Shloka 38
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
एकयोजनमुन्नद्धे कालायस विनिर्मिते / उभयोरर्गला चेत्थमर्धक्रोशसमायता
Transliteration
ekayojanamunnaddhe kālāyasa vinirmite / ubhayorargalā cetthamardhakrośasamāyatā
Translation
Ang mga dahon ng pinto ay pinatibay hanggang isang yojana at yari sa itim na bakal (kālāyasa). Ang mga rehas na pangkandado (argalā) sa magkabilang panig ay may habang kalahating krośa.
Word by Word
एक-योजनम्one yojana
एक-योजनम्:
कर्म (Karma/measure-object)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; परिमाणवाचक
उन्नद्धेin the fastened/bound (state)
उन्नद्धे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeAdjective
Rootउद् + नह् (धातु)
Formक्त (PPP) ‘उन्नद्ध’; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative) एकवचन; ‘when/where (it is) bound/fastened’
कालायसblack iron
कालायस:
करण/उपादान (Karaṇa/Material cause)
TypeNoun
Rootकालायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचन (understood with ‘विनिर्मिते’: made of)
विनिर्मितेconstructed
विनिर्मिते:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeAdjective
Rootवि + निर् + मा (धातु)
Formक्त (PPP) ‘विनिर्मित’; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; ‘in/when (it is) constructed’
उभयोःof both (sides)
उभयोः:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) द्विवचन; ‘of both’
अर्गलाbolt, bar
अर्गला:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootअर्गला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (bar/bolt)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
इत्थम्thus
इत्थम्:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/in this manner)
अर्ध-क्रोश-समायताextending to half a krośa
अर्ध-क्रोश-समायता:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootअर्ध (प्रातिपदिक) + क्रोश (प्रातिपदिक) + सम् + आ + यम्/या (धातु; समायम्/समाया)
Formतत्पुरुष समास; ‘समायता’ (PPP/कृदन्त: extended to); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण of ‘अर्गला’