Shloka 85
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तासु वन्द्यो नमस्यश्च प्रतिनामतनूषु वै / सूर्येप्सूर्व्यां तथा वायावग्नौ व्योम्न्यथ दीक्षिते
Transliteration
tāsu vandyo namasyaśca pratināmatanūṣu vai / sūryepsūrvyāṃ tathā vāyāvagnau vyomnyatha dīkṣite
Translation
Sa bawat anyong may pangalan, siya ay dapat sambahin at parangalan—sa Sūrya, sa Pṛthivī, sa Vāyu, sa Agni, sa Vyoman, at maging sa nadīkṣāhan.
Word by Word
तासुamong them/in those
तासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/सप्तमी), बहुवचनम्
वन्द्यःworthy of praise
वन्द्यः:
विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवन्द्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (one who is to be praised)
नमस्यःworthy of salutation
नमस्यः:
विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootनमस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (one who is to be saluted)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
प्रतिनामतनूषुin the forms corresponding to each name
प्रतिनामतनूषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootप्रति (अव्यय) + नामन् (प्रातिपदिक) + तनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; अव्ययीभाव-समासः (प्रति + नाम) ततः ‘प्रति-नाम’ इति उपपदपूर्वकं ‘तनु’ इत्यनेन समासः; अर्थः ‘प्रत्येक-नाम-सम्बद्ध-तनुषु’
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः (particle; indeed)
सूर्येin the Sun
सूर्ये:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
इप्सुthe seeker/desirer
इप्सु:
कर्ता (Karta/Subject; implied)
TypeNoun
Rootइप्सु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘desirer/one who seeks’ (agent noun)
ऊर्व्यांon the earth
ऊर्व्यां:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootऊर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb; likewise)
वायौin the wind
वायौ:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
अग्नौin fire
अग्नौ:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (particle; then/and further)
दीक्षितेin the initiated (one)
दीक्षिते:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootदीक्षित (प्रातिपदिक; क्त-कृदन्त from दीक्ष्)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘in/with the initiated one’ (locative)