Shloka 7
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
चत्वारश्चाप्यशीतिश्च कलिजैरङ्गुलैः स्मृतः / स्वेनाङ्गुलिप्रमाणेन ऊर्द्ध्वमापादमस्तकात्
Transliteration
catvāraścāpyaśītiśca kalijairaṅgulaiḥ smṛtaḥ / svenāṅgulipramāṇena ūrddhvamāpādamastakāt
Translation
Sa sukat-daliri ng Kali-yuga, ito’y tinatawag na apat at walumpu (84); sa sariling sukat ng daliri, sinusukat paitaas mula talampakan hanggang ulo.
Word by Word
चत्वारःfour
चत्वारः:
प्रमाण (Measure/प्रमाण)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन; संख्याशब्द
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction: and)
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक/समुच्चयार्थक निपात (particle: also/even)
अशीतिःeighty
अशीतिः:
प्रमाण (Measure/प्रमाण)
TypeNoun
Rootअशीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन; संख्याशब्द
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
कलिजैःKali-age (people’s)
कलिजैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकलिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; विशेषणम् अङ्गुलैः प्रति
अङ्गुलैःby fingers (aṅgulas)
अङ्गुलैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअङ्गुलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), बहुवचन; करणत्वे
स्मृतःis stated
स्मृतः:
कर्मणि-प्रयोगे विधेय (Predicative in passive)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्मृत’ = ‘said/remembered’
स्वेनby one’s own
स्वेन:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विशेषणम् प्रमाणेन प्रति
अङ्गुलि-प्रमाणेनby the measure of a finger
अङ्गुलि-प्रमाणेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअङ्गुलि (प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; ‘अङ्गुल्या प्रमाणम्’
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: upward)
आup to
आ:
अवधि (Limit marker)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिप्रदर्शक उपसर्ग/निपात (preverb/particle: up to)
पाद-मस्तकात्from the foot to the head
पाद-मस्तकात्:
अपादान/अवधि (Source/Limit)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + मस्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), पञ्चमी (Ablative), एकवचन; ‘पादेभ्यः मस्तकात्’ इत्यर्थे—पादात् मस्तकपर्यन्तम्