Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 70
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
पुण्डरीका पयोदा य तस्मान्नद्यौ विनिर्गते / श्वेतात्प्रवर्त्तते पुण्यं सरयूर्मानसाद्ध्रुवम्
Transliteration
puṇḍarīkā payodā ya tasmānnadyau vinirgate / śvetātpravarttate puṇyaṃ sarayūrmānasāddhruvam
Translation
Ang mga ilog na Puṇḍarīkā at Payodā ay kapwa nagmumula sa lawang iyon. Mula sa puting lawa (Śveta) ay tiyak na umaagos ang banal na Sarayū, mula sa Mānasa.
Word by Word
पुण्डरीकाPuṇḍarīkā (river)
पुण्डरीका:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुण्डरीका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
पयोदाPayodā (river)
पयोदा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपयोदा (प्रातिपदिक; पयः + दा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
येwhich two
ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; सम्बन्धसूचक (refers to two rivers)
तस्मात्from that (lake)
तस्मात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अपादान (source)
नद्यौtwo rivers
नद्यौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
विनिर्गतेhaving emerged
विनिर्गते:
कर्ता (Karta/Agent-participle)
TypeVerb
Rootवि-निर्-गम् (धातु) → विनिर्गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्तरि (having come forth)
श्वेतात्from Śveta
श्वेतात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अपादान (source; from Śveta [lake/region])
प्रवर्ततेflows/sets forth
प्रवर्तते:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्र-वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
पुण्यम्holy
पुण्यम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifying सरयूः)
सरयूःSarayū (river)
सरयूः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसरयू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मानसात्from Mānasa
मानसात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अपादान (from Mānasa [lake])
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
सम्बन्ध (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; निपात/क्रियाविशेषण (certainly)