Adhyaya 5

Verse 1

चतुर्थो ऽध्यायः इरिरुवाच / कृत्वेहामुत्रसंस्थानं प्रजासर्गं तु मानसम् / अथामृजत्प्रजाकर्तॄन्भानसांस्तनयान्प्रभुः

Wika ni Iriru: Matapos ayusin ng Panginoon ang kaayusan ng pag-iral dito at sa kabilang-buhay, at sa Kanyang isipan ay ilarawan ang paglikha ng mga nilalang, saka Niya iniluwal ang mga Prajākartṛ—mga ninunong tagapaglikha—mga anak na isinilang mula sa Kanyang diwa, na magiging mga tagagawa ng mga nilalang.

Verse 2

धर्मं रुद्रं मनुं चैव सनकं च सनातनम् / भृगुं सनत्कुमारं च रुचिं श्रद्धां तथैव च

Dharma, Rudra, Manu; gayundin sina Sanaka at Sanātana; si Bhṛgu at Sanatkumāra; at pati sina Ruci at Śraddhā—lahat ay binibigkas at inaalala nang may pagpupugay.

Verse 3

मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् / वसिष्ठं नारदं चैव पितॄन्बर्हिषदस्तथा

Marīci, Atri, at Aṅgiras; Pulastya, Pulaha, at Kratu; Vasiṣṭha at Nārada rin—at pati ang mga Pitṛ na tinatawag na Barhiṣad.

Verse 4

अग्निष्वात्तांश्च कव्यादानाज्यपांश्च सुकालिनः / उपहूतांस्तथा दीप्यां (प्रा) स्त्रींश्च मूर्तिविवर्जितान्

At naroon ang mga Pitṛ na Agniṣvātta, ang mga Pitṛ na Kavyāda; yaong tumatanggap ng ghee at yaong tumatanggap ng handog sa tamang panahon. Gayundin ang mga pangkat na Upahūta at Dīpya; at ang (Prā-)Strī—yaong walang anyong katawan.

Verse 5

चतुरो मूर्तियुक्तांश्च अङ्गुष्ठाद्दक्षमीश्वरम् / वामां गुष्ठात्तस्य भार्यामसृजत्पद्मसम्भवः

Si Padmasambhava (Brahmā), mula sa kaniyang hinlalaki, ay lumikha kay Dakṣa—ang panginoong may apat na anyo; at mula sa kaliwang hinlalaki ay nilikha niya si Vāmā bilang asawa niya.

Verse 6

तस्यां तु जनयामास दक्षो दुहितरः शुभाः / ददौ ता ब्रह्मपुत्रेभ्यः सतीं रुद्राय दत्तवान्

Mula sa kaniya, si Dakṣa ay nagkaanak ng mga anak na babaeng mapalad. Ipinakasal niya sila sa mga anak na lalaki ni Brahmā, at ibinigay niya si Satī kay Rudra.

Verse 7

रुद्र पुत्रा बभूवुर्हि असंख्याता महाबलाः / भृगवे च ददौ ख्यातिं रूपेणाप्रतिमां शुभाम्

Tunay nga, ang mga anak na lalaki ni Rudra ay nagsilang—di mabilang at makapangyarihan. At kay Bhṛgu, ipinagkaloob niya ang katanyagan, kasama ang mapalad at walang kapantay na anyo.

Verse 8

भृगोर्धाताविधातारौ जनयामास सा शुभा / श्रियं च जनयामास पत्नी नारायणस्य या

Ang mapalad na iyon, sa pamamagitan ni Bhṛgu, ay nagsilang kina Dhātā at Vidhātā; at nagsilang din siya kay Śrī (Lakṣmī), na naging kabiyak ni Nārāyaṇa.

Verse 9

तस्यां वै जनयामास बलोन्मादौ हरिः स्वयम् / आयतिर्नियतिश्चैव मनोः कन्ये महात्मनः

Sa kaniya, si Hari mismo ay nagkaanak kina Bala at Unmāda; at gayundin sina Āyati at Niyati—ang dalawang anak na babae ng dakilang-si-Manu.

Verse 10

धाताविधात्रोस्ते भार्ये तयोर्जातौ सुतावुभौ / प्राणश्चैव मृकण्डुश्च मार्कण्डेयो मृकण्डुतः

Si Dhātā at si Vidhātā ay may mga asawa; mula sa kanila ay isinilang ang dalawang anak na lalaki—si Prāṇa at si Mṛkaṇḍu. At mula kay Mṛkaṇḍu ay isinilang si Mārkaṇḍeya.

Verse 11

पत्नि मरीचेः सम्भूतिः पौर्णमासमसूयत / विरजाः सर्वगश्चैव तस्य पुत्रौ महात्मनः

Si Sambhūti, asawa ni Marīci, ay nagsilang kay Paurṇamāsa; at sina Virajā at Sarvaga rin ang dalawang anak na lalaki ng dakilang kaluluwang iyon.

Verse 12

स्मृतेश्चांङ्गिरसः पुत्राः प्रसूताः कन्यकास्तथा / सिनीवाली कुहूश्चैव राका चानुमतिस्तथा

Mula kina Smṛti at sa rishi na si Aṅgiras ay isinilang ang mga anak na babae: sina Sinīvālī, Kuhū, Rākā, at Anumati.

Verse 13

अनसूया तथैवात्रेर्जज्ञे पुत्रानकल्मषान् / सोमं दुर्वाससं चैव दत्तात्रेयं च योगिनम्

Gayundin, si Anasūyā ay nagsilang para kay Atri ng tatlong anak na walang dungis—si Soma, si Durvāsas, at si Dattātreya, ang yogin.

Verse 14

प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दत्तोलिस्तत्सुतो ऽभवत् / कर्ंमशश्चार्थवीरश्च सहिष्णुश्च सुतत्रयम्

Mula kay Prīti, asawa ni Pulastya, isinilang ang anak na si Dattoli; at si Dattoli ay nagkaroon ng tatlong anak na lalaki—Karmaśa, Arthavīra, at Sahiṣṇu.

Verse 15

क्षमा तु सुषुवे भार्या पुलहस्य प्रिजापतेः / क्रतोश्च सुमतिर्भार्या बालखिल्यानसूयत

Si Kṣamā, ang asawa ni Prajāpati Pulaha, ay nagsilang ng mga supling. At si Sumati, ang asawa ni Kratu, ay nagsilang ng mga banal na rishi na Bālakhilya.

Verse 16

षष्टिर्यानि सहस्राणि ऋषीणामूर्धरेतसाम् / अङ्गुष्ठपर्वमात्राणां ज्वलद्भास्करवर्चसाम्

May animnapung libong rishi na pinananatiling paitaas ang mahalagang lakas‑buhay; bawat isa’y kasinlaki lamang ng isang kasukasuan ng hinlalaki, ngunit nagniningning na parang naglalagablab na araw.

Verse 17

ऊर्जायां तु वसिष्टस्य सप्ताजायन्त वै सुताः / रजोगात्रोर्धबाहुश्च शरणश्चानघस्तथा

Mula kay Ūrjā, tunay ngang isinilang kay Vasiṣṭha ang pitong anak na lalaki—sina Rajogātra, Urdhabāhu, Śaraṇa, at gayundin si Anagha, at iba pa.

Verse 18

सुतपाः शुक्र इत्येते सर्वे सप्तर्षयो ऽमलाः / स्वाहां प्रादात्स दक्षो ऽपि शशरीराय वह्नये

Sina Sutapā at Śukra—ganyan ang kanilang mga pangalan—kasama ang lahat ng pitong rishi na walang dungis. At si Dakṣa rin ay ibinigay si Svāhā bilang asawa kay Agni, ang diyos ng Apoy, sa Kanya na nag-aangkin ng katawan.

Verse 19

तस्मात्स्वाहा सुतांल्लेभे त्रीनुदारौजसो हर ! / फावकं पवमानं च शुचिं चापि जलाशिनः

Kaya nga, O Hara, si Svāhā ay nagkamit ng tatlong anak na lalaki na may maringal na sigla mula sa Apoy: sina Pāvaka, Pavamāna, at Śuci—na siyang tumatanggap at lumalamon sa mga handog.

Verse 20

पितृभ्यश्च स्वधा जज्ञे मेनां वैतरणीं तथा / ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ मेनायां तु हिमाचलः

Mula sa mga Pitṛ (mga ninuno) isinilang si Svadhā; gayundin sina Menā at Vaitaraṇī. Kapwa sila ay mga nakaaalam at nagpapaliwanag ng Brahman; at mula kay Menā isinilang si Himācala, ang Himalaya.

Verse 21

मैनाकं जनयामास गौरीं पूर्वं तु या सती / ततो ब्रह्मात्मसम्भूतं पूर्वं स्वायंभुवं प्रभुः

Siya—si Gaurī, na noong una ay si Satī—ay nagsilang kay Maināka. Pagkaraan nito, unang lumitaw ang Panginoong Svāyambhuva Manu, na isinilang mula sa sariling diwa ni Brahmā.

Verse 22

आत्मानमेव कृतवान्प्रजापाल्यं मनुं हर ! / शतरूपां च तां नारीं तपोनिहतकल्मषाम्

O Hari! Mula sa Iyong sariling Sarili ay hinubog Mo si Manu—na karapat-dapat mag-ingat at mamahala sa mga tao; at nilikha Mo rin ang babaeng si Śatarūpā, na ang mga dungis ay napaso at naubos sa pamamagitan ng tapas (pagpapakasakit).

Verse 23

स्वायम्भुवो मनुर्देवः पत्नित्वे जगृहे विभुः / तस्माच्च पुरुषाद्देवी शतरूपा व्यजायत

Ang banal na Svāyambhuva Manu, ang makapangyarihan, ay tinanggap siya bilang asawa. At mula sa Puruṣa na iyon ay isinilang ang diyosang si Śatarūpā.

Verse 24

प्रियव्रतोत्तानपादौ प्रसूत्याकूतिसंज्ञेते / देवहूतिं मनुस्तासु आकूतिं रुचये ददौ

Mula kay Prasūti ay isinilang ang dalawang anak na lalaki—Priyavrata at Uttānapāda—at isang anak na babae na nagngangalang Ākūti. Sa kanila, ipinakasal ni Manu si Devahūti, at ibinigay niya si Ākūti kay Ruci.

Verse 25

प्रसूतिं चैव दक्षाय दवहूतिं च कर्दमे / रुचेर्यज्ञो दक्षिणाभूद्दक्षिणायां च यज्ञतः

Si Prasūti ay naging asawa ni Dakṣa, at si Devahūti ay naging asawa ni Kardama. Mula kay Ruci ay isinilang si Yajña; at mula kay Dakṣiṇā, si Yajña naman ay muling isinilang.

Verse 26

अभवन्द्वादश सुता यामा नाम महाबलाः / चतुर्वोशतिकन्याश्च सृष्टवान्दक्ष उत्तमाः

May labindalawang makapangyarihang anak na lalaki na tinawag na mga Yāma; at si Dakṣa, ang dakila, ay lumikha rin ng dalawampu’t apat na anak na babae na mararangal.

Verse 27

श्रद्धा चला धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा क्रिया तथा / बुद्धिर्लज्जा वपुः शान्तिरृद्धिः कीर्तिस्त्नयोदशी

Śraddhā (pananampalataya), Calā, Dhṛti (katatagan), Tuṣṭi (kasiyahan), Puṣṭi (pagpapalusog), Medhā (talino), Kriyā (tamang gawa); gayundin Buddhi (pagkilatis), Lajjā (kahinhinan), Vapuḥ (kagandahan ng anyo), Śānti (kapayapaan), Ṛddhi (kasaganaan), at Kīrti (katanyagan)—ito ang labintatlong (kapangyarihan/katangian).

Verse 28

पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीप्रभुः / ख्यतिः सत्यथ सम्भूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा

Upang maging mga asawa, si Dharma—ang panginoon sa hanay ng mga anak na babae ni Dakṣa—ay tumanggap (sa pag-aasawa) kina Khyāti, Satyā, Sambhūti, Smṛti, Prīti, at gayundin si Kṣamā.

Verse 29

सन्नतिश्चानसूया च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा / भृघुर्भवो मरीचिश्च तथा चैवाङ्गिरा मुनिः

Sannati at Anasūyā; at gayundin si Ūrjā, Svāhā, at Svadhā. Gayon din sina Bhṛgu, Bhava, Marīci, at ang pantas na si Aṅgiras.

Verse 30

पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुश्चर्षिवरस्तथा / आत्रिर्वसिष्ठो वह्निश्च पितरश्च यथाक्रमम्

Sina Pulastya, Pulaha, at Kratu—pinakamainam sa mga rishi—kasama sina Atri, Vasiṣṭha, Agni, at ang mga Pitṛ, ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 31

ख्यात्याद्या जगृहुः कन्या मुनयो मुनिसत्तमाः / श्रद्धा कामं चला दर्पं नियमं धृतिरात्मजम्

Ang pinakamahuhusay na muni ay kumuha ng mga dalagang gaya ni Khyāti at iba pa bilang asawa. Si Śraddhā ang nagsilang kay Kāma; si Calā ang nagsilang kay Darpa; at si Dhṛti ang nagsilang ng anak na si Niyama.

Verse 32

सन्तोषं च तथा तुष्टिर्लोभं पुष्टिरसूयत / मेधा श्रुतं क्रिया दण्डं लयं विनयमेव च

Kasiyahan at pagkakuntento; kasakiman at pagyabong; kawalan ng inggit; talino, pagkatuto, disiplinadong gawa, makatarungang parusa, pagkalusaw (pagpipigil), at gayundin ang kababaang-loob.

Verse 33

बोधं बुद्धिस्तथा लज्जा विनयं वपुरात्मजम् / व्यवसायं प्रजज्ञे वै क्षेमं शान्तिरसूयत

Mula kay Buddhi (Talino) isinilang ang bodha (pagkaunawa) at lajjā (mahinhin na hiya). Mula sa vapus (katawan) isinilang ang vinaya (disiplina/kababaang-loob). At tunay, mula sa vyavasāya (matatag na pagsisikap) lumitaw ang kṣema (kapakanan at katiwasayan); mula sa śānti (kapayapaan) isinilang ang asūyā—ang di-pag-iinggit.

Verse 34

सुखमृद्धिर्यशः कीर्तिरित्येते धर्मसूनवः / कामस्य च रतिर्भार्या तत्पुत्रो हर्ष उच्यते

Kaligayahan, kasaganaan, dangal, at papuri—sila ang sinasabing mga anak ni Dharma. At si Rati ang ipinahahayag na asawa ni Kāma; ang kanilang anak ay tinatawag na Harṣa (galak).

Verse 35

ईजे कदाचिद्यज्ञेन हयमेधेन दक्षकः / तस्य जामातरः सर्वे यज्ञं जग्मुर्निमन्त्रिताः

Minsan, isinagawa ni Dakṣa ang banal na handog—ang Aśvamedha. Lahat ng kaniyang mga manugang, na inanyayahan, ay nagtungo sa ritwal na yajña.

Verse 36

भार्यभिः सहिताः सर्वे रुद्रं देवीं सतीं विना / अनाहूता सती प्राप्ता दक्षेणैवावमानिता

Dumating silang lahat na kasama ang kani-kanilang asawa—maliban kay Rudra at sa diyosang Satī. Bagaman hindi inanyayahan, dumating si Satī, at si Dakṣa mismo ang umalipusta sa kaniya.

Verse 37

त्यक्ता देहं पुनर्जाता मेनायां तु हिमालयात् / शम्भोर्भार्याभवद्रौरी तस्यां जज्ञे विनायकः

Pagkaraang iwan ang katawan, muli siyang isinilang kay Menā bilang anak na babae ng Himālaya. Naging asawa siya ni Śambhu (Śiva) sa pangalang Raurī, at mula sa kaniya isinilang si Vināyaka (Gaṇeśa).

Verse 38

कुमारश्चैव भृङ्गीशः क्रुद्धो रुद्रः प्रतापवान् / विध्वंस्य यज्ञं दक्षं तु तं शशाप पिनाकधृक् / ध्रुवस्यान्वयसम्भूतो मनुष्यस्त्वं भविष्यसि

Pagkaraan, sina Kumāra at Bhṛṅgīśa, at ang makapangyarihang Rudra na nagngangalit—matapos wasakin ang yajña ni Dakṣa—si Śiva na may hawak ng Pināka ay nagsumpa sa kaniya: “Ipinanganak sa angkan ni Dhruva, ikaw ay magiging tao.”