Adhyaya 26
Prakriya PadaAdhyaya 2666 Verses

Adhyaya 26

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana (Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”)

Ang kabanatang ito ay nasa anyong tanong-at-sagot: hinihiling ng mga ṛṣi ang malinaw na salaysay tungkol sa kadakilaan at paghahari ni Mahādeva, at mas malawak na paliwanag ng aiśvarya (mga katangiang panginoon). Sumagot si Sūta sa paglalagay ng pangyayari matapos ang malaking pagpapatatag ng kaayusan—ang tagumpay ni Viṣṇu laban sa mga daitya at ang paggapos kay Bali, kaya naibalik ang kaayusan sa tatlong daigdig. Sa pasasalamat at pagkamangha, nagtipon ang mga deva, siddha, brahmarṣi at iba pang nilalang-kosmos sa dakilang pook na kaugnay ni Viṣṇu (larawang kaayon ng Kṣīroda/primordial na tubig) at umawit ng papuri sa Kanya bilang Lumikha, Tagapagpanatili, at Tagapag-ayos ng sansinukob. Ipinaliwanag ni Viṣṇu ang sanhi at bunga sa paraang kosmolohikal: ang kāla bilang prinsipyong naghahari, ang paglitaw ng mga mundo sa pamamagitan ng māyā kasama si Brahmā, at ang kalagayan ng uniberso kapag nababalot ng di-naiibang dilim. Pagkaraan, lumipat ang salaysay sa isang banal na paggunita: si Viṣṇu sa napakalawak na anyo ay nakakita kay Brahmā—nagniningning, may apat na mukha, at mapag-asetikong nilalang—na mabilis na lumapit at nagtanong tungkol sa pagkakakilanlan at katayuan ni Viṣṇu. Sa pamamagitan ng maraming patong ng tagapagsalaysay at “kosmikong pag-alala,” iniuugnay ng kabanata ang debosyonal na papuri sa aral ng paglikha, inihahanda ang daan sa pinagmulan ng bansag na “Nīlakaṇṭha” at sa pagpupuri kay Śiva, habang nananatiling nakaugat sa Purāṇikong sanhi ng kosmos.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्व भागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे नीलकण्ठनामोत्पत्तिकथनं नाम पञ्चविंशतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः महादेवस्य महात्म्यं प्रभुत्वं च महात्मनः / श्रोतुमिच्छामहे सम्यगैश्वर्यगुणविस्तरम्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa na ipinahayag ni Vāyu, sa unang bahagi, sa ikalawang Anuṣaṅga-pāda, ang ika-dalawampu’t limang kabanata na pinamagatang “Salaysay ng paglitaw ng pangalang Nīlakaṇṭha.” Wika ng mga Ṛṣi: Nais naming marinig nang ganap ang kadakilaan at kapangyarihan ng Mahādeva, at ang malawak na paglalarawan ng Kanyang mga katangiang maka-Diyos.

Verse 2

सूत उवाच पूर्वं त्रैलोक्यविजये विष्णुना समुदात्दृ तम् / बलिं बद्ध्वा महावीर्यं त्रैलोक्याधिपतिं पुरा

Wika ni Sūta: Noong una, sa tagpo ng pagwawagi sa tatlong daigdig, gumawa si Vishnu ng dakilang gawain; sa sinaunang panahon, iginapos niya si Bali na makapangyarihan, ang panginoon ng tatlong daigdig.

Verse 3

प्रनष्टेषु तु दैत्येषु प्रहृष्टे तु शचीपतौ / अथाजग्मुः प्रभुं द्रष्टुं सर्वे देवाः सनातनम्

Nang mapuksa ang mga daitya at nagalak si Indra na asawa ni Śacī, ang lahat ng mga deva ay nagtungo upang masilayan ang Walang-hanggang Panginoon.

Verse 4

यत्रास्ते विश्वरूपात्मा क्षीरोदस्य मसीपतः / सिद्धा ब्रह्मर्षयो यक्षा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

Sa pook na kinaroroonan ng Sariling may anyong sansinukob sa tabi ng Dagat ng Gatas, naroon ang mga Siddha, Brahmarishi, Yaksha, at mga pangkat ng Gandharva at Apsara.

Verse 5

नागा देवर्षयश्चैव नद्यः सर्वे च पर्वताः / अभिगम्य महात्मानं स्तुवन्ति पुरुषं हरिम्

Ang mga Naga, mga Devarshi, lahat ng ilog at bundok ay lumapit sa Mahatma, ang Purusha Hari, at nagpupuri sa Kanya.

Verse 6

त्वं धाता त्वं च कर्तासि त्वं लोकान्सृजसि प्रभो / त्वत्प्रसादाच्च कल्याणं प्राप्तं त्रैलोक्यमव्ययम्

O Panginoon, Ikaw ang Tagapagtaguyod at Ikaw ang Maylikha; Ikaw ang lumilikha ng mga daigdig. Sa Iyong biyaya, ang di-nasisirang tatlong daigdig ay nagkamit ng kagalingan.

Verse 7

असुराश्च जिताः सर्वे बलिर्बद्धश्च वै त्वया / एवमुक्तः सुरैर्विष्णः सिद्धैश्च परमर्षिभिः

Napagtagumpayan Mo ang lahat ng asura at naigapos Mo si Bali; sa gayong pananalita, si Vishnu ay pinuri ng mga deva, Siddha, at mga dakilang rishi.

Verse 8

प्रत्युवाच तदा देवान् सर्वांस्तान्पुरुषोत्तमः / श्रूयतामभिधास्यामि कारणं सुरसत्तमाः

Noon ay sumagot ang Purushottama sa lahat ng mga diyos: “O pinakadakila sa mga sura, makinig; ipahahayag ko ang dahilan.”

Verse 9

यः स्रष्टा सर्वभूतानां कालः कालकरः प्रभुः / येनाहं ब्रह्मणा सार्द्धं सृष्टा लोकाश्च मायया

Ang lumikha ng lahat ng nilalang—Siya rin ang Kala, ang Panginoon at tagapag-anyo ng panahon; sa pamamagitan Niya, ako kasama si Brahma ay lumikha ng mga daigdig sa bisa ng maya.

Verse 10

तस्यैव च प्रसादेन आदौ सिद्धत्वमागतः / पुरा तमसि चाव्यक्ते त्रैलोक्ये ग्रसिते मया

Sa biyaya Niya, sa pasimula ay nakamtan ko ang ganap na katuparan; noong una, nang sa di-nahahayag na dilim ay nalulon ko ang tatlong daigdig.

Verse 11

उदरस्थेषु भूतेषु त्वेको ऽहं शयित स्तदा / सहस्रशीर्षा भूत्वा च सहस्राक्षः सहस्रपात्

Noon, sa gitna ng mga nilalang na nasa loob, ako lamang ang nakahimlay; at naging may sanlibong ulo, sanlibong mata, at sanlibong paa.

Verse 12

शङ्खचक्रगदापाणिः शयितो विमलेंऽभसि / एतस्मिन्नन्तरे दूरात्पश्यामि ह्यमितप्रभम्

Ako na may hawak na shankha, chakra, at gada ay nakahimlay sa dalisay na tubig; sa sandaling iyon, mula sa malayo ay nakita ko ang may di-masukat na liwanag.

Verse 13

शतसूर्यप्रतीकाशं ज्वलन्तं स्वेन तेजसा / चतुर्वक्त्रं महायोगं पुरुषं काञ्चनप्रभम्

Siya’y nagniningas sa sariling liwanag, gaya ng sandaang araw; may apat na mukha, dakilang yogi, ang Purusha na kumikislap na parang ginto.

Verse 14

कृष्णाजिनधरं देवं कमण्डलुविभूषितम् / निमेषान्तरमात्रेण प्राप्तो ऽसौ पुरुषोत्तमः

Ang diyos na may suot na balat ng itim na usa at may kamandalu bilang palamuti ay naabot ng Purushottama sa isang kisapmata.

Verse 15

ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा सर्वलोकनमस्कृतः / कस्त्वं कुतो वा कि चेह तिष्ठसे वद मे विभो

Pagkaraan, sinabi sa akin ni Brahma na sinasamba ng lahat ng daigdig: “O Vibhu, sino ka? Saan ka nagmula? At bakit ka naririto? Sabihin mo sa akin.”

Verse 16

अहं कर्तास्मि लोकानां स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणाहमुवाच तम्

Sinabi niya: “Ako ang lumikha ng mga daigdig, ang Svayambhu, ang nakaharap sa lahat ng dako.” Nang sabihin ito ni Brahma, sumagot ako sa kanya.

Verse 17

अहं कर्त्ता हि लोकानां संहर्ता च पुनः पुनः / एवं संभाषमाणौ तु परस्परजयैषिणौ

“Ako nga ang lumikha ng mga daigdig, at ako rin ang tagapagwasak, paulit-ulit.” Sa gayon, silang dalawa’y nag-uusap na kapwa naghahangad ng tagumpay sa isa’t isa.

Verse 18

उत्तरां दिशमास्थाय ज्वालामद्राक्ष्व विष्ठिताम् / ज्वालां ततस्तामालोक्य विस्मितौ च तदानघाः

Humayo sila patungo sa hilaga at nakita ang apoy na nakatindig doon. Pagkakita sa ningas na iyon, ang dalawang walang dungis ay labis na namangha.

Verse 19

तेजसा च बलेनाथ शार्वं ज्योतिः कृताञ्जली / वर्द्धमानां तदा ज्वालामत्यन्तपरमाद्भुताम्

Taglay ang liwanag at lakas, nag-anjali sila at sumamba sa banal na liwanag ni Śarva. Noon, ang apoy ay lalo pang lumaki, tunay na lubhang kagila-gilalas.

Verse 20

अभिदुद्राव तां ज्वालां ब्रह्मा चाहं च सत्वरौ / दिवं भूमिं च निर्भिद्य तिष्ठन्तं जवालमण्डलम्

Si Brahmā at ako ay kapwa nagmadaling tumakbo patungo sa apoy na iyon. Ang bilog ng apoy ay tumagos sa langit at lupa at nanatiling nakatindig.

Verse 21

तस्या ज्वालस्य मध्ये तु पश्यावो विपुलप्रभम् / प्रादेशमात्रमव्यक्तं लिङ्गं परमदीप्तिमत्

Sa gitna ng apoy, nakita namin ang napakalawak na liwanag—isang Liṅga na di-hayag, kasinlaki lamang ng isang dangkal, ngunit lubhang maningning.

Verse 22

न च तत्काञ्चनं मध्ये नशैलं न च राजतम् / अनिर्देश्यमचिन्त्यं च लक्ष्यालक्ष्यं पुनः पुनः

Sa loob nito ay walang ginto, walang bato, ni pilak. Ito’y di-maipaliwanag at di-maisip—paulit-ulit na tila nakikita, ngunit tila di rin mahagip ng paningin.

Verse 23

ज्वालामालासहस्राढ्यं विस्मयं परमद्भुतम् / महता तेजसायुक्तं वर्दभमानंभृशन्तथा

Ang tanawing iyon ay hitik sa libu-libong kuwintas ng liyab, lubhang kamangha-mangha at nakapangingilabot sa hiwaga; taglay ang dakilang ningning, lalo itong lumalago nang matindi.

Verse 24

ज्वालामालाततं न्यस्तं सर्वभूतभयङ्करम् / घोररूपिणमत्यर्थं भिन्दं तमिव रोदसी

Ang anyong nababalutan ng mga kuwintas ng liyab ay nakapanghihilakbot sa lahat ng nilalang; sa sukdulang kakila-kilabot na anyo, wari’y hinihiwa ang dilim at binibiyak ang langit at lupa.

Verse 25

ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा अधो गच्छ त्वमाशु वै / अन्तमस्य विजानीवो लिङ्गस्य तु महात्मनः

Pagkaraan, sinabi sa akin ni Brahma: “Dali kang bumaba at alamin ang hangganan ng Lingga ng dakilang Mahatma.”

Verse 26

अहमूर्ध्वं गमिष्यामि यावदन्तो ऽस्य दृश्यते / तदा तु समयं कृत्वा गत उर्द्ध्वमधश्च हि

“Aakyat ako hanggang sa makita ang hangganan nito.” Pagkasundo sa takdang panahon, umalis kami—ang isa paitaas at ang isa pababa.

Verse 27

ततो वर्षसहस्रं तु ह्यहं पुनरधो गतः / न पश्यामि च तस्यान्तं भीतश्चाहं ततो ऽभवम्

Pagkaraan, sa loob ng isang libong taon ay muli akong bumaba; ngunit hindi ko nakita ang hangganan nito, kaya ako’y napuno ng pangamba.

Verse 28

तथैव ब्रह्मा ह्यूध्व च न चान्तं तस्य लब्धवान् / समागतो मया सार्द्ध तत्रैव च महाभसि

Gayon din si Brahmā ay umakyat sa itaas, ngunit hindi niya natagpuan ang hangganan nito. Siya’y nakipagtagpo sa akin doon mismo, sa dakilang liwanag.

Verse 29

ततो विस्मयमापन्नौ भीतौ तस्य महात्मनः / मायया मोहितौ तेन नष्टसंज्ञै व्यवस्थितौ

Pagkaraan, kaming dalawa’y namangha at natakot sa dakilang Mahātman. Sa kanyang māyā kami’y nahumaling, at tumindig na tila nawalan ng ulirat.

Verse 30

ततो ध्यानरतौ तत्र चेश्वरं सर्वतोमुखम् / प्रभवं निधनं चैव लौकानां प्रभुमव्ययम्

Pagkaraan, kami’y nalubog sa pagninilay doon at namasdan ang Īśvara na may mukha sa lahat ng dako—siya ang pinagmulan at pagkalusaw ng mga daigdig, ang Panginoong di-nasisira.

Verse 31

प्रह्वाञ्जलिपुटौ भूत्वा तस्मै शर्वाय शूलिने / महाभैरवनादाय भीमरूपाय दंष्ट्रिणे / अव्यक्तायाथ महते नमस्कारं प्रकुर्वहे

Kaming dalawa’y yumukod na magkadikit ang mga palad, at nagbigay-pugay kay Śarva na may hawak na trisula—may ugong ng Mahābhairava, may nakapanghihilakbot na anyo at may pangil—sa Di-nahahayag at sa Dakilang Isa.

Verse 32

नमो ऽस्तु ते लोकसुरेश देव नमो ऽस्तु ते भूतपते महात्मन् / नमो ऽस्तु ते शाश्वतसिद्धयोगिने नमोस्तु ते सर्वजगत्प्रतिष्ठित

Pagpupugay sa Iyo, O Diyos, Panginoon ng mga diyos sa lahat ng daigdig. Pagpupugay sa Iyo, O Mahātman, Bhūtapati. Pagpupugay sa Iyo, walang-hanggang siddha-yogin. Pagpupugay sa Iyo, saligan ng buong sansinukob.

Verse 33

परमेष्ठी परं ब्रह्म त्वक्षरं परमं पदम् / ज्येष्ठस्त्वं वामदेवश्च रुद्रः स्कन्दः शिवः प्रभुः

O Parameṣṭhī, Ikaw ang Kataas-taasang Brahman, Ikaw ang Aksara at ang sukdulang kalagayan. Ikaw si Jyeṣṭha, Vāmadeva, Rudra, Skanda, Śiva, ang Panginoon.

Verse 34

त्वं य५स्त्वं वषट्कारस्त्वमोङ्कारः परन्तपः / स्वाहाकारो नमस्कारः संस्कारः सर्वकर्मणाम्

Ikaw ang yajña, Ikaw ang vaṣaṭkāra; O manlulupig, Ikaw ang Oṃkāra. Ikaw ang panawagang svāhā, ang pagyukod na namaskāra, at ang pagpapabanal ng lahat ng gawa.

Verse 35

स्वधाकारश्च यज्ञश्च व्रतानि नियमास्तथा / वेदा लोकाश्च देवाश्च भगवानेव सर्वशः

Ikaw ang svadhā-kāra at ang yajña; Ikaw rin ang mga vrata at niyama. Ang mga Veda, mga daigdig, at mga deva—sa lahat ng paraan, Ikaw ang Bhagavān mismo.

Verse 36

आकाशस्य च शब्दस्त्वंभूतानां प्रभवाप्ययः / भूमौ गन्धो रसश्चाप्सु तेजोरूपं महेश्वरः

Ikaw ang tunog sa ākāśa; Ikaw ang pinagmulan at pagkalusaw ng lahat ng nilalang. Sa lupa Ikaw ang halimuyak, sa tubig Ikaw ang lasa, at Ikaw ang anyo ng ningning—O Maheśvara.

Verse 37

वायोः स्पर्शश्च देवेश वपुश्चन्द्रमसस्तथा

O Deveśa, Ikaw ang haplos ng hangin; gayundin, Ikaw ang maningning na anyo ni Candra, ang buwan.

Verse 38

बुद्धौ ज्ञानं च देवेश प्रकृतेर्बीजमेव च

O Devesha, sa buddhi naroon ang jñāna; iyon din ang binhi ng Prakriti.

Verse 39

संहर्त्ता सर्वलोकानां कालो मृत्युमयोंऽतकः / त्वं धारयसि लोकांस्त्रींस्त्वमेव सृजसि प्रभो

O Prabhu, Ikaw ang tagapagwasak ng lahat ng mga loka, ang Kāla na anyong kamatayan—Antaka; Ikaw ang nagtatangan sa tatlong daigdig, at Ikaw rin ang lumilikha.

Verse 40

पूर्वेण वदनेन त्वमिन्द्रत्वं प्रकरोषि वै / दक्षिणेन तु वक्त्रेण लोकान्संक्षिपसे पुनः

Sa silangang mukha Mo, tunay Mong inihahayag ang Indratva; sa timog na mukha Mo, muli Mong pinaiikli at inilulubog sa laya ang mga mundo.

Verse 41

पश्चिमेन तु वक्त्रेण वरुणस्थो न संशयः / उत्तरेण तु वक्त्रेण सोमस्त्वं देवसत्तमः

Sa kanlurang mukha Mo, nananahan Ka sa kalagayan ni Varuṇa—walang alinlangan; sa hilagang mukha Mo, O pinakadakila sa mga deva, Ikaw ang Soma.

Verse 42

एकधा बहुधा देव लोकानां प्रभवाप्ययः / आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्च सहाश्विनः

O Deva, Ikaw ay iisa ngunit nahahayag sa maraming anyo; mula sa Iyo ang paglitaw at pagkalusaw ng mga loka. Ang Āditya, Vasu, Rudra, Marut at Aśvin—pawang Ikaw.

Verse 43

साध्या विद्याधरा नागाश्चारणाश्च तपोधनाः / वालखिल्या महात्मानस्तपः सिद्धाश्च सुव्रताः

Naroon ang mga Sādhya, Vidyādhara, Nāga at Cāraṇa na may yaman ng tapas; gayundin ang mga Vālakhilya na dakilang kaluluwa, mga natamo ang siddhi sa pag-aayuno, at mga suvrata (may banal na panata).

Verse 44

त्वत्तः प्रसूता देवेश ये चान्ये नियतव्रताः / उमा सीता सिनीवाली कुहूर्गायत्र्य एव च

O Deveśa, mula sa iyo rin isinilang ang iba pang mga kapangyarihang may mahigpit na panata—sina Umā, Sītā, Sinīvālī, Kuhū, at si Gāyatrī rin.

Verse 45

लक्ष्मीः कीर्त्तिर्धृतिर्मेधा लज्जा कान्तिर्वपुः स्वधा / तुष्टिः पुष्टिः क्रिया चैव वाचां देवी सरस्वती / त्वत्तः प्रसूता देवेश संध्या रात्रिस्तथैव च

O Deveśa, mula sa iyo isinilang sina Lakṣmī, Kīrti, Dhṛti, Medhā, Lajjā, Kānti, Vapu at Svadhā; Tuṣṭi, Puṣṭi, Kriyā at si Sarasvatī, ang Diyosa ng wika; gayundin ang Sandhyā at Rātri.

Verse 46

सूर्यायुतानामयुतप्रभाव नमो ऽस्तु ते चन्द्रसहस्रगौर / नमो ऽस्तु ते वज्रपिनाकधारिणे नमोस्तु ते देव हिरण्यवाससे

Pagpupugay sa iyo na may kapangyarihang gaya ng di-mabilang na araw, at kislap na tulad ng sanlibong buwan. Pagpupugay sa iyo na may hawak na Vajra at Pināka; pagpupugay sa iyo, O Deva, na may ginintuang kasuotan.

Verse 47

नमोस्तु ते भस्मविभूषिताङ्ग नमो ऽस्तु ते कामशरीरनाशन / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवाससे

Pagpupugay sa iyo na ang katawan ay pinalamutian ng banal na abo; pagpupugay sa iyo na sumira sa katawan ni Kāma. Pagpupugay sa iyo, O Deva, Hiraṇyaretas (may gintong binhi); pagpupugay sa iyo, O Deva, na may ginintuang kasuotan.

Verse 48

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्ययोने नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाभ / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते नेत्रसहस्रचित्र

O Diyos, Hiraṇyayoni, sumasamba ako sa Iyo; O Diyos, Hiraṇyanābha, sumasamba ako sa Iyo. O Diyos, Hiraṇyaretas, sumasamba ako sa Iyo; O Ikaw na kahanga-hanga na may sanlibong mata, sumasamba ako sa Iyo.

Verse 49

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवर्ण नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यकेश / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवीर नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यदायिने

O Diyos, Hiraṇyavarṇa na gintong-liwanag, sumasamba ako sa Iyo; O Diyos, Hiraṇyakeśa na may gintong buhok, sumasamba ako sa Iyo. O Diyos, Hiraṇyavīra na dakilang mandirigma, sumasamba ako sa Iyo; O Diyos, Hiraṇyadāyin na nagbibigay ng ginto at biyaya, sumasamba ako sa Iyo.

Verse 50

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाथ नमो ऽश्तुते देव हिरण्यनाद / नमो ऽस्तु ते देव पिनाकपाणे नमो ऽश्तुते ते शङ्कर नीलकण्ठ

O Diyos, Hiraṇyanātha, sumasamba ako sa Iyo; O Diyos, Hiraṇyanāda, sumasamba ako sa Iyo. O Diyos, Pinākapāṇi na may hawak na Pināka, sumasamba ako sa Iyo; O Śaṅkara, Nīlakaṇṭha na bughaw ang lalamunan, sumasamba ako sa Iyo.

Verse 51

एवं संस्तूयमानस्तु व्यक्तो भूत्वा महामतिः / देवदेवो जगद्योनिः सूर्य कोटिसमप्रभः

Nang siya’y pinupuri nang gayon, ang Mahāmati, ang Diyos ng mga diyos, ay nagpakita—pinagmulan ng sanlibutan, kasingliwanag ng milyun-milyong araw.

Verse 52

आबभाषे कृपाविष्टो महादेवो महाद्युतिः / वक्त्रकोटिसहस्रेण ग्रसमान इवांबरम्

Nang mapuspos ng habag, nagsalita ang Mahādeva na may dakilang liwanag—na wari’y nilulunok ang kalangitan sa milyun-milyong bibig.

Verse 53

कंबुग्रीवः सुज ठरो नानाभूषणभूषितः / नानारत्नविचित्राङ्गो नानामाल्यानुलेपनः

May leeg na tulad ng banal na kabibe, marikit ang tindig at napapalamutian ng sari-saring alahas; ang mga sangkap ay kumikislap sa iba’t ibang hiyas, may maraming garland at pinahiran ng banal na pabango.

Verse 54

पिनाकपाणिर्भगवान्सुरपूज्यस्त्रिशूलधृक् / व्यालय ज्ञोपवीती च सुराणामभयङ्करः

Ang Bhagavan na may hawak na Pinaka, sinasamba ng mga deva, tagapagdala ng trisula; suot ang ahas bilang yajñopavita, nagbibigay ng kawalang-takot sa mga deva.

Verse 55

दुन्दुभिस्वरनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमः / मुक्तो हासस्तदा तेन सर्वमापूरयञ्जगत्

Ang ugong ay tulad ng tunog ng dundubhi, gaya ng dagundong ng ulap-ulan; noon, ang kanyang pinakawalang-hadlang na halakhak ay pumuno sa buong daigdig.

Verse 56

तेन शब्देन महता चावां भीतौ महात्मनः / अथोवाच महादेवः प्रीतो ऽहं सुरसत्तमौ

Dahil sa dakilang tunog na iyon, O Mahatma, kaming dalawa ay natakot. Pagkaraan, sinabi ni Mahadeva: “O dalawang pinakadakila sa mga deva, ako’y nalulugod.”

Verse 57

पश्यतां च महायोगं भयं सर्व प्रमुच्यताम् / युवां प्रसूतौ गात्रेभ्यो मम पूर्वं सनातनौ

Masdan ang aking Mahayoga at iwaksi ang lahat ng takot. Kayong dalawa ay naipanganak mula sa aking mga sangkap noon pa man, mga sanātana—walang hanggan.

Verse 58

यं मे दक्षिणो बाहुर्ब्रह्मा लोकपितामहः / वामो बाहुश्च मे विष्णुर्नित्यं युद्धेष्वनिर्जितः

Ang aking kanang bisig ay si Brahma, ang lolo ng mga daigdig; at ang aking kaliwang bisig ay si Vishnu, na laging di-natatalo sa mga digmaan.

Verse 59

प्रीतो ऽहं युवयोः सम्यग्वरं दद्यां यथैप्सितम् / ततः प्रहृष्टमनसौ प्रणतौ पादयोः प्रभोः

Lubos Akong nalulugod sa inyong dalawa; ibibigay Ko ang biyayang ninanais ninyo. Pagkaraan, sila’y nagalak at nagpatirapa sa paanan ng Panginoon.

Verse 60

अब्रूतां च महादेवं प्रसादाभिमुखं स्थितम् / यदि प्रीतिः समुत्पन्ना यदि देयो वरश्च ते / भक्तिर्भवतु नौ नित्यं त्वयि देव सुरेश्वर

Nagsalita sila sa Mahadeva na nakaharap sa kanila nang may habag: “Kung ikaw ay nalugod at kung magbibigay ka ng biyaya, O Diyos, Panginoon ng mga deva, nawa’y manatili magpakailanman ang aming bhakti sa Iyo.”

Verse 61

देवदेव उवाच एवमस्तु महाभागौ सृजतां विपुलाः प्रजाः / एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवातरधाद्विभुः

Wika ng Diyos ng mga diyos: “Mangyari nawa, kayong dalawang pinagpala; lumikha kayo ng saganang mga nilalang.” Pagkasabi nito, ang Makapangyarihang Bhagavan ay naglaho roon din.

Verse 62

एष एव मयोक्तो वः प्रभावस्तस्य धीमतः / एतद्धि परमं ज्ञानमव्यक्तं शिवसंज्ञितम्

Ito ang kapangyarihang sinabi Ko sa inyo tungkol sa marunong na iyon; ito ang kataas-taasang kaalaman—ang di-nahahayag (avyakta) na tinatawag na “Shiva.”

Verse 63

एतत्सूक्ष्ममचिन्त्यं च पश्यन्ति ज्ञ३नचक्षुषः / तस्मै देवाधिदेवाय नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेव नमस्ते ऽस्तु महेश्वर नमो ऽस्तु ते

Ang katotohanang ito ay maselan at di-maisip; nakikita ito ng may mata ng karunungan. Sa Diyos na higit sa mga diyos, kami’y nagpupugay. O Mahadeva, tanggapin ang aming namaskara; O Mahesvara, tanggapin ang aming pagyukod.

Verse 64

सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा गताः सर्वे सुराः स्वं स्वं निवेशनम् / नमस्कारं प्रकुर्वाणाः शङ्कराय महात्मने

Sinabi ni Suta: Nang marinig iyon, ang lahat ng mga diyos ay bumalik sa kani-kanilang tahanan, na nag-aalay ng namaskara kay Shankara, ang dakilang kaluluwa.

Verse 65

इमं स्तवं पठिद्यस्तु चेश्वरस्य महात्मनः / कामांश्च लभते सर्वान् पापेभ्यश्च प्रमुच्यते

Ang sinumang bumibigkas ng papuring ito para sa dakilang Panginoon, si Ishvara, ay magkakamit ng lahat ng ninanais at mapapalaya sa mga kasalanan.

Verse 66

एतत्सर्वं तदा तेन न विष्णुना प्रभविष्णुना / महादेवप्रसादेन ह्युक्तं ब्रह्म सनातनम् / एतद्वः सर्वमाख्यातं मया माहेश्वरं बलम्

Ang lahat ng ito noon ay hindi sinabi ni Vishnu na makapangyarihan; sa biyaya ni Mahadeva, ang walang-hanggang Brahman ang nagpahayag. Ang buong lakas na Maheśvara ay naisalaysay ko na sa inyo.

Frequently Asked Questions

No formal vaṃśa catalog is foregrounded in the sampled passage; the chapter’s emphasis is theological-cosmological (aiśvarya, kāla, māyā) and narrative framing for Śiva’s epithet rather than dynasty enumeration.

The chapter is not primarily metrological; it uses cosmographic setting markers (e.g., Kṣīroda/primordial waters and three-world order) to situate the discourse, but does not present explicit distances or planetary measures in the provided excerpt.

It establishes a causality-first frame—restored cosmic order, devas’ hymns, and kāla/māyā creation logic—so Śiva’s later glorification (including the Nīlakaṇṭha name-origin) is read as part of a unified cosmic governance narrative rather than an isolated miracle-story.