Adhyaya 193

Verse 1

ऽध्यायः हरिरुवाच / पलाण्डुजीरके कुष्ठमश्वगन्धाजमोदकम् / वचा त्रिकटुकञ्चैव लवणं चूर्णमुत्तमम्

Sinabi ni Hari (Panginoong Viṣṇu): “Kunin ang sibuyas at kumin, kuṣṭha (costus), aśvagandhā, ajamodā, vacā, trikaṭu, at asin—ito ang napakahusay na pulbos na gamot.”

Verse 2

ब्राह्मीरसैर्भावितञ्च सर्पिर्मधुसमन्वितम् / सप्ताहं भक्षितं कुर्यान्निर्मलाञ्च मतिं पराम्

Ang ghee na binabad sa katas ng brāhmī at hinaluan ng pulot—kapag kinain sa loob ng isang linggo—nagbubunga ng dalisay na isip at pinakamataas na linaw ng talino.

Verse 3

सिद्धार्थकं वचा हिङ्गु करञ्जं देवदारु च / मञ्जिष्ठा त्रिफला विश्वं शिरीषो रजनीद्वयम्

“Gamitin ang siddhārthaka (mustasa), vacā, hiṅgu (asafoetida), karañja at deodar; idagdag ang mañjiṣṭhā, triphalā, viśva (tuyong luya), śirīṣa, at ang dalawang rajanī (dalawang uri ng luyang-dilaw).”

Verse 4

प्रियङ्गुनिम्बत्रिक्रटु गोमूत्रेणैव घर्षितम् / नसयमालेपनञ्चैव तथा चोद्वर्तनं हितम्

Ang priyaṅgu, neem, at trikaṭu (tatlong maanghang na sangkap), kapag pinulbos at kinuskos kasama ng ihi ng baka, ay kapaki-pakinabang—ginagamit bilang patak sa ilong (nasya), pampahid na pasta (ālepana), at pagmasahe gamit ang tuyong pulbos (udvartana).

Verse 5

अपस्मारविषोन्मादशोषालक्ष्मीज्वरापहम् / भूतेभ्यश्चभयं हन्ति राजद्वारेषु योजनात्

Inaalis nito ang epilepsy (apasmāra), epekto ng lason, pagkabaliw, pagkapayat na pagkatuyo, kamalasan, at lagnat; at kapag inilapat sa mga tarangkahan ng hari, winawasak din nito ang takot na dulot ng mga bhūta (mga espiritu).

Verse 6

निम्बं कुष्ठं हरिद्रे द्वे शिग्रु सर्षपजं तथा / देवदारु पटोलञ्च धान्यं तक्रेण घर्षितम्

Neem, kuṣṭha (costus), dalawang uri ng luyang-dilaw, śigru (moringa) at buto ng mustasa; kasama ang deodar, patola at mga butil—lahat ay dapat dikdikin at kuskusin gamit ang buttermilk upang maihanda ang lunas.

Verse 7

देहं तैलाक्त गात्रं वै नयेदुद्वर्तनेन च / पामाः कुष्ठानि नश्येयुः कण्डूं हन्ति च निश्चितम्

Dapat pahiran muna ng langis ang katawan at mga bahagi nito, saka kuskusin nang mabuti sa udvartana. Sa ganito, mawawala ang galis at mga sakit sa balat gaya ng kuṣṭha, at tiyak na huhupa rin ang pangangati.

Verse 8

सामुद्रं सैन्धवं क्षारो राजिका लवणं विडम् / कटुलोहरजश्चैवं त्रिवृत्सूरणकं समम् / दधिगोमूत्रपयसा मन्दपावकपाचितम्

Asin-dagat, asin-bato, asin-alkali, rajikā (mustasa) at asin na tinatawag na viḍa; kasama ang maanghang na pulbos ng kiskis na bakal, at kapantay na dami ng trivṛt at sūraṇa—lutuin sa banayad na apoy gamit ang curd, ihi ng baka, at gatas.

Verse 9

बलाग्निवर्धकं चूर्णं पिबेदुष्णेन वारिणा / जीर्णे ऽजीर्णे तु भुञ्जति मांस्यादिघृतमुत्तमम्

Inumin ang pulbos na nagpapalakas ng sigla at nagpapaliyab sa apoy ng pagtunaw, na sinasabayan ng maligamgam na tubig. Pagkaraan nito, maging natunaw man nang wasto o hindi ang pagkain, maaari nang kumain ng pinakamainam na ghee na niluto kasama ng karne at iba pang masustansiyang sangkap.

Verse 10

नाभिशूलं मूत्रशूलं गुल्मप्लीहभवञ्च यत् / सर्वशूलहरं चूर्णं जठरानलदीपनम् / परिणामसमुत्थस्य शूलस्य च हितं परम्

Ang pulbos na ito ay nagpapawi ng sakit sa paligid ng pusod, sakit sa pag-ihi, at mga kirot na dulot ng mga bukol sa tiyan at karamdaman ng pali. Ito’y tagapag-alis ng lahat ng pananakit na parang kolik at nagpapaliyab sa apoy ng sikmura; lalo itong kapaki-pakinabang sa kirot na nagmumula sa hindi maayos na pagtunaw at maling pagkatunaw.

Verse 11

अभयामलकं द्राक्षा पिप्पली कण्टकारिका / शृङ्गी पुनर्नवा शुण्ठी जग्धा कासं निहन्ति वै

Ang abhayā at āmalaka (na magkasama), ubas, pippalī (mahabang paminta), kaṇṭakārikā, śṛṅgī, punarnavā, at tuyong luya—kapag kinain—tunay na pumupuksa sa ubo.

Verse 12

अभयामलकं द्राक्षा पाठा चैव विभीतकम् / शर्कराया समं चैव जग्धं ज्वरहरं भवेत्

Kapag kinain ang halo ng harītakī, āmalaka, ubas, pāṭhā, at vibhītaka, na may kapantay na sukat ng asukal, ito’y nagiging lunas na nag-aalis ng lagnat.

Verse 13

त्रिफला बदरं द्राक्षा पिप्पली च विरेककृत् / हरीतकी सोष्णानीरलवणञ्च विरेककृत्

Ang triphala, badara (jujube), ubas, at pippalī ay may bisa bilang pampurga. Ang harītakī na sinasabayan ng maligamgam na tubig at karaniwang asin ay pampurga rin.

Verse 14

कूर्ममत्स्याश्वमहिषगोशृगालाश्च वानराः / विडालबर्हिकाकाश्च वराहोलूककुक्कुटाः

Mga pagong, isda, kabayo, kalabaw, baka, asong-gubat (jakal), at mga unggoy; mga pusa, paboreal, uwak, baboy-ramo, kuwago, at tandang—ang mga ito ay binanggit.

Verse 15

हंस एषाञ्च विण्मूत्रं मांसं वा रोम शोणितम् / धूपं दद्याज्ज्वरार्तेभ्य उन्मत्तेभ्यश्च शान्तये

Para sa mga dinapuan ng gayong karamdaman, maghandog ng dhūpa (banal na pag-uusok) gamit ang dumi at ihi ng haṃsa (sisne/gansa), o ang laman, balahibo/pakpak, at dugo nito—upang mapayapa ang may lagnat at ang nababagabag ang isip.

Verse 16

एतान्यौषधजातानि कथितानि उमापते / निघ्नन्ति ताश्च रोगांश्च वृक्षमिन्द्राशनिर्यथा

O Umāpati, ang mga uri ng halamang-gamot na ito ay naipahayag na; winawasak nila ang mga sakit gaya ng kulog-kidlat ni Indra na nagpapabagsak ng puno.

Verse 17

औषधंभगवान्विष्णुः संस्मृतो रोगनुद्भवेत् / ध्यातो ऽर्चितः स्तुतो वापि नात्र कार्या विचारणा

Si Bhagavān Viṣṇu ang tunay na gamot: kapag Siya’y inalaala, napapalayas ang karamdaman. Maging sa pagninilay, pagsamba, o pagpupuri—hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pagtatalo.