Adhyaya 69

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे अष्टषष्टितमो ऽध्यायः // ६८// सूत उवाच यदोर्वंशं प्रवक्ष्यामि ज्येष्ठस्योत्तमतेजसः / विस्तरेणानुपूर्व्या च गदतो मे निबोधत

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, ang ika-68 na kabanata. Wika ni Sūta: Isasalaysay ko ang angkan ni Yadu, ang panganay na may dakilang ningning, nang masinsin at sunod-sunod; makinig kayo nang taimtim sa aking mga salita.

Verse 2

यदोः पुत्रा बभूवुर्हि पञ्च देवसुतोपमाः / सहस्रजिदथ श्रेष्ठः क्रोष्टुर्नीलोञ्जिको लघुः

Nagkaroon si Yadu ng limang anak na tulad ng mga anak ng mga deva: si Sahasrajit; at ang dakilang Kroṣṭu; si Nīla, Oñjika, at Laghu.

Verse 3

सहस्रजित्सुतः श्रीमाञ्छतजिन्नाम पार्थिवः / शतजित्तनयाः ख्यातस्त्रयः परमधार्मिकाः

Ang anak ni Sahasrajit ay ang marangal na haring nagngangalang Śatajit. Si Śatajit ay may tatlong anak na tanyag, na lubhang matuwid sa dharma.

Verse 4

हैहयश्च हयस्छैव राजा वेणु हयस्तथा / हैहयस्य तु दायादो धर्मनेत्र इति श्रुतः

Sina Haihaya, Haya, ang haring Venu, at muli si Haya— sila nga. At ang tagapagmana ni Haihaya ay kilala, ayon sa salaysay, bilang ‘Dharmanetra’.

Verse 5

धर्मनेत्रस्य कुन्तिस्तु संक्षेयस्तस्य चात्मजः / संज्ञेयस्य तु दायादो महिष्मान्नाम पार्थिवः

Ang anak ni Dharmanetra ay si Kunti, at ang anak niya ay si Saṃkṣeya. At ang tagapagmana ni Saṃjñeya ay ang haring nagngangalang Mahiṣmān.

Verse 6

आसीन्महिष्मतः पुत्रो भद्रमेनः प्रतापवान् / वाराणस्यधिपो राजा कथितः पूर्व एव हि

Ang makapangyarihang anak ni Mahishmata ay si Bhadramena. Siya ang haring panginoon ng Varanasi, gaya ng naisalaysay na noon pa man.

Verse 7

भद्र सेनस्य दायादो दुर्मदो नाम पार्थिवः / दुर्मदस्यसुतो धीमान्कनको नाम विश्रुतः

Ang tagapagmana ni Bhadrasena ay ang haring nagngangalang Durmada. Ang marunong na anak ni Durmada ay tanyag sa pangalang Kanaka.

Verse 8

कनकस्य तु दायादाश्चत्वारो लोकविश्रुताः / कृतवीर्यः कृताग्निश्च कृतवर्मा तथैव च

May apat na tagapagmana si Kanaka na bantog sa daigdig—Kritavirya, Kritagni, at gayundin si Kritavarma.

Verse 9

कृतौजाश्च चतुर्थो ऽभूत्कृतवीर्यात्मजोर्ऽजुनः / जज्ञे बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरो नृपः

Ang ikaapat ay si Kritauja; isinilang si Arjuna (Kartavirya), anak ni Kritavirya. Siya’y lumitaw na may sanlibong bisig, ang haring panginoon ng pitong dvipa.

Verse 10

स हि वर्षायुतं तप्त्वा तपः परमदुश्चरम् / दत्तमाराधयामास कार्त्तवीर्यो ऽत्रिसंभवम्

Si Kartavirya ay nagsagawa ng napakahirap na pagtitika sa loob ng sampung libong taon, at sumamba kay Dattatreya na mula sa angkan ni Atri.

Verse 11

तस्मै दत्तो वरान्प्रादाच्च तुरो भूरितेजसः / पूर्वं बाहुसहस्रं तु स वव्रे प्रथमं वरम्

Ipinagkaloob sa kanya ang mga biyaya; ang dakilang maningning ay agad na nagkaloob. Unang hiling niya bilang biyaya ang magkaroon ng sanlibong bisig.

Verse 12

अधर्मं ध्यायमानस्य सहसास्मान्निवारणम् / धर्मेण पृथिवीं जित्वा धर्मेणैवानुपालनम्

Ang nag-iisip ng adharma ay dapat nating pigilan agad. Sa dharma pagtagumpayan ang daigdig, at sa dharma rin ito pangalagaan.

Verse 13

संग्रामांस्तु बहुञ्जित्वा हत्वा चारीन्सहस्रशः / संग्रामे युध्यमानस्य वधः स्यात्प्रधने मम

Kahit nagwagi sa maraming digmaan at nakapatay ng libu-libong kaaway, nawa’y ang kamatayan ko’y dumating habang nakikipaglaban sa dakilang labanan.

Verse 14

तेनेयं पृथिवी कृत्स्ना सप्तद्वीपा सपत्तना / सप्तोदधिपरिक्षिप्ता क्षत्रेण विधिना जिता

Sa pamamagitan niya, ang buong daigdig—kasama ang pitong pulo at mga kaaway—na napalilibutan ng pitong dagat, ay napasuko ayon sa batas ng mandirigmang kshatriya.

Verse 15

तस्य बाहुसहस्रं तु युध्यतः किलयोगतः / योगो योगेश्वरस्येव प्रादुर्भवति मायया

Habang nakikipaglaban siya, lumitaw ang sanlibong bisig dahil sa lakas ng yoga; gaya ng paglitaw ng yoga sa pamamagitan ng māyā ng Yogeshvara.

Verse 16

तेन सप्तसु द्वीपेषु सप्तयज्ञशतानि वै / कृतानि विधिना राज्ञा श्रूयते मुनिसत्तमाः

O mga pinakadakilang muni, nababalitaan na ang haring iyon ay nagsagawa ng pitong daang yajña sa pitong pulo, ayon sa wastong ritwal.

Verse 17

सर्वे यज्ञा महाबाहोस्तस्यामन्भूरितेजसः / सर्वे काञ्चनवेदीकाः सर्वे यूपैश्च काञ्चनैः

Ang lahat ng yajña ng haring makapangyarihan at maningning ay may gintong dambana, at lahat ay may gintong haliging yūpa.

Verse 18

सर्वैर्देवैर्महाभागै र्विमानस्थैरलङ्कृताः / गन्धर्वैरप्सरोभिश्च नित्यमेवोपशोभिताः

Ang mga yajñang iyon ay pinalamutian ng mga mapalad na deva na nasa vimāna, at laging pinagniningning ng mga gandharva at apsara.

Verse 19

तस्य राज्ञो जगौ गाथां गन्धर्वो नारदस्तदा / चरितं तस्य राजर्षेर्महिमानं निरीक्ष्य च

Noon, inawit ng gandharva na si Narada ang gāthā tungkol sa haring iyon, matapos masdan ang buhay at kadakilaan ng rājārṣi.

Verse 20

न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति मानवाः / यज्ञैर्दानैस्तपोभिश्च विक्रमेण श्रुतेन च

Kahit sa pamamagitan ng yajña, pag-aalay, pagtitika, kabayanihan, at kaalamang śruti, tiyak na hindi maaabot ng mga tao ang kalagayan ni Kārttavīrya.

Verse 21

द्वीपेषु सप्तसु स वै धन्वी खड्गी शारासनी / रथी राजा सानुचरो योगाच्चैवानुदृश्यते

Ang haring iyon, sa pitong pulo, ay nakikitang mamamana, may tabak, may busog at palaso, nakasakay sa karwahe; kasama ang mga alagad, at nahahayag din sa bisa ng yoga.

Verse 22

अनष्टद्रव्यता चासीन्न क्लेशो न च विभ्रमः / प्रभावेण महाराज्ञः प्रजा धर्मेण रक्षितः

Walang nasisirang yaman; walang pighati at walang pagkalito. Sa bisa ng dakilang hari, ang bayan ay iniingatan ayon sa dharma.

Verse 23

पञ्चाशीतिसहस्राणि वर्षाणां स नराधिपः / स सर्वरत्नभाक्स म्राट् चक्रवर्ती बभूव ह

Sa loob ng walumpu’t limang libong taon siya ang namuno; naging samrāt siya, tagapagtamo ng lahat ng hiyas, isang cakravartin.

Verse 24

स एष पशुपालो ऽभूत्क्षेत्रपालस्तथै व च / स एव वृष्ट्या पर्जन्यो योगित्वादर्जुनो ऽभवत्

Siya rin ang naging tagapag-alaga ng mga hayop at tagapangalaga ng bukirin; siya rin ang naging Parjanya bilang ulan, at dahil sa pagiging yogi ay tinawag na Arjuna.

Verse 25

स वे बाहुसहस्रेण ज्याघातकठिनेन च / भाति रश्मिसहस्रेण शारदेनैव भास्करः

Siya’y nagniningning na may sanlibong bisig at tigas na gaya ng hampas ng tali ng busog; tulad ng araw sa taglagas, kumikislap siya sa sanlibong sinag.

Verse 26

स हि नागसहक्रेण माहिष्मत्यां नराधिपः / कर्कोटकसभां जित्वा पुरीं तत्र न्यवेशयत्

Ang haring iyon, sa tulong ng libu-libong Nāga, ay nagtungo sa Mahishmati; matapos daigin ang kapulungan ni Karkotaka, itinatag niya roon ang kanyang lungsod.

Verse 27

स वै वेगं समुद्रस्य प्रावृट्कालेंबुजेक्षणः / क्रीडन्नेव सुखोद्विग्नः प्रावृट्कालं चकार ह

Ang may matang-lotus, habang naglalaro sa ligayang nakapagpapakaba, ay nagpasiklab ng lakas ng tag-ulan na gaya ng bugso ng dagat.

Verse 28

लुलिता क्रीडता तेन हेमस्रग्दाममालिनी / ऊर्मिमुक्तार्त्तसन्नादा शङ्किताभ्येति नर्मदा

Sa kanyang paglalaro, ang Narmadā ay umuugoy—pinalamutian ng mga kuwintas na ginto; umaalingawngaw na parang perlas ng alon, na wari’y natatakot at lumalapit.

Verse 29

पुरा भुज सहस्रेण स जगाहे महार्मवम् / चकारोद्वृत्तवेलं तमकाले मारुतोद्धतम्

Noon, bumaba siya sa dakilang karagatan na may sanlibong bisig; at ang dagat na hinahampas ng hangin ay pinasobra niya sa hangganan, kahit di panahon.

Verse 30

तस्य बाहुसहस्रेण क्षोभ्यमाणे महोदधौ / भवन्ति लीना निश्चेष्टाः पातालस्था महासुराः

Kapag ang dakilang dagat ay ginugulo ng sanlibong bisig niya, ang mga Mahāsura sa Pātāla ay nagkukubli at nananatiling walang galaw.

Verse 31

चूर्णीकृतमहावीचिलीनमीनमहाविषम् / पतिताविद्धफेनौघमावर्त्तक्षिप्तदुस्सहम्

Ang dagat ay dinurog ng malalaking alon, punô ng mabagsik na lason ng mga isda; bumubuhos ang bula at itinatapon ng mga ipuipo—di-matiis.

Verse 32

चकार क्षोभयन्राजा दोःसहस्रेण सागरम् / देवासुरपरिक्षिप्तं क्षीरोदमिव सागरम्

Yumanig ang hari sa dagat sa pamamagitan ng sanlibong bisig, na parang paghalukay; napaliligiran ng mga deva at asura, ang dagat ay wari’y Kṣīroda, ang Dagat ng Gatas.

Verse 33

मन्दरक्षोभणभ्रान्तममृतोत्पत्ति हेतवे / सहसा विद्रुता भीता भीमं दृष्ट्वा नृपोत्तमम्

Nayanig ng pagyanig ng paghalukay sa Mandara upang lumitaw ang amrita; nang makita ang nakapanghihilakbot na dakilang hari, sila’y natakot at biglang tumakas.

Verse 34

निश्चितं नतमूर्द्धानो बभूवुश्च महोरगाः / सायाह्ने कदलीखञ्च निवातेस्तमिता इव

Ang mga dambuhalang ahas ay tiyak na yumuko at nanahimik; gaya ng kumpol ng saging sa dapithapon kapag tumigil ang hangin.

Verse 35

ज्यामारोप्य दृढे चापे सायकैः पञ्चभिः शतैः / लङ्केशं मोहयित्वा तु सबलं रावणं बलात्

Inilagay ang pisi sa matibay na busog at pinakawalan ang limandaang palaso; nilito ang panginoon ng Lanka at sa lakas ay pinasuko si Ravana kasama ang kanyang hukbo.

Verse 36

निर्जित्य वशमानीय माहिष्मत्यां बबन्ध तम् / ततो गत्वा पुलस्त्यस्तमर्जुनं च प्रसाधयत्

Matapos magwagi at pasukuin siya, iginapos niya si Arjuna sa Mahishmati; saka dumating si Pulastya upang payapain at palugurin siya.

Verse 37

मुमोच राजा पौलस्त्यं पुलस्त्येना नुयाचितः / तस्य बाहुसहस्रस्य बभूव ज्यातलस्वनः

Sa pakiusap ni Pulastya, pinalaya ng hari si Paulastya; mula sa kanyang sanlibong bisig ay umalingawngaw ang tunog ng bagting ng pana.

Verse 38

युगान्तेंबुदवृन्दस्य स्फुटितस्याशनेरिव / अहो मृधे महावीर्यो भार्गवस्तस्य यो ऽच्छिनत्

Gaya ng kulog at kidlat kapag pumuputok ang mga ulap sa wakas ng panahon—ay! sa labanan, ang makapangyarihang Bhargava ang pumutol sa (mga bisig) niya.

Verse 39

मृधे सहस्रं बाहुनां हेमतालवनं यथा / तृषितेन कदाचित्स भिक्षितश्चित्रभानुना

Sa labanan, ang sanlibong bisig niya ay parang gubat ng gintong palma; at minsan, si Citrabhanu na uhaw ay humingi ng limos sa kanya.

Verse 40

सप्तद्वीपांश्चित्रभानोः प्रादद्भिक्षां विशांपतिः / पुराणि घोषान्ग्रामांश्च पत्तनानि च सर्वशः

Ipinagkaloob ng panginoon ng mga tao kay Citrabhanu bilang limos ang pitong pulo-kontinente; at sa lahat ng dako’y ibinigay din ang mga lungsod, pamayanang pastol, mga nayon, at mga daungan.

Verse 41

जज्वाल तस्य बाणेषु चित्राभानुर्दिधक्षया / स तस्य पुरुषेन्द्रस्य प्रतापेन महायशाः

Sa kanyang mga palaso, si Citrabhānu ay nagningas dahil sa pagnanais na magsunog; ang dakilang tanyag na iyon ay nag-alab sa bisa ng hari sa mga tao.

Verse 42

ददाह कार्त्तवीर्यस्य शैलांश्चापि वनानि च / स शून्यमाश्रमं सर्वं वरुणस्यात्मजस्य वै

Sinunog niya ang mga bahagi ng bundok at mga gubat ni Kārttavīrya; at ginawa niyang ganap na walang laman ang āśrama ng anak ni Varuṇa.

Verse 43

ददाह सवनाटोपं चित्रभानुः स हैहयः / यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भास्वन्तमुत्तमम्

Si Citrabhānu na Haihaya ay sinunog ang lahat ng karangyaan ng pagdiriwang ng yajña; siya ang anak na pinakamainam at maningning na minsang tinamo ni Varuṇa noong una.

Verse 44

वसिष्ठनामा स मुनिः ख्यात आपव इत्युत / तत्रापवस्तदा क्रोधादर्जुनं शप्तवान्विभुः

Ang muni ay nagngangalang Vasiṣṭha at kilala rin bilang Āpava; doon, ang makapangyarihang Āpava ay nagsumpa kay Arjuna dahil sa galit.

Verse 45

यस्मान्नवर्जितमिदं वनं ते मम हैहय / तस्मात्ते दुष्करं कर्म कृतमन्यो हनिष्यति

O Haihaya! Sapagkat hindi mo iniwan ang gubat na ito na akin, kaya ang bunga ng mahirap na gawang ginawa mo ay—papatayin ka ng iba.

Verse 46

अर्जुनो नाम कैन्तेयः स च राजा भविष्यति / अर्जुनं च महावीर्यो रामः प्रहरतां वरः

Ang anak ni Kunti na nagngangalang Arjuna ay magiging hari; at si Rama na dakilang mandirigma, ang pinakamagaling sa mga nananagupa, ay hahampas kay Arjuna.

Verse 47

छित्त्वा बाहुसहस्रं वै प्रमथ्य तरसा बली / तपस्वी ब्राह्मणश्चैव वधिष्यति महाबलः

Sa lakas at bilis, puputulin niya ang sanlibong bisig at dudurog; at ang makapangyarihang iyon ay papatayin din ang asetikong Brahmin.

Verse 48

तस्य रामस्तदा ह्यासीन्मृत्युः शापेन धीमतः / राज्ञा तेन वरश्चैव स्वयमेव वृतः पुरा

Noon, dahil sa sumpa ng marunong, si Rama ang naging kamatayan niya; at ang haring iyon ay dati nang kusang pumili sa kanya bilang pinakamainam na biyaya.

Verse 49

तस्य पुत्रशतं त्वासीत्पञ्च तत्र महारथाः / कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो यशस्विनः

Mayroon siyang sandaang anak; sa kanila ay may limang maharathi—sanay sa sandata, malalakas, matatapang, may pusong maka-dharma, at tanyag.

Verse 50

शूरश्च शूरसेनश्च वृषास्यो वृष एव च / जयध्वजो वंशकर्त्ता अवन्तिषु विशांपतिः

Sina Sura, Surasena, Vrsasya, Vrsa, at Jayadhvaja—mga tagapagtatag ng angkan—ay naging mga pinuno ng mga tao sa lupain ng Avanti.

Verse 51

जयध्वजस्य पुत्रस्तु तालजङ्घः प्रतापवान् / तस्य पुत्रशतं त्वेवं तालजङ्घा इतिश्रुतम्

Ang anak ni Jayadhvaja ay si Talajaṅgha na makapangyarihan. Nagkaroon siya ng sandaang anak na kilala sa pangalang ‘mga Talajaṅgha’.

Verse 52

तेषां पञ्च गणाः ख्याता हैहयानां महात्मनाम् / वीतिहोत्राश्च संजाता भोजाश्चावन्तयस्तथा

Sa mga dakilang Haihaya, limang pangkat ang naging tanyag: ang Vītihotra, ang Bhoja, at ang Avanti, at iba pa.

Verse 53

तुण्डिकेराश्च विक्रान्तास्तालजङ्घास्तथैव च / वीतिहोत्रसुतश्चापि अनन्तो नाम पार्थिवः

Nariyan din ang mga Tuṇḍikera at ang matatapang na Talajaṅgha. At ang anak ni Vītihotra ay isang haring nagngangalang Ananta.

Verse 54

दुर्जयस्तस्य पुत्रस्तु बभूवामित्रकर्शनः / अनष्ट द्रव्यता चैव तस्य राज्ञो बभूव ह

Ang anak niya ay si Durjaya, tagapagpahina ng mga kaaway. At ang haring iyon ay may biyaya na ang kanyang yaman ay hindi nawawala.

Verse 55

प्रभावेण महाराजः प्रजास्ताः पर्यपालयत् / न तस्य वित्तनाशः स्यान्नष्टं प्रतिलभेच्च सः

Sa bisa ng kanyang kapangyarihan, inalagaan ng mahārāja ang mga tao. Hindi nauubos ang kanyang yaman, at ang nawala ay muli niyang nababawi.

Verse 56

कार्त्तवीर्यस्य यो जन्म कथयेदिह धीमतः / वर्द्धन्ते विभवाश्शश्वद्धर्मश्चास्य विवर्द्धते

Ang sinumang marunong na magsalaysay dito ng kapanganakan ni Karttavīrya, ang kanyang yaman at karangalan ay laging lalago, at ang kanyang dharma ay higit pang uunlad.

Verse 57

यथा यष्टा यथा दाता तथा स्वर्गे महीपते

O Mahīpati, kung paano ang nagsasagawa ng yajña at kung paano ang nagbibigay ng dāna, gayon din ang bunga niyang matatamo sa langit.