Shloka 5

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

Devanagari script

तस्या एवावतारास्तु त्रिपुराद्याश्च शक्तयः / इयमेव महालक्ष्मीः ससर्जाण्डत्रयं पुरा

Transliteration

tasyā evāvatārāstu tripurādyāśca śaktayaḥ / iyameva mahālakṣmīḥ sasarjāṇḍatrayaṃ purā

Translation

Ang mismong mga pagkakatawang-tao niya ang mga Shakti gaya ni Tripurā at iba pa. Siya ring ito ang Mahālakṣmī na noong unang panahon ay lumikha ng tatlong aṇḍa, ang tatlong “itlog ng sansinukob.”

Word by Word

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• अवताराः: incarnations
• अवताराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अवतार (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative/कर्ता), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• तु: but/and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle/contrast)

• त्रिपुरा-आद्याः: beginning with Tripurā
• त्रिपुरा-आद्याः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रिपुरा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); ‘आद्य’ = beginning with (ādi-artha)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• शक्तयः: powers/energies
• शक्तयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative/कर्ता), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)

• इयम्: this (she)
• इयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• महालक्ष्मीः: Mahālakṣmī
• महालक्ष्मीः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)

• ससर्ज: created
• ससर्ज: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• अण्ड-त्रयम्: the three eggs (cosmic eggs)
• अण्ड-त्रयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अण्ड (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); द्विगु-समास (numeral compound)

• पुरा: formerly/once
• पुरा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)