Shloka 20
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
अर्द्धमासांश्च मासांश्च अयनाब्दान् युगानि च / स्थानाभिमानिनश्चैव स्थानानिच पृथक्पृथक्
Transliteration
arddhamāsāṃśca māsāṃśca ayanābdān yugāni ca / sthānābhimāninaścaiva sthānānica pṛthakpṛthak
Translation
Itinakda Niya ang kalahating‑buwan, buwan, ayana, taon at mga yuga; at ang mga tagapamahala ng bawat dako (sthānābhimānin) at ang mga pook ay hiwa‑hiwalay na itinakda.
Word by Word
अर्द्धमासान्half-months
अर्द्धमासान्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootअर्द्धमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (arddhasya māsaḥ)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
मासान्months
मासान्:
कर्म
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अयनाब्दान्solstices/half-years and years
अयनाब्दान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक) + अब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; द्वन्द्व-समास
युगानिyugas/ages
युगानि:
कर्म
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
स्थानाभिमानिनःpresiding deities (those who identify with the stations)
स्थानाभिमानिनः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक) + अभिमानिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (sthānasya abhimāninaḥ)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
एवalso/indeed
एव:
अवधारण
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
स्थानानिstations/places
स्थानानि:
कर्म
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
पृथक्separately
पृथक्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
पृथक्each separately
पृथक्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formपुनरुक्ति (reduplication for emphasis), क्रियाविशेषण-अव्यय