Adhyaya 70
कार्त्तवीर्यसंभवः (Kārttavīrya’s Origin / Rise)
Ang munting adhyāya na ito ay nagsisilbing panimulang tanong (praśna) ng mga Ṛṣi. Ayon sa kolopon, ang tagpuan ay nasa Madhyama-bhāga sa loob ng Tṛtīya Upoddhāta-pāda, sa siklo ng Bhārgava-carita, at pinangalanang “Kārttavīrya-saṃbhava.” Itinanong ng mga pantas kung bakit sinunog ang tapo-vana (gubat/halamanan ng pagninilay at pagtitika) na kaugnay ni Āpava Mahātmā matapos madaig ng kagitingan ni Kārttavīrya. Itinuro nila ang tila salungatan: si Kārttavīrya ay naririnig na isang rājarṣi at tagapangalaga ng mga nasasakupan (rakṣitā), kaya paano nagawang wasakin ng isang tagapagtanggol ang gubat ng mga asceta? Sa gayon, itinatatag ng kabanatang ito ang suliraning etikal at pangkanlahi na dapat lutasin ng susunod na salaysay—ang pag-uugnay ng dharma ng hari (pagprotekta) sa isang gawaing nakapipinsala sa sagradong espasyong ekolohikal at pang-ritwal, na magtutulak sa kasunod na bahagi ng kasaysayan ng angkan ng Bhārgava.
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महोपुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते कार्त्तवीर्यसंभवो नाम एकोनसप्ततितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः किमर्थं तु वनं दग्धमापवस्य महात्मनः / कार्त्तवीर्येण विक्रम्य तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्
Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, sa Bhārgava-carita, ang ika-69 na kabanata na tinatawag na “Kārttavīrya-saṃbhava.” Sinabi ng mga ṛṣi: “O Sūta, bakit sinunog ang gubat ng dakilang Āpava matapos itong mapagtagumpayan ng lakas ni Kārttavīrya? Kami’y nagtatanong; ipaliwanag mo sa amin.”
Verse 2
रक्षिता सतु राजर्षिः प्रजानामिति नः श्रुतम् / कथं सरक्षिता भूत्वा नाशयेत तपोवनम्
Narinig namin na ang rājarṣi na iyon ay tagapangalaga ng mga tao. Kung gayon, bilang tagapangalaga, paano niya magagawang wasakin ang tapovana, ang gubat ng pag-austeridad?
Frequently Asked Questions
The chapter is a gateway into the Bhārgava-carita narrative frame and introduces Kārttavīrya as the focal royal figure; the explicit lineage list is not given in these two verses, but the placement signals forthcoming genealogy/history around Kārttavīrya in relation to the Bhṛgu/Bhārgava cycle.
They ask why Kārttavīrya burned/destroyed a tapovana linked with Āpava Mahātmā, despite Kārttavīrya’s reputation as a rājarṣi who protects subjects—highlighting an ethical inconsistency that demands contextual explanation.
No. This adhyāya is purely a framing interrogation within a genealogical-ethical narrative; it contains no bhuvana-kośa (cosmography) measurements, planetary distances, or geographic enumerations.