Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

यत्रास्ते विश्वरूपात्मा क्षीरोदस्य मसीपतः / सिद्धा ब्रह्मर्षयो यक्षा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

yatrāste viśvarūpātmā kṣīrodasya masīpataḥ / siddhā brahmarṣayo yakṣā gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ

Sa pook na kinaroroonan ng Sariling may anyong sansinukob sa tabi ng Dagat ng Gatas, naroon ang mga Siddha, Brahmarishi, Yaksha, at mga pangkat ng Gandharva at Apsara.

yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormRelative adverb (सम्बन्धाव्यय) of place
āstedwells/sits
āste:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ās (धातु; आस्)
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); ātmanepada
viśvarūpātmāthe one whose essence is universal-form
viśvarūpātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva-rūpa-ātman (प्रातिपदिक: viśva + rūpa + ātman)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी/कर्मधारय-समासार्थ: ‘whose self is of universal form’
kṣīrodasyaof the Milk Ocean
kṣīrodasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkṣīra-uda (प्रातिपदिक: kṣīra + uda)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष ‘milk-ocean’
masīpataḥof the lord of Masī
masīpataḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmasī-pati (प्रातिपदिक: masī + pati)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (masyāḥ patiḥ)
siddhāḥthe Siddhas
siddhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
brahmarṣayaḥthe Brahmarṣis
brahmarṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahma-rṣi (प्रातिपदिक: brahman + ṛṣi)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष ‘Brahma-seers’
yakṣāḥthe Yakṣas
yakṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyakṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
gandharva-apsarasāmof Gandharvas and Apsarases
gandharva-apsarasām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgandharva + apsaras (प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); द्वन्द्व-समास (gandharvāś ca apsarasaś ca) with genitive plural ending
gaṇāḥgroups
gaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)