Adhyaya 31

Verse 1

नानादाननिरूपणं नाम त्रिंसो ऽध्यायः श्रीविष्णुरुवाच / ये नराः पापसंयुक्तास्ते गच्छन्ति यमालयम् / नृणां मत्साक्षिकं दत्तमनन्तफलदं भवेत्

Kabanata Tatlumpu, “Pagpapaliwanag ng Iba’t ibang Kaloob.” Wika ni Panginoong Viṣṇu: Ang mga taong nabibigkis sa kasalanan ay tutungo sa tahanan ni Yama; ngunit ang anumang ibinigay sa kapwa habang Ako mismo ang saksi, nagiging gantimpalang walang hanggan.

Verse 2

यावद्रजः प्रमाणाब्दंस्वर्गे तिष्ठति भूमिदः / अश्वारूढाश्च ते यान्ति ददते ये ह्युपानहौ

Gaya ng dami ng mga taon na nasusukat sa alikabok na umaangat mula sa lupa, gayon katagal nananatili sa langit ang nagkakaloob ng lupain. At yaong nagbibigay ng panyapak ay maglalakbay na nakasakay sa kabayo.

Verse 3

आतपे श्रमयोगेन न दह्यन्ते च कुत्रचित् / छत्त्रदानेन वै प्रेता विचरन्ति सुखं पथि

Sa paglalakbay, hindi sila napapaso saanman ng matinding init at pagod; sa kaloob ng payong (chattradāna), ang mga yumao (preta) ay naglalakbay nang maginhawa sa daan.

Verse 4

यमुद्दिश्य ददात्यन्नं तेन चाप्यायितो भवेत्

Kapag ang isang tao ay nag-aalay ng pagkain na iniuukol kay Yama, si Yama ay napalalakas at nasisiyahan dahil sa handog na iyon.

Verse 5

अन्धकारे महाघोरे अमूर्ते लक्ष्यवर्जिते / उद्द्योतेनैव ते यान्ति दीपदानेन मानवाः

Sa nakapangingilabot na dilim—walang anyo at walang bakas na matatanaw—ang tao’y nakasusulong sa liwanag lamang, sa bisa ng handog ng ilawan (dīpa-dāna).

Verse 6

आश्विने कर्तिके वापि माघे मृततिथावपि / चतुर्दश्याञ्च दीयेत दीपदानं सुखाय वै

Maging sa buwan ng Āśvina, Kārtika, o Māgha, at gayundin sa tithi ng anibersaryo ng pagpanaw—lalo na sa ika-labing-apat na araw (Chaturdaśī)—nararapat maghandog ng ilawan; sapagkat ang kaloob na ilawan ay para sa kaginhawahan at ligaya.

Verse 7

प्रत्यहञ्च प्रदातव्यं मार्गे सुविषमे नरैः / यावत् संवत्सरं वापि प्रेतस्य सुखलिप्सया

Sa landas na lubhang mapanganib (ng yumao), nararapat na ang mga tao ay maghandog araw-araw—maging sa loob ng isang buong taon—dahil sa hangaring makamtan ang ginhawa para sa preta, ang bagong pumanaw na espiritu.

Verse 8

कुले द्योतति शुद्धात्मा प्रकाशत्वं स गच्छति / ज्योतिर्मयो ऽसौ पूज्यो ऽसौ दीपदानप्रदो नरः

Ang may dalisay na kaluluwa ay nagliliwanag sa kanyang angkan at umaabot sa kalagayang maningning. Ang taong nagkakaloob ng ilawan ay napupuno ng liwanag at karapat-dapat parangalan at sambahin.

Verse 9

प्राङ्मुखोदङ्मुखं दीपं देवागारे द्विजातये / कुर्याद्याम्यमुखं पित्रे अद्भिः सङ्कल्प्य सुस्थिरम्

Sa dambana (bahay ng mga deva), ang isang dvija ay dapat maglagay ng ilawan na nakaharap sa silangan o hilaga. Para sa mga Pitṛ (mga ninuno), ilagay ito na nakaharap sa timog, matapos gumawa ng matatag na saṅkalpa sa pamamagitan ng tubig at panatilihing hindi natitinag.

Verse 10

सर्वोपहारयुक्तानि पदान्यत्र त्रयोदश / यो ददाति मृतस्येह जीवन्नप्यात्महेतवे / स गच्छति महामार्गे महाकष्टविवर्जितः

Dito ay may labintatlong hakbang, at bawat isa’y may kasamang handog. Sinumang habang nabubuhay pa ay magbigay ng mga ito para sa yumao, alang-alang sa kapakanan ng ātman, siya’y lalakad sa dakilang landas na walang matinding pagdurusa.

Verse 11

आसनं भाजनं भोज्यं दीयते यद्द्विजायते / सुखे न भुञ्जमानस्तु देन गच्छत्यलं पथि

Ang anumang upuan, sisidlan, at pagkain na inihahandog sa isang dalawang-ipinanganak (brāhmaṇa) ay nagiging kabutihang-loob at baon para sa yumao; kahit hindi niya personal na natamasa ang ginhawa rito, sa bisa ng handog na iyon ay makalalakad siya sa landas pagkamatay na may sapat na paghahanda.

Verse 12

कमण्डलुप्रदानेन तृषितः पिबते जलम्

Sa pag-aalay ng kamaṇḍalu, ang banal na banga ng tubig, ang uhaw na yumao ay nagkakaroon ng tubig na maiinom.

Verse 13

भाजनं वस्त्रदानञ्च कुसुमञ्चाङ्गुलीयकम् / एकादशा हे दातव्यं प्रेतोद्धरणहेतवे

Sisidlan, pag-aalay ng kasuotan, mga bulaklak, at singsing—ang mga ito (sa labing-isa) ay tunay na dapat ibigay, upang maging sanhi ng pag-ahon at pagliligtas sa preta, ang kaluluwang yumao.

Verse 14

त्रयोदश पदानीत्थं प्रेतस्य शुभमिच्छता / दातव्यानि यथाशक्त्या प्रेतो ऽसौ प्रीणितो भवेत्

Kaya ang nagnanais ng kabutihan para sa preta ay dapat, ayon sa makakaya, maghandog ng labintatlong alay na ito; sa pamamagitan nito, ang preta ay masisiyahan at malulugod.

Verse 15

भोजना नि तिलांश्चैव उदकुम्भांस्त्रयोदश / मुद्रिकां वस्त्रयुग्मञ्च तया याति परां गतिम्

Mga handog na pagkain, mga buto ng linga, labintatlong banga ng tubig, isang barya (bilang kaloob), at isang pares ng kasuotan—sa pamamagitan ng mga itinakdang kaloob at ritong ito, ang yumao ay nakaaabot sa pinakamataas na kalagayan.

Verse 16

यो ऽश्वं नावं गजं वापि ब्राह्मणे प्रतिपादयेत् / स महिम्नो ऽनुसारेण तत्तत्सुखमुपाश्नुते

Sinumang maghandog ng kabayo, bangka, o kahit elepante sa isang Brāhmaṇa—siya, ayon sa kadakilaan ng handog, ay tatamasa ng katumbas na kaligayahan bilang bunga nito.

Verse 17

नानालोकान् विचरति महिषीञ्च ददाति यः / यमपुत्त्रस्य या माता महिषी सुगतिप्रदा

Ang taong matapos mamatay ay naglalakbay sa maraming daigdig—kung ayon sa ritwal ay maihandog ang isang babaeng kalabaw, ang kalabaw na iyon, na itinuturing na ina ng anak ni Yama, ay nagkakaloob ng mabuting paglalakbay at mapalad na hantungan.

Verse 18

ताम्बूलं कुसुमं देयं याम्यानां हर्षवर्धनम् / तेन सम्प्रीणिताः सर्वे तस्मिन् क्लेशं न कुर्वते

Dapat ihandog ang tāmbūla (dahon ng nganga) at mga bulaklak, na nagpapasaya sa mga tagapaglingkod ni Yama. Kapag sila’y nalugod, hindi nila ipapadama ang pagdurusa sa yumao sa landas na iyon.

Verse 19

गो-भू-तिल-हिरण्यानि दानान्याहुः स्वशक्तितः

Ipinahahayag na ang mga handog na baka, lupa, linga, at ginto ay dapat ibigay ayon sa sariling kakayahan.

Verse 20

मृतोद्देशेन यो यद्याज्जलपात्रञ्च मृन्मयम् / उदपात्रसहस्रस्य फलमाप्नोति मानवः

Ang sinumang, sa ngalan ng yumao, magbigay kahit isang payak na banga ng tubig na luwad, ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng isang libong banga ng tubig.

Verse 21

यमदूता महारौद्राः करालाः कृष्णपिङ्गलाः / न भीषयन्ति तं याम्या वस्त्रदाने कृते सति

Ang mga sugo ni Yama—lubhang mabangis, nakanganga, at may matang maitim na kayumanggi—ay hindi nakapangingilabot sa taong iyon sa daan patungo sa kaharian ni Yama, kapag ang pag-aalay ng kasuotan ay nagawa nang wasto.

Verse 22

मार्गे हि गच्छमानस्तु तृष्णार्तः श्रमपीडितः / घटान्नदानयोगेन सुखी भवति निश्चितम्

Tunay, habang naglalakbay sa daan—pinahihirapan ng uhaw at dinadaganan ng pagod—ang tao ay tiyak na nagkakamit ng ginhawa sa bisa ng kabutihang dulot ng pag-aalay ng pagkain at tubig (sa isang banga).

Verse 23

शय्या दक्षिणया युक्ता आयुधाम्बरसंयुता / हैमश्रीपतिना युक्ता देया विप्राय शर्मणे / तथा प्रेतत्वमुक्तो ऽसौ मोदते सह दैवतैः

Dapat ibigay ang isang higaan bilang handog na dakṣiṇā sa isang brāhmaṇa, kalakip ang mga sandata at kasuotan, at may kasamang gintong anyo ni Śrīpati (Viṣṇu) para sa kapayapaan. Sa paggawa nito, ang yumao ay napapalaya sa kalagayang preta at nagagalak kasama ng mga diyos.

Verse 24

एतत् ते कथितं तार्क्ष्य दानमन्त्येष्टिकर्मजम् / अधुना कथयिष्ये ऽहमन्यदेहप्रवेशनम्

O Tārkṣya (Garuda), naipaliwanag ko na sa iyo ang pagbibigay-dāna na kaugnay ng mga ritong antyeṣṭi (huling seremonya). Ngayon ay ilalarawan ko ang pagpasok ng kaluluwa sa ibang katawan.

Verse 25

जातस्य मृत्युलोके वै प्राणिनो मरणं ध्रुवम् / मृतिः कुर्यात् स्वधर्मेण यास्यतश्च परन्तप

Para sa nilalang na isinilang sa mundong may kamatayan, tiyak ang pagpanaw. Kaya, O tagasunog ng mga kaaway, harapin ang kamatayan na nananatili sa sariling dharma habang nagpapatuloy sa paglalakbay.

Verse 26

पूर्वकाले मृतानाञ्च प्राणिनाञ्च खगेश्वर / सूक्ष्मोभूत्वा त्वसौ वायुर्निर्गच्छत्यास्यमण्डलात्

Noong unang panahon, O panginoon ng mga ibon (Garuda), para sa mga namatay at sa mga nilalang na buhay, ang hiningang-buhay (vāyu), sa pagkapinong-subtil, ay lumalabas mula sa bahagi ng bibig.

Verse 27

नवद्वारै रोमभिश्च जनानां तालुरन्ध्रके / पापिष्ठानामपानेन जीवो निष्क्रामति ध्रुवम्

Para sa karaniwang tao, ang jīva (kaluluwa) ay lumalabas sa siyam na pintuan ng katawan, at maging sa mga butas ng balahibo; maaari rin itong lumabas sa siwang ng ngalangala. Ngunit para sa pinakamasasama sa kasalanan, tiyak na lumalabas ang jīva sa apāna—sa daanang nasa ibaba.

Verse 28

शरीरञ्च पतेत् पश्चान्निर्गते मरुतीश्वरे / वाताहतः पतत्येव निराधारो यथा द्रुमः

Kapag ang panginoon ng mga hiningang-buhay ay nakaalis na, ang katawan ay saka bumabagsak; hinahampas ng hangin, ito’y nalalaglag na walang sandigan—gaya ng isang punongkahoy.

Verse 29

पृथिव्यां लीयते पृथ्वी आपश्चैव तथाप्सु च / तेजस्तेजसि लीयते समीरणः समीरणे / आकाशे च तथा काशः सर्वव्यापी च शङ्करे

Ang lupa ay muling nalulusaw sa lupa; gayundin ang tubig sa tubig. Ang apoy ay sumasanib sa apoy, at ang hangin ay bumabalik sa hangin. Gayon din, ang panloob na liwanag ay lumulubog sa kalawakan; at ang laganap-sa-lahat na prinsipyo ay nagpapahinga kay Śaṅkara (Śiva).

Verse 30

तत्र कामस्तथा क्रोधः काये पञ्चेन्द्रियाणि च / एते तार्क्ष्य समाख्याता देहे तिष्ठन्ति तस्कराः

Doon, sa loob ng katawan, naroroon ang kāma (pagnanasa) at krodha (galit), at gayundin ang limang pandama. Ang mga ito, O Tārkṣya (Garuda), ay sinasabing mga “magnanakaw” na nananahan sa may katawan.

Verse 31

कामः क्रोधो ह्यहङ्कारो मनस्तत्रैव नायकः / संहारकश्च कालो ऽयं पुण्यपापसमन्वितः

Naroon ang pagnanasa, galit, at pagkamakasarili roon, at ang isipan lamang ang kanilang pinuno. At ang Panahon (Kāla) na ito, na may taglay na kapwa kabutihan at kasalanan, ang siyang tagapagwasak.

Verse 32

जगतश्च स्वरूपन्तु निर्मितं स्वेन कर्मणा / पुनर्देहान्तरं याति सुकृतैर्दुष्कृतैर्नरः

Ang mismong anyo kung paano nararanasan ang daigdig ay hinuhubog ng sariling karma; at ang tao’y muling napapasa sa ibang katawan ayon sa kanyang kabutihan at kasamaan.

Verse 33

पञ्चेन्द्रियसमायुक्तं सकलैर्विष्यैः सह / प्रविशेत् स नवं देहं गृहे दग्धे यथा गृही

Taglay ang limang pandama at ang kanilang mga bagay na dinaranas, pumapasok ang jīva sa bagong katawan—gaya ng maybahay na lumilipat sa ibang bahay kapag ang dating tahanan ay nasunog.

Verse 34

शरीरे ये समासीना सम्भवेत् सर्वधातवः / षाट्कौशिको ह्ययं कायो माता पित्रोश्च धातवः

Ang lahat ng sangkap na nananahan sa katawan ay lumilitaw bilang mga himaymay at mga elemento. Tunay, ang katawang ito’y nabubuo sa anim na balabal, at ang mga sangkap nito’y nagmumula sa sangkap ng ina at ama.

Verse 35

सम्भवेयुस्तथा तार्क्ष्य सर्वे वाताश्च देहिनाम् / मूत्रं पुरीषं तद्योगा ये चान्ये व्याधयस्तथा

Kaya nga, O Tārkṣya (Garuda), lumilitaw ang lahat ng vāyu o mga hangin sa katawan ng may katawan; gayundin ang ihi at dumi, ang kanilang mga pagsasanib at ugnayan, at pati ang iba pang mga karamdaman.

Verse 36

अस्थि शुक्रं तथा स्नायुः देहेन सह दह्यते / एष ते कथितस्तार्क्ष्य विनाशः सर्वदेहिनाम्

Ang mga buto, semilya, at mga litid ay nasusunog kasama ng katawan. Kaya, O Tārkṣya, ipinaliwanag ko sa iyo ang pagkawasak na sumasapit sa lahat ng nilalang.

Verse 37

कथयामि पुनस्तेषां शरीरञ्च यथा भवेत् / एकस्तम्भं स्नायुबद्धं स्थूणाद्वयसमुद्धृतम्

Muli kong ilalarawan kung paano nabubuo ang kanilang katawan: ito ay tulad ng isang haligi, na pinagbuklod ng mga litid, at itinayo sa pagitan ng dalawang poste.

Verse 38

इन्द्रियैश्च समायुक्तं नवद्वारं शरीरकम् / विषयैश्च समाक्रान्तं काम-क्रोधसमाकुलम्

Ang katawan, na kasama ang mga pandama, ay isang tahanang may 'siyam na pintuan'; ito ay pinamumugaran ng mga bagay na pandama at ginugulo ng pagnanasa at galit.

Verse 39

राग-द्वेषसमाकीर्णं तृष्णादुर्गसुदुस्तरम् / लोभजालसमायुक्तं पुरं पुरुषसंज्ञितम्

Puno ng pagkakape at pag-ayaw, ginawang isang kuta ng pagnanasa na napakahirap tawirin, at nakatali sa lambat ng kasakiman—ang 'lungsod' na ito ay kilala bilang ang tao.

Verse 40

एतद्गुणसमायुक्तं शरीरं सर्वदेहिनाम् / तिष्ठन्ति देवताः सर्वा भुवनानि चतुर्दश

Ang katawang ito ng lahat ng nilalang ay pinagkalooban ng mga katangiang ito; sa loob nito ay nananahan ang lahat ng mga diyos, pati na rin ang labing-apat na mundo.

Verse 41

आत्मानं ये न जानन्ति ते नराः पशवः स्मृताः / एवमेतन्मयाख्यातं शरीरं ते चतुर्विधम्

Ang mga taong hindi nakakakilala sa Ātman, ang Sariling Tunay, ay itinuturing na gaya ng mga hayop. Kaya’t ipinaliwanag ko sa iyo: ang katawan ay may apat na uri.

Verse 42

चतुरशीतिलक्षाणि निर्मिता योनयः पुरा / उद्भिज्जाः स्वेदजाश्चैव अण्डजाश्च जरायुजाः

Noong unang panahon, nilikha ang walumpu’t apat na lakhs na yoni, mga anyo ng kapanganakan: yaong mula sa pagsibol (halaman), mula sa pawis at halumigmig, mula sa itlog, at mula sa sinapupunan (placental).

Verse 43

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोहं त्वयानघ

O walang bahid-kasalanan, ipinaliwanag ko sa iyo ang lahat ng ito, ayon mismo sa iyong itinanong sa akin.