś ca takṣako nāga eva ca
Translation
Para sa mga panahon ng Tagsibol at Tag-init, ang mga kapangyarihang namumuno ay sina Mitra at Varuṇa; namumuno rin ang mga ṛṣi na sina Atri at Vasiṣṭha, at pati si Takṣaka, ang nāga. Sa gayon, ang panahon ay inaayos sa pamamagitan ng mga diyos, mga ṛṣi, at mga nilalang na maselan—sa ilalim ng pamamahala ng Panginoong Pati (Śiva), na nag-iingat sa daigdig na gumagalaw ayon sa ritmo at batas.
Word by Word
वसन्तिspring
वसन्ति:
ग्रीष्मकौthe two (seasonal periods) spring and summer / pertaining to summer
ग्रीष्मकौ:
मासौmonths/seasonal months
मासौ:
मित्रःMitra (solar deity of friendship/covenant)
मित्रः:
चand
च:
वरुणःVaruṇa (deity of ṛta/cosmic order and waters)
वरुणः:
चand
च:
हindeed/also
ह:
ऋषिःseer
ऋषिः:
अत्रिःAtri (ṛṣi)
अत्रिः:
वसिष्ठःVasiṣṭha (ṛṣi)
वसिष्ठः:
चand
च:
तक्षकःTakṣaka (serpent-king)
तक्षकः:
नागःnāga/serpent-being
नागः:
एवindeed/only
एव:
चand
च:
Speaker
Suta Goswami (narrating the cosmological correspondences of time to the sages of Naimisharanya)