Shloka 28
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
तथैव ब्रह्मा ह्यूध्व च न चान्तं तस्य लब्धवान् / समागतो मया सार्द्ध तत्रैव च महाभसि
Transliteration
tathaiva brahmā hyūdhva ca na cāntaṃ tasya labdhavān / samāgato mayā sārddha tatraiva ca mahābhasi
Translation
Gayon din si Brahmā ay umakyat sa itaas, ngunit hindi niya natagpuan ang hangganan nito. Siya’y nakipagtagpo sa akin doon mismo, sa dakilang liwanag.
Word by Word
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverbial accusative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अन्तम्end/limit
अन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
लब्धवान्(he) obtained/found
लब्धवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) + वत् (कृत् प्रत्यय)
Formकृतान्त (क्तवतु/वत्-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी धातु ‘लभ्’ (to obtain) — “having obtained/obtained” (perfect participle)
समागतःarrived/came together
समागतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु) + क्त (कृत्)
Formकृतान्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘समागच्छति’— “having come/arrived”
मयाwith me/by me
मया:
Saha (सह/साकं)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Saha (सह/साकं)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय (postposition/adverb) = ‘सह’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
महाभसिin the great radiance/splendour
महाभसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहाभस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महत् + भस् ‘splendour/light’)