Adhyaya 10

Verse 1

इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे रुद्रप्रसववर्णनं नाम नवमो ऽध्यायः ऋषिरुवाच अस्मिन्कल्पे त्वया नोक्तः प्रादुर्भावो महात्मनः / महादेवस्य रुद्रस्य साधकैरृषिभिः सह

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa unang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikalawang anuṣaṅga-pāda, ang ikasiyam na kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng Kapanganakan ni Rudra.” Wika ng Ṛṣi: “O Mahātmā, sa kalpang ito hindi mo pa nasasabi ang paglitaw ni Mahādeva Rudra kasama ng mga ṛṣi na nagsasagawa ng tapas.”

Verse 2

सूत उवाच उत्पत्तिरादिसर्गस्य मया प्रोक्ता समासतः / विस्तरेण प्रवक्ष्यामि नामानि तनुभिः सह

Wika ni Sūta: “Naipahayag ko na nang maikli ang paglitaw ng ādi-sarga; ngayon ay ilalahad ko nang masinsin ang mga pangalan, kasama ang kanilang mga anyong-katawan (tanu).”

Verse 3

पत्नीषु जनयामास महादेवः सुतान्बहून / कल्पेष्वन्येष्वतीतेषु ह्यस्मिन्कल्पे तु ताञ्शृणु

Si Mahādeva ay nagluwal ng maraming anak na lalaki sa kanyang mga asawa. Sa ibang mga kalpa na lumipas ay gayon din; ngunit sa kalpang ito, pakinggan mo sila.

Verse 4

कल्पादावात्मनस्तुल्यं सुतमध्यायत प्रभुः / प्रादुरा सीत्ततोङ्के ऽस्य कुमारो नीललोहितः

Sa pasimula ng kalpa, pinagmuni-munihan ng Panginoon ang isang anak na kapantay ng kanyang sarili. At sa kanyang kandungan ay lumitaw ang kumāra na tinawag na Nīlalohita.

Verse 5

रुरोद सुस्वरं घोरं निर्दहन्निव तेजसा / दृष्ट्वा रुदन्तं सहसा कुमारं नीललोहितम्

Umiyak siya sa tinig na kaaya-aya ngunit nakapanghihilakbot, na wari’y nanununog sa kanyang ningning. Nang makita ang kumāra na si Nīlalohita na biglang umiiyak, (nanggilalas ang lahat).

Verse 6

किं रोदिषि कुमारेति ब्रह्मा तं प्रत्यभाषत / सो ऽब्रवीद्देहि मे नाम प्रथमं त्वं पितामह

Sinabi ni Brahma sa kanya, “O binata, bakit ka umiiyak?” Sumagot siya, “O Pitamaha, ipagkaloob mo muna sa akin ang isang pangalan.”

Verse 7

रुद्रस्त्वं देव नामासि स इत्युक्तो ऽरुदत्पुनः / किं रोदिषि कुमारेति ब्रह्मा तं प्रत्यभाषत

Sinabi ni Brahma, “O deva, ang pangalan mo ay Rudra.” Pagkarinig nito, umiyak siyang muli. Kaya sinabi ni Brahma, “O binata, bakit ka umiiyak?”

Verse 8

नाम देहि द्वितीयं मे इत्युवाच स्वयंभुवम् / भवस्त्वं देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः

Sinabi niya kay Brahma na Svayambhu, “Ibigay mo sa akin ang ikalawang pangalan.” Sinabi ni Brahma, “Sa banal na pangalan, ikaw ay Bhava.” Pagkasabi nito, umiyak siyang muli.

Verse 9

किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं प्रत्युवाच ह / तृतीयं देहि मे नाम इत्युक्तः सो ऽब्रवीत्पुनः

Tinanong ni Brahma ang umiiyak, “Bakit ka umiiyak?” Muli siyang sumagot, “Ibigay mo sa akin ang ikatlong pangalan.”

Verse 10

शर्वस्त्वं देव नाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः / किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं प्रत्युवाच ह

Sinabi ni Brahma, “O deva, ang pangalan mo ay Śarva.” Pagkarinig nito, umiyak siyang muli. Kaya tinanong ni Brahma, “Bakit ka umiiyak?”

Verse 11

चतुर्थ देहि मे नाम इत्युक्तः सो ऽब्रवीत्पुनः / ईशानो देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः

“Ibigay mo sa akin ang ikaapat na pangalan,” muli niyang wika. Nang sabihin, “Sa mga deva, ikaw ay tinatawag na Īśāna,” siya’y muling napaiyak.

Verse 12

किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं पुनरब्रवीत् / पञ्चमं नाम देहीति प्रत्युवाच स्वयंभुवम्

Muling tinanong ni Brahmā ang umiiyak, “Bakit ka umiiyak?” Sumagot siya sa Svayambhū, “Ibigay mo sa akin ang ikalimang pangalan.”

Verse 13

पशूनां त्वं पतिर्देव इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः / किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं पुनरब्रवीत्

Nang sabihin, “O deva, ikaw ang panginoon ng mga nilalang (paśu),” muli siyang umiyak. Muling sinabi ni Brahmā sa umiiyak, “Bakit ka umiiyak?”

Verse 14

षष्ठं वै देहि मे नाम इत्युक्तः प्रत्युवाच तम् / भीमस्त्वं देव नाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः

“Ibigay mo sa akin ang ikaanim na pangalan,” sabi niya at sumagot. Nang sabihin, “Sa mga deva, ikaw ay tinatawag na Bhīma,” siya’y muling napaiyak.

Verse 15

किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं पुनरब्रवीत् / सप्तमं देहि मे नाम इत्युक्तः प्रत्युवाच ह

Muling sinabi ni Brahmā sa umiiyak, “Bakit ka umiiyak?” Sumagot siya, “Ibigay mo sa akin ang ikapitong pangalan,” at gayon ang kanyang tugon.

Verse 16

उग्रस्त्वं देव नाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः / तं रुदन्तं कुमारं तु मारोदीरिति सो ऽब्रवीत्

Nang sabihing, “Ang pangalan mo ay Ugra-deva,” siya’y muling umiyak. Sa kumarang umiiyak, sinabi niya: “Mā rodīḥ, huwag kang umiyak.”

Verse 17

सो ऽब्रवीदष्टमं नाम देहि मे त्वं विभो पुनः / त्वं महादेवनामासि इत्युक्तो विरराम ह

Sinabi niya, “O Vibhu, ipagkaloob mo rin sa akin ang ikawalong pangalan.” Nang sabihing, “Ang pangalan mo ay Mahādeva,” siya’y tumigil at naging payapa.

Verse 18

लब्ध्वा नामानि चैतानि ब्रह्माणं नीललोहितः / प्रोवाच नाम्नामेतेषां स्थानानि प्रदिशेति ह

Nang matamo ang mga pangalang ito, sinabi ni Nīlalohita kay Brahmā: “Ituro mo ang mga kinalalagyan ng mga pangalang ito.”

Verse 19

ततो विसृष्टास्तनव एषां नाम्ना स्वयंभुवा / सूर्यो जलं मही वायुर्व ह्निराकाशमेव च

Pagkaraan, nilikha ni Svayambhū Brahmā ayon sa mga pangalang iyon ang mga anyo: araw, tubig, lupa, hangin, apoy, at kalawakan.

Verse 20

दीक्षिता ब्राह्मणश्चन्द्र इत्येवं ते ऽष्टधा तनुः / तेषु पूज्यश्च वन्द्यश्च नमस्कार्यश्च यत्नतः

Dīkṣita, Brāhmaṇa, at Candra—ganyan ang walong anyo ng iyong katawan. Bawat isa ay dapat sambahin, igalang, at pagyukuran nang buong pagsisikap.

Verse 21

प्रोवाच तं पुनर्ब्रह्मा कुमारं नीललोहितम् / यदुक्तं ते मया पूर्वं नाम रुद्रेति वै विभो

Muling nagsalita si Brahma sa binatang Nilalohita: “O makapangyarihan, gaya ng sinabi ko noon, ang iyong pangalan ay tunay na ‘Rudra’.”

Verse 22

तस्यादित्यतनुर्नाम्नः प्रथमा प्रथमस्य ते / इत्युक्ते तस्य यत्तेजश्चक्षुस्त्वासीत्प्रकाशकम्

Sa iyong mga unang pangalan, ang una ay ‘Adityatanu’; nang masabi iyon, ang kanyang ningning ay naging tulad ng matang nagbibigay-liwanag.

Verse 23

विवेश तत्तदादित्यं तस्माद्रुद्रो ह्यसौ स्मृतः / उद्यतमस्तं यन्तं च वर्जयेद्दर्शनेरविम्

Ang ningning na iyon ay pumasok sa mismong Aditya; kaya siya ay inaalala bilang ‘Rudra’. Dapat iwasan ang tuwirang pagtingin sa araw sa pagsikat, paglubog, at sa tuktok ng langit.

Verse 24

शश्वच्च जायते यस्माच्छश्वत्संतिष्ठते तु यत् / तस्मात्मूर्यं न वीक्षेत आयुष्कामः शुचिः सदा

Sapagkat mula roon ay laging may pagsilang at doon din laging may pananatili, kaya ang malinis na nagnanais ng mahabang buhay ay huwag tumitig sa araw kapag nasa tapat ng tuktok ng ulo.

Verse 25

अतीतानागतं रुद्रं विप्रा ह्याप्याययन्ति यत् / उभे संध्ये ह्युपासीना गृणन्तः सामऋग्यजुः

Ang mga vipra, nakaupo sa pagsamba sa dalawang sandhya, ay umaawit ng Sama, Rig, at Yajus upang bigyang-kasiyahan si Rudra na sumasaklaw sa nakaraan at darating.

Verse 26

उद्यन्स तिष्ठते ऋक्षु मध्याह्ने च यजुःष्वथ / सामस्वथापराह्णे तु रुद्रः संविशति क्रमात्

Sa pagsikat ng araw Siya’y nananatili sa Rigveda, sa tanghali sa Yajurveda; at sa hapon, si Rudra ay pumapasok sa Samaveda nang sunod-sunod.

Verse 27

तस्माद्भवेन्नाभ्युदितो बाह्यस्तमित एव च / न रुद्रम्प्रति मेहेत सर्वावस्थं कथं चन

Kaya’t Siya’y hindi sumisikat, hindi lumalabas, at hindi rin lumulubog; sa anumang kalagayan, huwag kailanman gumawa ng karumihan laban kay Rudra.

Verse 28

एवं युक्तान् द्विजान् देवो रुद्रस्तान्न हिनस्ति वै / ततो ऽप्रवीत्पुनर्ब्रह्मा तं देवं नीललोहितम्

Sa gayon, hindi sinasaktan ng diyos na si Rudra ang mga dvija na may wastong pagsunod; saka muling nagsalita si Brahma sa diyos na Nīlalohita.

Verse 29

द्वितीयं नामधेयं ते मया प्रोक्तं भवेति यत् / एतस्यापो द्वितीया ते तनुर्नाम्ना भवत्विति

Ipinahayag ko ang ikalawang pangalan mo na ‘Bhava’; at para rito, ang ikalawang anyo mo ay maging kilala sa pangalang ‘Āpaḥ’, ang Tubig.

Verse 30

इत्युक्ते त्वथ तस्यासीच्छरीरस्थं रसात्मकम् / विवेश तत्तदा यस्तु तस्मादापो भवः स्मृतः

Nang masabi iyon, ang sangkap na anyong katas na nasa kanyang katawan ay pumasok doon; sapagkat ang katas na iyon ay pumasok noon, kaya ang Āpaḥ ay inaalala bilang Bhava.

Verse 31

यस्माद्भवन्ति भूतानि ताभ्यस्ता भावयन्ति च / भवनाद्रावनाच्चैव भूतानामुच्यते भवः

Mula sa Kanya nagmumula ang lahat ng nilalang at sa Kanya rin sila napauunlad; dahil sa paglikha at pagpapadaloy, Siya’y tinatawag na ‘Bhava’.

Verse 32

तस्मान्मूत्रं पुरीषं च नाप्सु कुर्वीत कर्हिचित् / न निष्ठीवेन्नावगाहेन्नैव गच्छेच्च मैथुनम्

Kaya huwag kailanman umihi o dumumi sa tubig; huwag dumura sa tubig, huwag lumubog upang maligo, at huwag makipagtalik malapit sa tubig.

Verse 33

न चैताः परिचक्षीत वहन्त्यो वा स्थिता अपि / मैध्यामेध्यास्त्वपामेतास्तनवो मुनिभिः स्मृताः

At huwag tingnan ang mga tubig na ito—umaagos man o nakatigil—sa matang mapanlait; sapagkat ang mga anyo ng tubig ay inalaala ng mga muni na maaaring maging banal at maaari ring madungisan.

Verse 34

विवर्णरसगन्धाश्च वर्ज्या अल्पाश्च सर्वशः / अपां योनिः समुद्रस्तु तस्मात्तं कामयन्ति ताः

Ang tubig na may sira ang kulay, lasa, at amoy, at ang tubig na kakaunti, ay dapat iwasan; ang karagatan ang sinapupunan ng mga tubig, kaya’t doon sila naghahangad bumalik.

Verse 35

मध्याश्चैवामृता ह्यापो भवन्ति प्राप्य सागरम् / तस्मादपो न रुन्धीत समुद्रं कामयन्ति ताः

Pagdating sa karagatan, ang tubig ay nagiging matamis at tila amrita; kaya huwag pigilan ang tubig, sapagkat hinahangad nito ang dagat.

Verse 36

न हिनस्ति भवो देवो य एवं ह्यप्सु वर्तते / ततो ऽब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा कुमारं नीललोहितम्

Ang diyos na si Bhava na nananahan sa tubig ay hindi nananakit kaninuman. Kaya muling nagsalita si Brahma sa binatang Nilalohita.

Verse 37

शर्वेति यत्तृतीयं ते नाम प्रोक्तं मया विभो / तस्य भूमिस्तृतीयस्य तनुर्नाम्ना भवत्त्वियम्

O makapangyarihan, ang ikatlong pangalang sinabi ko sa iyo ay ‘Sarva’; nawa’y ang lupang ito ang maging katawan (tanu) ng ikatlong pangalang iyon.

Verse 38

इत्युक्ते यत्स्थिरं तस्य शरीरे ह्यस्थिसंज्ञितम् / विवेश तत्तदा भूमिं यस्मात्सा शर्व उच्यते

Nang masabi ito, ang matatag na bahagi ng kanyang katawan na tinatawag na ‘asthi’ (buto) ay pumasok sa lupa; kaya siya tinatawag na ‘Sarva’.

Verse 39

तस्मात्कृष्टेन कुर्वीत पुरीषं मूत्रमेव च / न च्छायायां तथा मार्गे स्वच्छायायां न मेहयेत्

Kaya dapat, dapat gawin ang pagdumi at pag-ihi sa angkop na lugar na inihanda; huwag umihi sa lilim, sa daan, o sa sariling anino.

Verse 40

शिरः प्रावृत्य कुर्वीत अन्तर्धाय तृणैर्महीम् / एवं यो वर्तते भूमौ शर्वस्तं न हिनस्ति वै

Takpan ang ulo at tabunan ng damo ang lupa upang gawin ito nang lihim. Ang sinumang namumuhay sa lupa nang ganito, si Sarva ay tunay na hindi mananakit sa kanya.

Verse 41

ततो ऽब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा कुमारं नीललोहितम् / ईशानेति चतुर्थ ते नाम प्रोक्तं मयेह यत्

Pagkaraan, muling nagsalita si Brahma sa kumar na Nilalohita: “Īśāna” ang ikaapat mong pangalan na aking ipinahayag dito.

Verse 42

चतुर्थस्य चतुर्थी तु वायुर्नाम्ना तनुस्तव / इत्युक्ते यच्छरीरस्थं पञ्चधा प्राणसंज्ञितम्

Ang ikaapat na anyo ng ikaapat ay tinawag sa iyo na “Vāyu”; nang masabi ito, ang prāṇa na nasa katawan ay nahati sa limang uri.

Verse 43

विवेश तस्य तद्वायुमीशानस्तन मारुतः / तस्मान्नैनं परिवदेत्प्रवान्तं वायुमीश्वरम्

Pagkaraan, ang Maruta na anyong Īśāna ay pumasok sa yaong Vāyu; kaya’t huwag hamakin ang Panginoon ng hanging dumadaloy.

Verse 44

यज्ञैर्व्यवहरन्त्येनं ये वै परिचरन्ति च / एवं युक्तं महेशानो नैव देवो हिनस्ति तम्

Yaong nakikipag-ugnay sa kanya sa pamamagitan ng yajña at naglilingkod sa kanya— ang gayong nakaugnay, sa bisa ni Maheśāna, ay hindi masasaktan ng alinmang diyos.

Verse 45

ततो ऽब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा तं देवं ध५म्लमीश्वरम् / नाम यद्वै पशुपतिरित्युक्तं पञ्चमं मया

Pagkaraan, muling sinabi ni Brahma sa diyos na anyong Īśvara na may kulay-usok: “Paśupati”—ito ang ikalima mong pangalan na aking binigkas.

Verse 46

पञ्चमी पञ्चम स्यैषा तनुर्नाम्नाग्निरस्तु ते / इत्युक्ते यच्छरीरस्थं तेजस्तस्योष्णसंज्ञितम्

“O Pañcamī, ang ikalimang katawan na ito ay maging sa iyo sa pangalang ‘Agni’.” Pagkasabi nito, ang liwanag na nasa kanyang katawan ay tinawag na ‘Uṣṇa’, ang banal na init.

Verse 47

विवेश तत्तदा ह्यग्निं तस्मात्पशुपतिस्तु सः / यस्मादग्निः पशुश्चासीद्यस्मात्पाति पशूंश्च सः

Noon, ang liwanag na iyon ay pumasok sa Agni; kaya siya’y nakilala bilang Paśupati. Sapagkat siya’y naging Agni at naging paśu rin, at siya ang nag-iingat sa lahat ng paśu.

Verse 48

तस्मात्पशुपतेस्तस्य तनुरग्निर्निरुच्यते / तस्मादमेद्यं न दहेन्न च पादौ प्रतापयेत्

Kaya ang katawan ni Paśupati ay tinatawag na ‘Agni’. Dahil dito, hindi niya sinusunog ang marumi, at hindi rin niya pinapaso ang dalawang paa.

Verse 49

अधस्तान्नोपदध्याच्च न चैनमतिलङ्घयेत् / नैनं पशुपतिर्देव एवं युक्तं हिनस्ति वै

Huwag maglagay ng anuman sa ilalim nito, at huwag din itong laktawan. Kapag ganito ang pagsunod, hindi mananakit ang Diyos na si Paśupati.

Verse 50

ततो ऽब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा तं देवं श्वेतपिङ्गलम् / षष्टं नाम मया प्रोक्तं तव भीमेति यत्प्रभो

Pagkaraan, muling nagsalita si Brahmā sa diyos na maputi at may bahid-ginto: “O Panginoon, ang ikaanim mong pangalan na aking ipinahayag ay ‘Bhīma’.”

Verse 51

आकाशं तस्य नाम्नस्तु तनुः षष्ठी भवत्विति / इत्युक्ते सुषिरं तस्य शरीरस्थमभूच्च यत्

Nang sabihin, “Nawa’y ang ‘Ākāśa’ ang maging ikaanim na anyo ng kanyang pangalan,” ang puwang na nasa loob ng kanyang katawan ay naging anyong kalangitan.

Verse 52

विवेश तत्तदाकाशं तस्माद्भीमस्य सा तनुः / यदाकाशे स्मृतो देवस्तस्मान्ना संवृतः क्वचित्

Pumasok siya sa yaong kalangitan; kaya ang anyo ni Bhīma ay naging kalangitan-may. Ang diyos na inaalala sa kalangitan ay hindi natatakpan saanman.

Verse 53

कुर्यान्मूत्रं पुरीषं वा न भुञ्जीत पिबेन्न वा / मैथुनं वापि न चरेदुच्छिष्टानि च नोत्क्षिपेत्

Hindi siya dapat umihi o dumumi; hindi dapat kumain o uminom; hindi dapat makipagtalik; at hindi rin dapat magtapon ng mga tira o maruming labi.

Verse 54

न हिनस्ति च तं देवो यो भीमे ह्येवमाचरेत् / ततो ऽब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा तं देवं सबलं प्रभुम्

Ang sinumang kumilos nang ganito kay Bhīma ay hindi sasaktan ng diyos. Pagkaraan, muling nagsalita si Brahmā sa makapangyarihang Panginoong diyos na iyon.

Verse 55

सप्तमं यन्मया प्रोक्तं नामोग्रेति तव प्रभो / तस्य नाम्नस्तनुस्तुभ्यं द्विजो भवति दीक्षितः

O Panginoon, ang ikapitong pangalang aking binigkas ay “Ogra”; sa pamamagitan ng anyo ng pangalang iyon, ang dvija na tumanggap ng dīkṣā ay nagiging ganap na inialay sa iyo.

Verse 56

एवमुक्ते तु यत्तस्य चैतन्यं वै शरीरगम् / विवेश दीक्षितं तद्वै ब्राह्मणं सोमयाजिनम्

Nang masabi iyon, ang kamalayang nasa kanyang katawan ay tunay na pumasok sa Brahmanang Somayajin na tumanggap ng dīkṣā.

Verse 57

तावत्कालं स्मृतो विप्र उग्रो देवस्तु दीक्षितः / तस्मान्नेमं परिवदेन्नाश्लीलं चास्य कीर्त्तयेत्

Sa panahong iyon, ang vipra ay dapat alalahaning ‘Ugra Deva’ na tumanggap ng dīkṣā; kaya huwag siyang laitin at huwag magsalita ng mahalay tungkol sa kanya.

Verse 58

ते हरन्त्यस्य पाप्मानं ये वै परिवदन्ति तम् / एवं युक्तान् द्विजानुग्रो देवस्तान्न हिनस्ति वै

Ang mga nanlalait sa kanya ay siyang nag-aalis ng kanyang kasalanan; kaya ang Ugra Deva ay hindi nananakit sa mga dvija na sumusunod sa tuntunin.

Verse 59

ततोब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा तं देवं भास्करद्युतिम् / अष्टमं नाम यत् प्रोक्तं महादेवेति ते मया

Pagkaraan, muling sinabi ni Brahmā sa diyos na kasingliwanag ng araw: “Ang ikawalong pangalang sinabi ko sa iyo ay ‘Mahādeva’.”

Verse 60

तस्य नाम्नो ऽष्टमस्यास्तु तनुस्तुभ्यं तु चन्द्रमाः / इत्युक्ते यन्मन स्तस्य संकल्पकमभूत्प्रभोः

Nawa’y ang anyo ng ikawalong pangalang iyon ay maging Candramā (Diyos ng Buwan) para sa iyo; nang masabi ito, ang isip ng Panginoon ay naging matatag sa sankalpa.

Verse 61

विवेश तच्चन्द्रमसं महादेवस्ततः शशी / तस्माद्विभाव्यते ह्येष महादेवस्तु चन्द्रमाः

Pumasok si Mahadeva sa bilog ng buwan; kaya ito’y tinawag na Śaśī. Dahil dito, ang buwang ito’y itinuturing na si Mahadeva rin.

Verse 62

अमावास्यां न वै छिन्द्याद्वृक्षगुल्मौषधीर्द्विजः / महादेवः स्मृतः सोमस्तस्यात्मा ह्यौषधीगणः

Sa Amāvāsyā, ang dvija ay huwag pumutol ng puno, palumpong, at halamang-gamot. Si Soma ay inaalala bilang si Mahadeva; ang pangkat ng mga halamang-gamot ang kanyang anyong-Atman.

Verse 63

एवं यो वर्त्तते चैह सदा पर्वणि पर्वणि / न हन्ति तं महादेवो य एवं वेद तं प्रभुम्

Ang sinumang sa daigdig na ito ay laging namumuhay nang ganito sa bawat araw ng parva at nakakakilala sa Panginoon sa ganitong paraan—hindi siya wawasakin ni Mahadeva.

Verse 64

गोपायति दिवादित्यः प्रजा नक्तं तु चन्द्रमाः / एकरात्रौ समेयातां सूर्या चन्द्रमसावुभौ

Sa araw, ang Aditya ang nagbabantay sa mga nilalang; sa gabi, ang Buwan. Sa iisang gabi—Amāvāsyā—nagtatagpo ang Araw at Buwan.

Verse 65

अमावास्यानिशायां तु तस्यां युक्तः सादा भवेत् / रुद्राविष्टं सर्वमिदं तनुभिर्न्नामभिश्च ह

Sa gabing Amāvāsyā, ang tao’y laging manatiling may disiplina at pagpipigil. Ang lahat ng ito’y napuspos ni Rudra—sa pamamagitan ng kanyang mga anyo at mga pangalan.

Verse 66

एकाकी चश्चरत्येष सूर्यो ऽसौ रुद्र उच्यते / सूर्यस्य यत्प्रकाशेन वीक्षन्ते चक्षुषा प्रजाः

Ang Araw na ito ay naglalakbay nang mag-isa; siya ang tinatawag na Rudra. Sa liwanag ng Araw, ang mga nilalang ay nakakakita sa pamamagitan ng mga mata.

Verse 67

मुक्तात्मा संस्थितो रुद्रः पिबत्यंभो गभस्तिभिः / अद्यते पीयते चैव ह्यन्नपानादिकाम्यया

Si Rudra na malayang kaluluwa ay nananatiling matatag at umiinom ng tubig sa pamamagitan ng kanyang mga sinag. Dahil sa pagnanais sa pagkain at inumin, nagaganap ang pagkain at pag-inom.

Verse 68

तनुरंबूद्भवा सा वै देहेष्वेवोपचीयते / यया धत्ते प्रजाः सर्वाः स्थिरीभूतेन तेजसा

Ang anyong nagmula sa tubig ay lumalago sa loob mismo ng mga katawan. Sa matatag na ningning, kanyang sinasandigan ang lahat ng nilalang.

Verse 69

पार्थिवी सा तनुस्तस्य साध्वी धारयते प्रजाः / या च स्थिता शरीरेषु भूतानां प्राणवृत्तिभिः

Ang makalupang, banal na anyo niya ang sumasalo sa mga nilalang. Ito’y nananatili sa mga katawan kasama ng mga galaw ng prāṇa.

Verse 70

वातात्मिका तु चैशानी सा प्राणः प्राणिनामिह / पीताशितानि पचति भूतानां जठरेष्विह

Ang Īśānī na may anyong hangin ang siyang prāṇa ng mga nilalang dito. Siya ang tumutunaw ng ininom at kinain sa tiyan ng lahat ng nilalang.

Verse 71

तनुः पाशुपती तस्य पाचकः सो ऽग्निरुच्यते / यानीह शुषिराणि स्युर्देहेष्वन्तर्गतानि वै

Ang Kanyang katawan ay tinatawag na Pāśupatī; ang apoy na tumutunaw at nagluluto sa loob ay tinatawag na Agni. At ang lahat ng mga guwang o butas na nasa loob ng mga katawan, iyon din ang tinutukoy dito.

Verse 72

वायोः संचरणार्थानि भीमा सा प्रोच्यते तनुः / वैतान्यादीक्षितानां तु या स्थितिर्ब्रह्मवादिनाम्

Ang tanu na para sa pagdaloy ng Vāyu ay tinatawag na Bhīmā. At ang kalagayan ng mga brahmavādin na nadikshahan sa Vaitānya at iba pa ay gayon din.

Verse 73

तनुरुग्रात्मिका सा तु तेनोग्रो दीक्षितः स्मृतः / यत्तु संकल्पकं तस्य प्रजास्विह समास्थितम्

Ang tanu na iyon ay may likas na Ugra; kaya siya’y inaalala bilang ‘Ugra’ na nadikshahan. At ang kanyang kapangyarihang saṅkalpa ay nananatili rito sa mga nilalang.

Verse 74

सा तनुर्मानसी तस्य चन्द्रमाः प्राणिषु स्थितः / नवोनवो यो भवति जायमानः पुनःपुनः

Iyon ang Kanyang tanu ng isipan; ang Candra ay nananahan sa mga nilalang. Siya’y paulit-ulit na isinisilang at laging nagiging bago.

Verse 75

पीयते ऽसौ यथाकालं विबुधैः पितृभिः सह / महादेवो ऽमृतात्मा स चन्द्रमा अम्मयः स्मृतः

Ang Candra ay iniinom sa takdang panahon ng mga deva kasama ng mga pitṛ. Si Mahādeva na may diwang amṛta ang siyang Candra; siya’y inaalala bilang puspos ng amṛta.

Verse 76

तस्य या प्रथमा नाम्ना तनू रौद्री प्रकीर्त्तिता / पत्नी सुवर्च्चला तस्याः पुत्रश्चास्य शनैश्चरः

Ang unang anyo niya ay ipinahayag na kilala sa pangalang Raudrī. Ang kanyang asawa ay si Suvarccalā, at ang kanyang anak ay si Śanaiścara.

Verse 77

भवस्य या द्वितीया तु आपो नाम्ना तनुः स्मृता / तस्या धात्री स्मृता पत्नी पुत्रश्च उशना स्मृतः

Ang ikalawang anyo ni Bhava ay inaalala bilang Āpaḥ (tubig). Ang kanyang asawa ay si Dhātrī, at ang anak ay si Uśanā.

Verse 78

शर्वस्य या तृतीयस्य नाम्नो भूमिस्तनुः स्मृता / तस्याः पत्नी विकेशी तु पुत्रो ऽस्याङ्गारकः स्मृतः

Ang ikatlong anyo ni Śarva ay inaalala bilang Bhūmi (Lupa). Ang kanyang asawa ay si Vikeśī, at ang anak ay si Aṅgāraka.

Verse 79

ईशानस्य चतुर्थस्य नाम्ना वातस्तनुस्तु या / तस्याः पत्नी शिवा नाम पुत्रश्चास्या मनोजवः

Ang ikaapat na anyo ni Īśāna ay inaalala bilang Vāta (hangin). Ang kanyang asawa ay si Śivā, at ang anak ay si Manojava.

Verse 80

अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रौ चानिलस्य तु / नाम्ना पशुपतेर्या तु तनुरग्निर्द्विजैः स्मृता

Si Anila ay may dalawa pang anak na ang landas ay di matukoy. At ang anyo ni Paśupati na tinatawag na Agni (apoy) ay inaalala ng mga dvija.

Verse 81

तस्याः पत्नी स्मृता स्वाहा स्कन्दस्तस्याः सुतः स्मृतः / नाम्ना षष्ठस्य या भीमा तनुराकाशमुच्यते

Ang kanyang asawa ay kinikilalang si Svāhā, at ang anak niya ay si Skanda. Ang Bhīmā na tinatawag na ‘Ṣaṣṭha’ ay may anyong tinatawag na ‘Ākāśa’ (kalangitan).

Verse 82

दिशः पत्न्यः स्मृतास्तस्य स्वर्गश्चापि सुतः स्मृतः / अग्रा तनुः सप्तमी या दीक्षितो ब्राह्मणः स्मृतः

Ang kanyang mga asawa ay ang mga direksiyon, at ang kanyang anak ay tinatawag ding Svarga (langit). Ang ikapitong anyo na Agrā ay kinikilalang isang brāhmaṇa na nadīkṣāhan.

Verse 83

दीक्षा पत्नी स्मृता तस्याः संतानः पुत्र उच्यते / नाम्नाष्टमस्य महस्तनुर्या चन्द्रमाः स्मृतः

Ang kanyang asawa ay si Dīkṣā, at ang ‘Saṃtāna’ ay tinatawag na anak na lalaki. Ang ikawalo na tinatawag na Mahaḥ ay may anyong Candramā, ang Buwan.

Verse 84

तस्य वै रोहिणी पत्नी पुत्रस्तस्य बुधः स्मृतः / इत्येतास्तनवस्तस्य नामभिः सह कीर्तिताः

Ang kanyang asawa ay si Rohiṇī, at ang kanyang anak ay si Budha. Sa ganitong paraan, ang mga anyo niya ay inilahad at pinuri kasama ng mga pangalan.

Verse 85

तासु वन्द्यो नमस्यश्च प्रतिनामतनूषु वै / सूर्येप्सूर्व्यां तथा वायावग्नौ व्योम्न्यथ दीक्षिते

Sa bawat anyong may pangalan, siya ay dapat sambahin at parangalan—sa Sūrya, sa Pṛthivī, sa Vāyu, sa Agni, sa Vyoman, at maging sa nadīkṣāhan.

Verse 86

भक्तैस्तथा चन्द्रमसि भत्तया वन्द्यस्तु नामभिः / एवं यो वेत्ति तं देवं तनुभिर्नामभिश्च ह

Ang mga deboto ay dapat sumamba sa Kanya kahit sa kalipunan ng buwan, nang may debosyon sa pamamagitan ng Kanyang mga banal na pangalan. Ang nakakakilala sa diyos na iyon sa ganitong paraan, kasama ang Kanyang mga anyo at pangalan.

Verse 87

प्रजावानेति सायुज्यमीश्वरस्य भवस्य सः / इत्येतद्वो मया प्रोक्तं गुह्यं भीमास्य यद्यशः

Sa pangalang “Prajāvān”, nakakamit niya ang sāyujya kay Bhava, ang Īśvara. Ito ang lihim na sinabi ko sa inyo, kaugnay ng karangalan ni Bhīmāsya.

Verse 88

शन्नो ऽस्तु द्विपदे विप्राः शन्नो ऽस्तु च चतुष्पदे / एतत्प्रोक्तमिदानीं च तनूनां नामभि सह / महादेवस्य देवस्य भृगोस्तु शृणुत प्रजाः

O mga vipra, nawa’y maging mapalad ang mga may dalawang paa, at mapalad din ang mga may apat na paa. Ngayon ay naipahayag ito kasama ng mga pangalan ng mga tanu; o mga nilalang, pakinggan ang kaluwalhatian ni Mahādeva, ang diyos sa ibabaw ng mga diyos, sa pamamagitan ni Bhṛgu.