Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 48
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
तस्य रामस्तदा ह्यासीन्मृत्युः शापेन धीमतः / राज्ञा तेन वरश्चैव स्वयमेव वृतः पुरा
Transliteration
tasya rāmastadā hyāsīnmṛtyuḥ śāpena dhīmataḥ / rājñā tena varaścaiva svayameva vṛtaḥ purā
Translation
Noon, dahil sa sumpa ng marunong, si Rama ang naging kamatayan niya; at ang haring iyon ay dati nang kusang pumili sa kanya bilang pinakamainam na biyaya.
Word by Word
तस्यof him/of that one
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikarana/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
हिindeed/for
हि:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (causal/emphatic particle)
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb; copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मृत्युःdeath
मृत्युः:
प्रथमा-सम्बन्ध (predicate complement)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominative)
शापेनby a curse
शापेन:
करण (Karana/Instrument; cause)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
धीमतःof the wise (man)
धीमतः:
सम्बन्ध (Genitive; of the wise one)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (genitive attribute)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
करण/कर्ता (Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तेनby him/with that
तेन:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वरःa boon
वरः:
कर्ता/विधेय (subject/predicate)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
एवindeed
एव:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात
स्वयम्by oneself
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb)
एवitself/indeed
एव:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात
वृतःchosen
वृतः:
कर्मणि-भाव (predicate participle)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘chosen/selected’
पुराformerly
पुरा:
अधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb ‘formerly’)