Adhyaya 56

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे सागरोपाख्यानेशुमतो राज्यप्राप्तिर्नाम पञ्चपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५५// जैमिनिरुवाच एतत्ते चरितं सर्वं सगरस्य महात्मनः / संक्षेपविस्तराभ्यां तु कथितं पापनाशनम्

Sa ganitong paraan, sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa na ipinahayag ni Vāyu, sa gitnang bahagi, sa ikatlong upoddhāta-pāda, sa salaysay ni Sāgara, natapos ang ika-55 kabanata na pinamagatang “Pagkamit ni Aṁśumān ng kaharian.” Sinabi ni Jaimini: ang buong kasaysayan ng dakilang Sāgara ay isinalaysay sa maikli at sa malawak na paraan; ito’y pumapawi ng kasalanan.

Verse 2

खण्डों ऽयं भारतो नाम दक्षिणोत्तरमायतः / नवयोजनसाहस्रं विस्तारपरिमण्डलम्

Ang bahaging ito ay tinatawag na Bhārata, na nakaunat mula timog hanggang hilaga; ang lawak nito ay siyam na libong yojana.

Verse 3

पुत्रैस्तस्य नरेद्रस्य मृगयद्भिस्तुरङ्गमम् / योजनानां सहस्रं तु खात्वाष्टौ विनिपातिताः

Ang mga anak ng haring iyon, sa paghahanap sa kabayo, ay naghukay ng lupa hanggang isang libong yojana; walo sa kanila ang bumagsak at napahamak.

Verse 4

सागरस्य सुतैर्यस्माद्वर्द्धितो मकरालयः / ततः प्रभृति लोकेषु सागराख्यामवाप्तवान्

Dahil sa mga anak ni Sāgara, ang dagat—tahanan ng mga makara—ay lumawak; mula noon, sa mga daigdig, tinawag itong “Sāgara.”

Verse 5

ब्रह्मपादावधि महीं सतीर्थक्षेत्रकाननाम् / अब्धिः संक्रमयामास परिक्षिप्य निजांभसा

Ang karagatan, sa sarili nitong tubig, ay pumalibot at lumubog sa lupang iyon—na may mga tīrtha, banal na pook, at mga gubat—hanggang sa Brahma-pāda.

Verse 6

ततस्तन्निलयाः सर्वे सदेवासुरमानवाः / इतस्ततश्च संजाता दुःखेन महतान्विताः

Pagkaraan, ang lahat ng naninirahan sa mga tahanang iyon—mga deva, asura, at tao—ay nagsilang dito’t doon at napuspos ng matinding dalamhati.

Verse 7

गोकर्णं नाम विख्यातं क्षेत्रं सर्वसुरार्चितम् / सार्द्धयोजनविस्तारं तीरे पश्चिम वारिधेः

May tanyag na banal na pook na tinatawag na Gokarna, sinasamba ng lahat ng mga deva; may lawak na isa’t kalahating yojana sa pampang ng kanlurang dagat.

Verse 8

तत्रासंख्यानि तीर्थानि मुनिदेवालयाश्च वै / वसंति सिद्धसंघाश्च क्षेत्रे तस्मिन्पुरा नृप

O hari! Doon ay may di-mabilang na mga tirtha at mga dambana ng mga muni; sa banal na pook na iyon, mula pa noong unang panahon, nananahan ang mga pangkat ng siddha.

Verse 9

क्षेत्रं तल्लोकविख्यातं सर्वपापहरं शुभम् / तत्तीर्थमब्धेरपतद्भागे दक्षिणपश्चिमे

Ang banal na pook na iyon ay tanyag sa daigdig, mapalad at nag-aalis ng lahat ng kasalanan; ang tirtha nito ay nasa timog-kanlurang bahagi ng dagat.

Verse 10

यत्र सर्वे तपस्तप्त्वा मुनयः संशितव्रताः / निर्वाणं परमं प्राप्ताः पुनरावृत्तिवर्जितम्

Doon, ang mga muni na matatag sa panata ay nagsagawa ng tapas at nakamtan ang sukdulang nirvana, na walang pagbabalik (muling pagsilang).

Verse 11

तत्त्रेत्रस्य प्रभावेण प्रीत्या भूतगणैः सह / देव्या च सकलैर्देवैर्नित्यं वसति शङ्करः

Dahil sa kapangyarihan ng banal na pook na iyon, kasama ang mga pangkat ng bhūta sa pag-ibig, at kasama ang Diyosa at lahat ng mga diyos, si Śaṅkara ay laging nananahan doon.

Verse 12

एनांसि यत्समुद्दिश्य तीर्थयात्रां प्रकुर्वताम् / नृणामाशु प्रणश्यन्ति प्रवाते शुष्कपर्णवत्

Ang mga kasalanan ng mga taong naglalakbay sa tīrtha na iyon na may pagtuon ng puso ay agad naglalaho, gaya ng tuyong dahon na tinatangay ng hangin.

Verse 13

तत्क्षेत्रसेवनरतिर् नैव जात्वभिजायते / समीपे वसमानोनामपि पुंसां दुरात्मनाम्

Ang pagnanais na maglingkod sa banal na kṣetra ay hindi kailanman sumisibol sa mga taong masama ang loob, kahit naninirahan sila sa malapit.

Verse 14

महाता सुकृतेनैव तत्क्षेत्रगमने रतिः / नृणां संजायते राजन्नान्यथा तु कथञ्चन

O Hari, tanging dahil sa dakilang kabutihan lamang sumisibol sa tao ang pagnanais na magtungo sa kṣetra na iyon; kung hindi, hindi kailanman.

Verse 15

निर्बन्धेन तु ये तस्मिन्प्राणिनः स्थिरजङ्गमाः / म्रियन्ते नृप सद्यस्ते स्वर्गं प्राप्स्यन्ति शाश्वतम्

O Hari, ang mga nilalang—maging nakatigil o gumagalaw—na namamatay doon nang di maiiwasan ay agad makakamtan ang walang hanggang langit.

Verse 16

स्मृत्यापि सकलैः पापैर्यस्य मुच्येत मानवः / क्षेत्राणामुत्तमं क्षेत्रं सर्वतीर्थनिकेतनम्

Ang banal na pook na sa pag-alaala lamang ay napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan; iyon ang pinakamataas na kshetra, tahanan ng lahat ng tirtha.

Verse 17

स्नात्वा चैतेषु तीर्थेषु यजन्तश्च सदाशिवम् / सिद्धिकामा वसंति स्म मुनयस्तत्र केचन

Pagkaligo sa mga tirtha na ito at pagsamba kay Sadāśiva, may ilang muni na nagnanais ng siddhi ang naninirahan doon.

Verse 18

कामक्रोधविनिर्मुक्ता ये तस्मिन्वीतमत्सराः / निवसंत्यचिरेणैव तत्सिद्धिंप्राप्नुवन्ति हि

Ang mga naninirahan doon na malaya sa pagnanasa at poot, at walang inggit, ay agad na nakakamtan ang siddhi na iyon.

Verse 19

जपहोमरताः शान्ता निपता ब्रह्मचारिणः / वसंति तस्मिन्ये ते हि सिद्धिं प्राप्स्यन्त्यभीप्सिताम्

Ang mga brahmacari na mapayapa, mapagpakumbaba, at masigasig sa japa at homa, kapag nanirahan doon, tiyak na makakamtan ang ninanais na siddhi.

Verse 20

दानहोमजपाद्यं वै पितृदेवद्विजार्चनम् / अन्यस्मात्कोटिगुणितं भवेत्तस्मिन्फलं नृप

O hari, doon ang bunga ng pag-aalay, homa, japa, at pagsamba sa mga ninuno, mga deva, at mga dvija ay nagiging milyon-milyong ulit kaysa sa ibang lugar.

Verse 21

अंभोधिसलिले मग्न तस्मिन् क्षेत्रे ऽतिपावने / महता तपसा युक्ता मुनयस्तन्निवासिनः

Sa lubhang banal na pook na yaon na nalubog sa tubig-dagat, ang mga muning naninirahan doon ay puspos ng dakilang pag-aayuno at pagninilay.

Verse 22

सह्यं शिखरिणं श्रेष्ठं निलयार्थं समारुहन् / वसंतस्तत्र ते सर्वे संप्रधार्य परस्परम्

Upang magkaroon ng tahanan, umakyat sila sa bundok Sahya na may mararangal na tuktok; at doon silang lahat ay nag-usap-usap at nanirahan.

Verse 23

सहेन्द्राद्रौ तपस्यन्तं रामं गन्तुं प्रचक्रमुः / राजोवाच / अगस्त्यपीततोये ऽब्धौ परितो राजनन्दनैः

Nagsimula silang maglakbay upang puntahan si Rama na nagsasagawa ng pag-aayuno sa Bundok Sahyendra. Wika ng hari: “O mga anak ng hari, sa palibot ng dagat na ang tubig ay nainom ni Agastya…”

Verse 24

खात्वाधः पातिते क्षेत्रे सतीर्थाश्रमकानने / भूभागेषु तथान्येषु पुरग्रमाकरादिषु

Sa pook na hinukay at gumuho pababa, sa mga tirtha, ashram at kagubatan; gayundin sa iba pang lupain—mga lungsod, nayon, minahan at iba pa.

Verse 25

विनाशितेषु देशेषु समुद्रोपान्तवर्त्तिषु / किमकार्षुर्मुनिश्रेष्ठ जनास्तन्निलयास्ततः

Nang mapuksa ang mga lupain sa tabi ng dagat, O pinakadakilang muni, ano ang ginawa ng mga taong naninirahan doon pagkatapos?

Verse 26

तत्रैव चावसन्कृच्छ्रात्प्रस्थितान्यत्र वा ततः / कियता चैव कालेन संपूर्णो ऽभूदपांनिधिः / केन वापि प्रकारेण ब्रह्मन्नेतद्वदस्व मे

Nanatili ba sila roon nang may matinding hirap, o umalis patungo sa ibang dako? At sa gaano katagal napuno muli ang imbakan ng tubig (karagatan)? O Brahman, sabihin mo sa akin kung paano ito nangyari.

Verse 27

जैमिनिरुवाच अनूपेषु प्रदेशेषु नाशितेषु दुरात्मभिः

Sinabi ni Jaimini—nang wasakin ng masasamang-loob ang mga pook na basang-lupa (anūpa).

Verse 28

जनास्तन्निलयाः सर्वे संप्रयाता इतस्ततः / तत्रैव चावसन्कृच्छ्रात्केचित्क्षेत्रनिवासिनः

Ang lahat ng tao sa mga tahanang iyon ay nagkalat at umalis sa iba’t ibang dako; ngunit may ilang naninirahan sa kṣetra na nanatili roon sa gitna ng hirap.

Verse 29

एतस्मिन्नेव काले तु राजन्नंशुमतः सुतः / बभूव भुविधर्मात्मा दिलीप इति विश्रुतः

Sa panahong iyon, O Hari, ang anak ni Aṃśumān na may pusong maka-dharma ay lumitaw sa daigdig, tanyag sa pangalang Dilīpa.

Verse 30

राज्ये ऽभिषिच्य तं सम्यग्भुक्तभोगोंऽशुमान्नृपः / वनं जगाम मेधावी तपसे धृतमानसः

Matapos siyang pahiran at italaga nang wasto sa kaharian, si Haring Aṃśumān—na nakalasap na ng mga kaligayahan—ay umalis patungong gubat, matalino at matatag ang loob, upang magsagawa ng tapasya.

Verse 31

दिलीपस्तु ततःश्रीमानशेषां पृथिवीमिमाम् / पालयामास धर्मेण विजित्य सकलानरीन्

Pagkaraan, si Dilipa na marangal ay nagwagi sa lahat ng kaaway at namahala sa buong daigdig na ito ayon sa dharma.

Verse 32

भगीरथो नाम सुतस्तस्यासील्लोकविश्रुतः / सर्वधर्मार्थकुशलः श्रीमानमितविक्रमः

Ang kanyang anak ay si Bhagīratha, tanyag sa buong daigdig; bihasa sa dharma at artha, marangal at may lakas na di masukat.

Verse 33

राज्ये ऽभिषिच्य तं राजा दिलीपो ऽपि वनं ययौ / स चापि पालयन्नुर्वीं सम्यग्विहतकण्टकाम्

Matapos siyang koronahan sa kaharian, ang haring Dilipa ay nagtungo rin sa gubat; at siya nama’y namahala sa lupa nang wasto, inalis ang mga “tinik” ng kapahamakan.

Verse 34

मुमुदे विविधैर्भोगैर्दिवि देवपतिर्यथा / स शुश्रावात्मनः पूर्वं पूर्वजानां महीपतिः

Nagalak siya sa sari-saring kaluguran na parang panginoon ng mga deva sa langit; at ang haring iyon ay nakarinig din ng mga sinaunang salaysay tungkol sa kanyang mga ninuno.

Verse 35

निरये पतनं घोरं विप्रकोपसमुद्भवम् / ब्रह्मदण्डहतान्सर्वान्पितञ्छ्रुत्वातिदुःखितः

Nang marinig niya ang kakila-kilabot na pagbagsak sa impiyerno na bunga ng galit ng brahmana, at na ang lahat ng kanyang mga ninuno’y tinamaan ng parusang Brahma-daṇḍa, siya’y labis na nalungkot.

Verse 36

राज्ये बन्धुषु भोगे वा निर्वेदं परमं ययौ / स मन्त्रिप्रवरे राज्यं विन्यस्य तपसे वनम्

Nakamit niya ang sukdulang paglayo sa pagnanasa sa kaharian, mga kamag-anak, at mga kalayawan. Ipinagkatiwala niya ang kaharian sa pangunahing ministro at nagtungo sa gubat upang magtapa.

Verse 37

प्रययौ स्वपितॄन्नाकं निनीषुर्नृपसत्तमः / तपसा महाता पूर्वमायुषे कमलोद्भवम्

Ang pinakadakilang hari ay naglakbay na may hangaring ihatid ang kanyang mga ninuno sa langit. Sa dakilang pagtitipa, una niyang sinamba si Brahma na isinilang sa lotus upang magkamit ng mahabang buhay.

Verse 38

आराध्य तस्माल्लेभे च यावदायुर्निजेप्सितम् / ततो गङ्गां महाराज समाराध्य प्रसाद्य च

Sa pagsamba sa Kanya, natamo niya ang ninanais na haba ng buhay. Pagkaraan, O Maharaja, sinamba rin niya si Gangga at pinagpala sa kanyang kalooban.

Verse 39

वरमागमनं वव्रे दिवस्तस्या महींप्रति / ततस्तां शिरसा धर्त्तु तपसाऽराधयच्छिवम्

Humiling siya ng biyaya na makababa mula sa langit patungo sa lupa. Pagkaraan, upang maitaglay siya sa tuktok ng ulo, nagsagawa siya ng pagtitipa at sumamba kay Shiva.

Verse 40

स चापि तद्वरं तस्मै प्रददौ भक्तवत्सलः / मेरोर्मूर्ध्नस्ततो गङ्गां पतं ती शिरसात्मनः

Ipinagkaloob ni Shiva, ang mapagmahal sa mga deboto, ang biyayang iyon sa kanya. Kaya mula sa tuktok ng Meru, bumuhos ang Gangga at sinalo sa kanyang ulo.

Verse 41

सग्राहनक्रमकरां जग्राह जगतां पतिः / सा तच्छिरः समासाद्य महावेगप्रवाहिनी

Hinawakan ng Panginoon ng mga daigdig ang agos na may graha, nakra at makara; sa matinding bugso, umabot ito sa Kanyang ulo.

Verse 42

तज्जटामण्डले शुभ्रे विलिल्ये सातिगह्वरे / चुलकोदकवच्छंभोर्विलीनां शिरसि प्रभोः

Naglaho siya sa maliwanag at napakalalim na bilog ng jata; gaya ng kaunting tubig sa palad, natunaw siya sa ulo ni Panginoong Śambhu.

Verse 43

विलोक्य तत्प्रमोक्षाय पुनराराधयद्धरम् / स तां शर्वप्रसादेन लब्ध्वा तु भुवमागताम्

Nang makita ang paraan ng pagpapalaya, muli niyang sinamba si Dharma/Hara; sa biyaya ni Śarva, natamo niya ito at siya’y dumating sa lupa.

Verse 44

आनिन्ये सागरा दग्धा यत्र तां वै दिशं प्रति / सऽनुव्रजन्ती राजानं राजर्षेर्यजतः पथि

Dinala niya siya sa dako kung saan nakahandusay na sunog ang mga anak ni Sagara; at sa landas ng rajarishi na nagsasagawa ng yajña, sumunod siya sa hari.

Verse 45

तद्यज्ञवाटमखिलं प्लावयामास सर्वतः / स तु राजऋषिः क्रुद्धो यज्ञवाटे ऽखिले तया

Binaha niya ng baha ang buong bakuran ng yajña sa lahat ng panig; kaya nagalit ang rajarishi nang malubog sa tubig ang buong lugar ng yajña dahil sa kanya.

Verse 46

मग्ने गण्डूषजलवत्स पपौ तामशेषतः / अतन्द्रितो वर्षशतं शुश्रूषितवा स तं पुनः

Lumubog siya at ininom ang tubig na iyon nang lubos na parang tubig na pangmumog. Pagkaraan, walang katamaran, muli niyang pinaglingkuran siya sa loob ng sandaang taon.

Verse 47

तस्मात्प्रसन्नान्नृपतिर्लेमे गङ्गां महात्मनः / उषित्वा सुचिरं तस्यनिसृता जठराद्यतः

Dahil dito, nalugod ang hari at tinanggap ang Ganga ng dakilang banal. Matapos manatili roon nang matagal, lumabas si Ganga mula sa kanyang tiyan.

Verse 48

प्रथितं जाह्नवीत्यस्यास्ततो नामाभवद्भुवि / भगीरथानुगा भूत्वा तत्पितॄणामशेषतः

Mula noon sa daigdig, sumikat ang kanyang pangalang “Jahnavi”. Sa pagsunod kay Bhagiratha, siya’y naging kapakinabangan sa lahat ng mga ninuno nito.

Verse 49

निजांभसास्थिभस्मानि सिषेच सुरनिम्नगा / ततस्तदंभसा सिक्तेष्वस्थिभस्मसु तत्क्षणात्

Dinilig ng banal na ilog ang mga abo ng buto sa sarili nitong tubig. Nang mabasa ng tubig na iyon ang abo, agad (lumitaw ang bunga).

Verse 50

निरयात्सागराः सर्वे नष्टपापा दिवं ययुः / एवं सा सागरान्सर्वान्दिवं नीत्वा महान्दी

Ang lahat ng mga anak ni Sagara ay nakalaya sa impiyerno; naglaho ang kanilang kasalanan at sila’y nagtungo sa langit. Sa gayon, dinala ng dakilang ilog na Ganga silang lahat sa langit.

Verse 51

तेनैव मार्गेण जवात्प्रयाता पूर्वसागरम् / सेनोर्मूर्ध्नश्चतुर्भेदा भूत्वा याता चतुर्द्दिशम्

Sa gayunding daan, sila’y nagmadaling tumungo sa Silangang Karagatan; ang unahan ng hukbo’y nahati sa apat at kumalat sa apat na panig.

Verse 52

चतुर्भेदतया चाभूत्तस्या नाम्नां चतुष्टयम् / सीता चालकनन्दा च सुचक्षुर्भद्रवत्यपि

Dahil nahati sa apat, apat din ang naging pangalan nito: Sita, Alakananda, Sucaksu, at Bhadravati.

Verse 53

अगस्त्यपीतसलिलाच्चिरं शुष्कोदका अपि / गङ्गांभसा पुनः पूर्णाश्चत्वारो ऽम्बुधयो ऽभवन्

Bagaman matagal na natuyo dahil ininom ni Agastya ang tubig, napuno muli ng banal na tubig ng Ganga ang apat na dagat.

Verse 54

पूर्वमाणे समुद्रे तु सागरैः परिवर्द्धिते / अन्तर्हिताभवन्देशा बहवस्तत्समीपगाः

Nang lumawak ang dagat sa silangan at lumaki dahil sa mga karagatan, maraming lupain sa paligid ang nalunod at naglaho.

Verse 55

समुद्रोपान्तवर्त्तीनि क्षेत्राणि च समन्ततः / इतस्ततः प्रयाताश्च जनास्तन्निलया नृप

O hari, ang mga bukirin sa tabi ng dagat sa lahat ng dako ay napinsala; kaya ang mga naninirahan doon ay nagsilikas sa iba’t ibang panig.

Verse 56

गोकर्णमिति च क्षेत्रं पूर्वं प्रोक्तं तु यत्तव / अर्मवोपात्तवर्त्तित्वात्समुद्रे ऽतर्द्धिमागमत्

O ikaw! Ang banal na pook na dating tinawag na ‘Gokarna’ ay, dahil sa impluwensiya ni Armava, lumubog sa dagat at naglaho sa paningin.

Verse 57

ततस्तन्निलयाः सर्वे तदुद्धाराभिकाङ्क्षिणः / सह्याद्रेर्भृगुशार्दूलं द्रष्टुकामा ययुर्नृप

Pagkaraan, ang lahat ng naninirahan doon, na nagnanais ng pagliligtas, O hari, ay naglakbay upang masilayan ang ‘Bhrigu-Śārdūla’ sa kabundukang Sahya.